مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

مکان­یابی زیرساخت ­های سبز شهری در اراضی رها شده مسیرهای دکل­ های برق فشار قوی (نمونه: محدوده سیمین دشتِ فردیس کرج)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jget.2024.454356.1555
چکیده
مقدمه: مفهوم زیرساخت‌های شهری به دنبال افزایش سریع شهرنشینی و حفظ ارزش­ها و عملکردهای اکوسیستم­های طبیعی مطرح شد.
هدف: مکان­یابی زیرساخت­های سبز شهری در اراضی رهاشده مسیرهای دکل­های برق فشارقوی سیمین دشتِ فردیس کرج است.
روش­شناسی: مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. برای گردآوری اطلاعات موردنیاز، از روش اسنادی و میدانی استفاده‌شده است. بعد از سنجش شاخص­های تحقیق برای صحت داده­ها با استفاده از نرم­افزار­SMART PLS  به ارائه الگوی تحقیق پرداخته ‌شده است و سپس عوامل در قالب نقشه ترسیم و مورد تحلیل قرار گرفتند.
قلمرو جغرافیایی: شهر فردیس یکی از پرجمعیت‌ترین شهرستان‌های استان البرز است که در 10 کیلومتری جنوب غربی کرج و در نزدیکی تهران واقع‌ شده است.
یافته­ها و بحث:  بعد از سنجش شاخص­های تحقیق برای صحت داده­ها با استفاده از نرم­افزار­SMART PLS  به ارائه الگوی تحقیق پرداخته شد. با توجه به نتیجه به‌دست‌آمده مقدار 116/0 به دست آمد که این مقدار بالاتر از 08/0 بود و برازش مدل با استفاده از آزمون SMRM مورد تائید قرار گرفت. سپس عوامل در قالب نقشه جهت مکان­یابی زیرساخت­های سبز شهری مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. در سنجش بعد جمعیتی محدوده سیمین دشت کرج به دلیل وجود شهرک صنعتی جمعیت ناخالص آن متوسط رقم‌ زده شد. در سنجش بعد اقتصادی با توجه به معیارهای مکان­یابی زیرساخت­های سبز شهری محله سیمین دشت و شهرک وحدت به دلیل ارزش قیمت بالاتر بهترین مورد برای حذف دکل­ها و آزادسازی این فضاها برای بهره­برداری از زمین­های بلااستفاده شناخته شدند. در سنجش بعد کالبدی مکان­هایی با تراکم ساختمانی بالا و ایجاد فضاهای سبز و عمومی  نیز در همان محله سیمین دشت و شهرک وحدت بیشتر احساس شد. در سنجش بعد طبیعی منطقه سیمین دشت به دلیل اراضی مرتفع و محدوده وسیعی از اراضی این منطقه را مناطقی با شیب بیش از ۱۰ ٪ تشکیل می‌دهد که الزامات طراحانه خاص خود را طلب می‌کند. در سنجش بعد زیست­محیطی محله سیمین دشت و شهرک وحدت به دلیل مسیر دکل­های برق فشارقوی دارای آلودگی زیست­محیطی بالایی بودند.
نتیجه­گیری:  نتایج نشان داد با بازطراحی و رعایت الزامات خاص و رویکردی راهبردی می­توان به مکان­یابی زیرساخت­های سبز شهری در اراضی رهاشده محدوده پرداخت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ابراهیمی، آرام.­(1396).­تحلیل تطبیقی اصول برنامه‌ریزی آمایش زیرساخت‌های سبز (مطالعه موردی: منطقه 22 تهران)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
امینی، ملیحه.(1399). اثر خطوط انتقال برق بر محیط‌زیست شهری و انسان، فصلنامه انسان و محیط‌زیست، دوره 18، شماره 1، پیاپی 52:­49-56.
جوان، فرهاد، غنی پورتفرشی، مرضیه. (1395). ارزیابی و مکان‌یابی بهینه پارکینگ های عمومی با استفاده از مدل AHP در شهر رشت، مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، 11(35)، 117-130.
حکیمیان، پانته‌آ، لک، آزاده.(1396).­زیرساخت سبز: مفهومی مشترک در آموزش دو رشته طراحی شهری و معماری منظر، نشریه صفه، دوره 27، شماره 78:­45-60.
رزاقی، حمید.(1399).ساماندهی سیما و منظر شهری، مجله فرهنگ و هنر، بهمن‌ماه 1399:­1-9.
رسولی، نسرین، ترابی، محمدامین، رسولی، محی الدین­.(1398).­­گام‌به‌گام با PLS SMART   ورژن 3، انتشارات مؤلفین طلایی.
سایت شهرداری فردیس کرج به نشانی https://shahrdarifardis.ir، تاریخ بازدید 05/02/1403.
شاکری، مطهره، منصفی پراپری، دانیال.(1399).­بررسی اصول و راهبردهای باز توسعه محلات شهری با رویکرد تغییر کاربری اراضی قهوه­ای، نشریه معماری شناسی، دوره 3، شماره 16:­1-13.
شبانی، امیرحسین، کشاورز، محدثه.(1402).­برنامه­ریزی زیرساخت سبز شهری با تأکید بر ارتقا سلامت روان شهروندان (موردپژوهش: پارک ملت شهر بروجن)، فصلنامه پژوهش­های مکانی- فضایی، دوره 7، شماره 1 (پیاپی 26):­61-78.
طرح تفصیلی زون شماره 3 شهر کرج (مناطق 3 و 10).(1394).طرح آمایش معماری و شهرسازی، شهرداری فردیس.
عبدالملکی، علی، صفری نامیوند، مهدی.(1400).­پهنه‌بندی حریم امن زیرساخت شهرهای پشتیبان جنگ از منظر پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: شهر بروجرد)، نشریه پدافند غیرعامل، سال دوازدهم، شماره 3، پاییز 1400 (پیاپی 47):­87-100.
قادریان، مسعود، گلکار، کوروش، حکیمیان، پانته‌آ.(1401).مفهوم یابی زیرساخت سبز در شهرهای حاشیه کویر، فصلنامه علوم محیطی، دوره 20، شماره 4:­101-124.
قانون 55 ماده شهرداری­ها، معاونت معماری و شهرسازی، ضوابط و دستورالعمل­ها.
ناصحی، سعیده، آل محمد، سیده، رمضانی مهربان، مجید، مبرقعی دینان، نغمه.(1402). تدوین راهبردهای پایداری زیرساختهای سبز شهری با استفاده از ارزیابی تغییرات سیمای سرزمین (مطالعه موردی: منطقه دو کلان‌شهر تهران)، فصلنامه جغرافیا و پایداری محیط، دوره 13، شماره 2 (پیاپی 47)، تیر1402:­95-114.
نوروزی، مریم، بمانیان، محمدرضا.(1398).­تحلیل اثر زیرساخت­های سبز شهری بر ارتقاء مؤلفه‌های پایداری محیطی، دو فصلنامه اندیشه معماری، سال سوم، شماره ششم، پاییز و زمستان 1398:­175-189.
Atkinson, M., & Grippe, C. D.­(2011).­Pennsylvania Horticultural Society records. Pennsylvania Horticultural Society.
https://jms.ihu.ac.ir/article_206296.html
Ashinze, U. K., Edeigba, B. A., Umoh, A. A., Biu, P. W., & Daraojimba, A. I. (2024). Urban green infrastructure and its role in sustainable cities: A comprehensive review. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(2), 928-936.
https://wjarr.com/content/urban-green-infrastructure-and-its-role-sustainable-cities-comprehensive-reviewDOI:10.30574/wjarr.2024.21.2.0519
Benedict, M. A., & McMahon, E. T. (2002). Green infrastructure: smart conservation for the 21st century. Renewable Resources Journal, 20(3), 12-17.
Biasotto, L. D., & Kindel, A. (2018). Power lines and impacts on biodiversity: A systematic review. Environmental Impact Assessment Review, 71, 110-119.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195925517304432?via%3Dihubhttps://doi.org/10.1016/j.eiar.2018.04.010
Cui, Y. (2022). The coordinated relationship among industrialization, environmental carrying capacity and green infrastructure: A comparative research of Beijing-Tianjin-Hebei region, China. Environmental Development, 44, 100775.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221146452200077Xhttps://doi.org/10.1016/j.envdev.2022.100775
Conway, T.M., Khan, A., & Esak, N. (2020). An Analysis of Green Infrastructure in Municipal Policy: Divergent Meaning and Terminology in the Greater Toronto Area. Land Use Policy, 99, 104864.
DOI: 10.1016/j.landusepol.2020.104864 https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.104864
Davies, N., Swanwick, C., & Woolley, H. (2006). Improving urban parks, play areas and green spaces. London: Department for transport, local government and the regions: 1-214.
https://shahrdarifardis.ir/
https://www.sid.ir/paper/363521/fa
Fabos, A. (2004). The cultural landscape as a model for the integration of ecology and economics. BioScience, 50(4), 313-320.
Ferreira, J.C., Monteiro, R., & Silva, V.R. (2021). Planning a green infrastructure network from theory to practice: The case study of Setúbal, Portugal. Sustainability, 13(15), 8432.
Janiszek, M., & Krzysztofik, R. (2023). Green Infrastructure as an Effective Tool for Urban Adaptation—Solutions from a Big City in a Postindustrial Region. Sustainability, 15(11), 8928.
https://www.mdpi.com/2071-1050/15/11/8928 https://doi.org/10.3390/su15118928     
Hall, T, (2006). Urban Geography, London & New York: Routledge.
Herath, P., & Bai, X. (2024). Benefits and co-benefits of urban green infrastructure for sustainable cities: six current and emerging themes. Sustainability Science, 1-25.
https://link.springer.com/article https://doi.org/10.1007/s11625-024-01475-9
Klaver, C., & Owen, S. (2010). Renewed prospects for green infrastructure planning in the UK. Planning, Practice & Research, 21(4), 483-496.
https://www.researchgate.net/publication/240239274_Renewed_prospects_for_green_infrastructure_planning_in_the_UK DOI:10.1080/02697450601173413
Korkou, M., Tarigan, A. K., & Hanslin, H. M. (2023). The multifunctionality concept in urban green infrastructure planning: A systematic literature review. Urban Forestry & Urban Greening, 127975.
https://uis.brage.unit.no/uis-xmlui/handle/11250/3109082 https://doi.org/10.1016/j.ufug.2023.127975
Kumar , Angela Druckman , John Gallagher ,Thomas Astell-Burt ,  Xiaoqi Feng , Anne C.Skeldon , Simonde Lusignan , Lidia Morawska, (2019). The nexus between air pollution, green infrastructure and human health. Journal of Environment International. Volume 133.
https://shahrsazi.rasht.ir/page-momemari/fa/15/form/pId9170
Mell, I. C. (2017). Green infrastructure planning: policy and objectives. Handbook on Green Infrastructure: Planning, Design and Implementation, 105-123.
Monteiro, R., Ferreira, J. C., & Antunes, P. (2020). Green infrastructure planning principles: An integrated literature review. Land, 9(12), 525.
Miroshnyk, N. V., Likhanov, A. F., Grabovska, T. O., Teslenko, I. K., & Roubík, H. (2022). Green infrastructure and relationship with urbanization–Importance and necessity of integrated governance. Land Use Policy, 114, 105941.
https://ges.razi.ac.ir/article_2560.html DOI:­10.22126/ges.2023.8640.2614
https://ges.razi.ac.ir/article_2560.html DOI:­10.22126/ges.2023.8640.2614
Park, B. J., Lee, D. K., Yun, S. H., Kim, E. S., Lee, J. H., & Kim, S. H. (2024). Assessing the Impact of Green Infrastructure on Thermal Comfort in Relation to Humidity: A Case Study in Korea. Urban Forestry & Urban Greening, 128305.
https://envs.sbu.ac.ir/article_102689.html https://doi.org/10.48308/envs.2022.1150
Rall, E., Hansen, R., & Pauleit, S. (2019). The Added Value of Public Participation GIS (PPGIS) for Urban Green Infrastructure Planning. Urban Forestry and Urban Greening. 40, 264–274.
http://fhnews.ir/fa/news/113809/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%8A-%D8%B3%D9%8A%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A
DOI: 10.22034/jspr.2023.2006500.1046 ­ https://jspr.jdisf.ac.ir/article_707488.html
Teixeira, C.P., Fernandes, C.O., Ahern, J., Honrado, J.P., & Farinha-Marques, P. (2021). Urban Ecological Novelty Assessment: Implications for Urban Green Infrastructure Planning and Management.
Ying, J., Zhang, X., Zhang, Y., & Bilan, S. (2021). Green infrastructure: Systematic literature Review. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 1-22.
Zheng, W., & Barker, A. (2021). Green infrastructure and urbanisation in suburban Beijing: An improved neighbourhood assessment framework. Habitat International, 117, 102423.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0197397521001120https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2021.102423

  • تاریخ دریافت 08 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 21 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404