مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تحلیل تطبیقی الگوهای گردشگری در نواحی روستایی و پیامدهای اقتصادی ‌اجتماعی آن(مطالعه موردی: شهرستان ماسال و سیاهکل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، و احد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استاد، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده
مقدمه: امروزه توسعه گردشگری در شکل انبوه و خودجوش با اثرگذاری بر بنیانهای اقتصادی روستایی، اثرات و پیامدهای گوناگونی به دنبال داشته است.
هدف:  هدف از پژوهش حاضر تحلیل تطبیقی الگوهای گردشگری و پیامدهای اقتصادی­ اجتماعی آن بر نواحی روستایی شهرستان ماسال و سیاهکل می باشد.
روش شناسی:  پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت استقرایی-قیاسی است .جامعه آماری پژوهش کلیه دهیاران و کارشناسان روستاهای هدف گردشگری شهرستان ماسال و سیاهکل می‎باشند که برهمین اساس از هر شهرستان 20 روستا که گردشگران در آنجا دارای بیشترین بازدید و اقامت شبانه را داشتند به عنوان نمونه و هدفمند انتخاب شدند. روش گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر به صورت اسنادی و میدانی و ابزار گردآوری اطلاعات نیز علاوه بر مصاحبه و مشاهده استفاده از پرسشنامه می باشد که روایی شاخص ها در آن با نظر کارشناسی اساتید مربوطه تایید شد. همچنین با توجه به اینکه میزان آلفای کرونباخ برای تمامی متغیرهای تحقیق بالاتر از 7/0 و برابر(824/0) به‎دست آمد از این رو پایایی پرسشنامه نیز قابل قبول است. داده­های به‎دست آمده  در محیط نرم­افزاری SPSS  با استفاده­ از روش­های آماری توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده مطالعاتِی پژوهش، شهرستان‎های سیاهکل و ماسال می‎باشد.
یافته­ها و بحث:  یافته‎های بدست آمده از آزمون فریدمن نشان داد که بین متغیرهای پیامدهای اقتصادی – اجتماعی ناشی از الگوهای توسعه گردشگری روستایی شهرستان ماسال و سیاهکل از دیدگاه مدیران و کارشناسان تفاوت معنی­داری وجود دارد.
نتیجه­گیری:  نتایج نشان داد که شکل‌گیری و گسترش گردشگری در نواحی روستایی شهرستان‎های ماسال و سیاهکل و نواحی اطراف آن به صورت خودجوش و بدون برنامه‎ریزی و مدیریت مناسب بوده است و به این علت، با ترکیبی از پیامدهای مطلوب و نامطلوب همراه بوده است که بعضاً موجب برخی دگرگونی‌های فضایی و اجتماعی اقتصادی شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparative analysis of tourism patterns in rural areas and its social-economic consequences (Case study: Masal and Siahkal Counties)

نویسندگان English

Afshin Askari ZadMasouleh 1
Teimur Amar 2
Bahman Ramezani Gourabi 3
1 PhD Candidate of Geography and Rural Planning,Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
2 Associate Professor, Department of Geography, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
3 Professor, Department of Geography, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
چکیده English

Introduction: The development of tourism in any form has had various effects and consequences for rural economic foundations.  
Objectives: This paper aims to comparatively analyze tourism patterns and its social economic consequences on the rural areas of Masal and Siahkal.
Methodology: The study is applied in terms of purpose and inductive-comparative in nature. The statistical population is all the villagers and experts of the tourism target villages of Masal and Siahkal Counties. Thus, there are 20 villages from each city where tourists have the most visits and overnight stays, which were selected as samples. Library and field methods were the means of data collection, and the tools were questionnaire, interview and observation. The validity of the indicators was confirmed by the opinion of the relevant professors. Also, considering that Cronbach's alpha for all research variables was higher than 0.7 (0.824), hence the reliability of the questionnaire is also acceptable. The obtained data were analyzed in the SPSS software using descriptive and inferential statistical methods.
Geographical Context: The study area of the research was the Masal and Siahkal Counties.
Results and Discussion: Friedman's test showed that there is a significant difference between the variables of social-economic consequences resulting from the development patterns of rural tourism in Masal and Siahkal Counties from the point of view of managers and experts.
Conclusion: The formation and expansion of tourism in the rural areas of Masal and Siahkal confirmed that they were developed spontaneously and without proper planning and management, thereby having positive and negative consequences. Sometimes it has caused some spatial and socio-economic transformations.

کلیدواژه‌ها English

Comparative analysis
rural tourism pattern
consequences
economic-social
Masal and Siahkal
ابراهیمی کوهبنه، محمدصادق و ایزد، اسماعیل. (1393). تحلیل پیامدهای توسعه گردشگری بر توسعه مناطق روستایی (مطالعه موردی: دهستان کسلیان استان مازندران) . فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی.  1(1)، 71-83.
بدری، سیدعلی؛ مطیعی لنگرودی، سیدحسن و سلمانی، محمد و علی قلی زاده، ناصر. (1392). اثرات اقتصادی گردشگری بر نواحی روستایی (مطالعه موردی: نواحی روستایی بخش مرکزی نوشهر). دو فصلنامه جغرافیا و توسعه ناحیه ای. 7 (12)، 13-35.
جعفریان، محمدحسن؛ اسکندریان، ایرج و سلیمی سبحان، محمدرضا. (1395). راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT (مورد مطالعه: روستای لاسجرد شهرستان سمنان). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 8 (30)، 160-183.
حاجی نژاد، علی؛ پایدار، ابوذر و باقری، فاطمه و عبدی، ناصر. (1393). تدوین برنامه‌ راهبردی توسعه گردشگری روستایی ایران. فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، 2 (8)، 111-135.
خاتون آبادی، سید احمد و راست قلم، مهدی. (1390). سنجش ارکان چهارگانه گردشگری روستایی با استفاده از تکنیک سوات.
فصلنامه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 25 (3)، 330-338 .
رحیمی، حسین. )1381(. جهانگردی روستایی و قلمرو آن (نوشته ریچارد و جولیا شارپلی). ماهنامه سیاسی-اقتصادی، شماره  186- 185، 226-231.
رضوانی، محمدرضا. )1394(. توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. (چاپ سوم) تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
شفیعی، زهرا و رحمانی، بیژن. )1397.( تحلیل آثار زیست محیطی – اقتصادی و فرهنگی گردشگری روستایی از دیدگاه روستاییان (مطالعه موردی: روستای فش ،شهرستان کنگاور). فصلنامه جغرافیای فضای گردشگری،6 (33)،69 -84.
عبدالمنافی، طاهره و ازکیا، مصطفی. )1390(. عوامل موثر بر صنعت گردشگری در منطقه روستایی کلاردشت. فصلنامه پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی. 4 (1)، 111-97.
عنابستانی، عل اکبر؛ سعیدی، عباس و درویشی، حسن. (1391). بررسی آثار اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی توسعه گردشگری در سکونتگاه های روستایی از دیدگاه گردشگران و روستاییان )مطالعه موردی: دشت ارژن-فارس). فصلنامه علمی تخصصی برنامه ریزی فضایی. 2 (2)،1 -20.
فرجی راد، عبدالرضا و آقاجانی، سمیه. (1391). تحلیلی نو پیرامون گردشگری و جدیدترین طبقه بندی آن. فصلنامه جغرافیایی سرزمین. 6 (23)، 61-72.
کرمی دهکردی، مهدی؛ میرک زاده، علی اصغر و غیاثوند غیاتی، فرشته. (1391). تحلیل عوامل موثر بر توسعه گردشگری روستایی از دیدگاه روستاییان استان چهارمحال و بختیاری. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی. 23 (1)، 99-112.
Campón-Cerro, A., José, M., Hernández, M. & Helena, A., (2016). Sustainable improvement of competitiveness in rural tourism destinations: The quest for tourist loyalty in Spain. Journal of Destination Marketing & Management. Available online 20 May (2016).
Crawley, A., (2013). "Oxford Elementary Learners Dictionary". Oxford University Press.
Fredrik Rye. J., (2011). "Conflicts and contestations. Rural populations’ perspectives on the second homes phenomenon". Journal of Rural Studies. No. 27, pp. 263-274.
Greff, X., (2013). Rural Tourism a Lever for Economic and Social Development. Clevedon, Channel View Publication (2013). p. 23.
Johnston, R.J., (2019). "Dictionary of Human Geography". Second Edition. Oxford: Blackwell.
Kim, MJ-Kyund., (2015). Determinants of Rural Tourism and Modeling Rural Tourism Demand in Korea. Journal of cleaner production. vol. 3, No. 9, Pp. 1-11
Lorio, M. & corsale, A., (2019). Rural tourism and livelihood strategies in romania. Rural Stud.
Rattanasuwongchai, N., (2018). Rural tourism–the impact on rural communities thiland. Foodand fertilizer technology center. Department of career sciences Kasetsart University, No.458, pp.4-16.
 Sharpley, R., (2010). Rural Tourism. An Introduction, I. T. P., London, (2010). Vol 44, September 2020, PP 215-226.
Vepsalainena, M. & Pitkanen, K., (2010). "Second home countryside. Representations of the rural in Finnish popular discourses". Journal of Rural Studies. No. 26, pp. 194–204.

  • تاریخ دریافت 06 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری 07 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 16 اردیبهشت 1400
  • تاریخ انتشار 01 دی 1401