مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تحلیلی بر کیفیت و توزیع فضاهای سبز شهری از منظر رویکرد شهر 15 دقیقه‌ای (مطالعه موردی: منطقه 5 کلان‌شهر تبریز)

نوع مقاله : استخراج از رساله دکتری

نویسندگان
گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
10.22034/jget.2026.592420.1686
چکیده
مقدمه: فضاهای سبز شهری از عناصر استراتژیک در انواع الگوهای برنامه‌ریزی شهری محسوب می‌شوند که نقش محوری در ارتقاء پایداری در ابعاد مختلف به‌ویژه اجتماعی و زیست‌محیطی دارند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت و توزیع فضاهای سبز منطقه 5 کلان‌شهر تبریز از منظر رویکرد شهر 15 دقیقه‌ای نگارش شده است.

قلمرو جغرافیایی: منطقه پنج کلان‌شهر تبریز به وسعت 3153 هکتار دارای 303988 نفر جمعیت بوده و در حدود 6/14 درصد از کل وسعت شهر و در بخش شرق و شمال شرقی تبریز قرار گرفته است.

روش شناسی: روش تحقیق در پژوهش حاضر کمی با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش ضریب مکانی LQ، ابزارهای مرکز متوسط، بیضی انحراف معیار، شاخص نزدیکترین همسایه و رگرسیون جغرافیایی وزنی در نرم‌افزار GIS و آزمون تی در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است.

نتایج و بحث: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سهم مکانی منطقه 5 نسبت به کل شهر 63/1 برآورد شده که تمرکز نسبی فضای سبز منطقه را نسبت به کل سطوح کلان‌شهر تبریز نشان می‌دهد. همچنین شمال غرب این منطقه و تا حدودی مرکز و غرب آن در وضعیت مطلوب و بخش‌های شرقی و جنوبی خارج از شعاع 1 کیلومتری دسترسی به فضاهای سبز قرار دارند. سنجش ارتباطات فضایی بین فضاهای سبز شهری و جمعیت منطقه 5 تبریز نیز نشان‌گر عدم تعادل مناسب در توزیع فضاهای سبز شهری در این منطقه است.

نتیجه‌گیری: کیفیت و دسترسی به فضاهای سبز شهری در منطقه 5 کلان‌شهر تبریز مبتنی بر چهار شاخص دسترسی، کیفیت کالبدی، کارکرد اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی در سطح اطمینان 95 درصد نامطلوب ارزیابی شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 27 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 17 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1406