1
گروه جغرافیا، واحدآستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران
2
گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
3
گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران
10.22034/jget.2026.544862.1685
چکیده
مقدمه: کیفیت زندگی شهری یکی از مفاهیم اساسی در برنامهریزی شهری محسوب میشود که بر اساس معیارهای عینی و ذهنی مورد ارزیابی قرار میگیرد.
هدف: هدف از این پژوهش بررسی کیفیت زندگی (Qol) در نواحی 15گانه کلان شهر رشت است.
روششناسی: جامعه نمونه این پژوهش براساس فرمول کوکران برابر با 384 نفر بدست آمد که براساس مساحت نواحی 15گانه پرسشنامهها توزیع و جمعآوری شد. برای این کار از 10 شاخص و 64 زیرشاخص، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای تعیین وزن شاخصها، شاخص ویکور برای تعیین کیفیت زندگی در نواحی مختلف و همچنین از آماره I موران محلی و تحلیل نقاط داغ (گتیس-اورد *G) برای تغییرات محلی نوع الگو استفاده شد.
قلمرو جغرافیایی: محدوده این پژوهش شهر رشت است.
یافتهها: نتایج بدست آمده نشان داد که شاخصهای کیفیت زندگی شهری در حد متوسط بوده و از شرایط مطلوب آن فاصله زیادی دارد. این برای تمامی مناطق شهری رشت صدق میکند. در این راستا، دو آماره I موران محلی و تحلیل نقاط داغ (گتیس-اورد *G) برای شناسایی الگوهای محلی استفاده شد. تحلیل مکانی الگوی تغییرات کیفیت زندگی شهری با بکارگیری آماره I موران محلی حاکی از شکلگیری الگوهای خوشهای و تصادفی در نواحی 15گانه شهر رشت است. این موضوع با استفاده از تحلیل نقاط داغ (گتیس-اورد *G) هم مورد تایید قرار گرفت.
نتیجهگیری: در مجموع باید گفت الگوی مکانی شاخص ویکور در منطقه یک و سه شهرداری رشت نسبت به سایر مناطق از شرایط بهتری برخوردار است. با این وصف، درمییابیم که کیفیت زندگی محیط عینی و ذهنی شهروندان را بهطور همزمان تحت تأثیر قرار میدهد که بالطبع میزان رضایت و اهمیت این دو محیط برای شهروندان، وابسته به کیفیت آنها میباشد.