مقدمه: با وجود گسترش مطالعات در حوزه حکمروایی و بازآفرینی شهری، خلأ پژوهشی مشخص در زمینه تحلیل هم‌زمان و مقایسه‌ای شکاف بین وضع موجود و مطلوب شاخص‌های حکمروایی شایسته در شهرهای متوسط با بافت تاریخی-فرسوده به ویژه در استان مازندران مشهود است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف «تحلیل تأثیر حکمروایی شایسته بر بازآفرینی بافت فرسوده شهری با اولویت‌بندی شاخص‌ها و بررسی شکاف وضع موجود-مطلوب در شهر چالوس» انجام شده است.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از نظر ماهیت و روش اجرا، توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل ساکنان سه محله ناکارآمد شهر چالوس (محله مرکزی، علوی کال و آیش بن) بر اساس اسناد بازآفرینی شهر چالوس (مصوب ۱۴۰۰) می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین گردید و نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌بندی شده انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته با ۵۶ گویه و مقیاس ۵ درجه‌ای لیکرت بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (آزمون تی تک نمونه‌ای، آزمون فریدمن، رگرسیون خطی چندگانه) و با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد.

قلمرو جغرافیایی: محدوده مطالعاتی این پژوهش، بافت فرسوده شهر چالوس در استان مازندران می‌باشد.

یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که وضعیت کلی حکمروایی شایسته در بافت فرسوده شهر چالوس نامطلوب بوده و اغلب شاخص‌های آن پایین‌تر از حد متوسط قرار دارند. شاخص‌های مشارکت، مسئولیت‌پذیری و شفافیت بحرانی‌ترین وضعیت را داشته‌اند، در حالی که شاخص حاکمیت قانون در وضعیت نسبتاً مناسب‌تری قرار گرفته است. نتایج آزمون فریدمن نیز نشان داد که شاخص‌های حکمروایی شایسته از وضعیت متعادلی برخوردار نیستند و مشارکت شهروندان پایین‌ترین رتبه را کسب کرده است. همچنین در میان ابعاد بازآفرینی شهری، ابعاد اجتماعی و اقتصادی وضعیت نسبتاً مطلوب‌تری داشته، اما ابعاد فرهنگی، کالبدی و زیست‌محیطی در شرایط نامناسبی قرار دارند. نتایج تحلیل رگرسیون نیز بیانگر آن است که شاخص‌های بینش راهبردی و پاسخگویی بیشترین تأثیر را بر بازآفرینی شهری داشته‌اند.

نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، تحقق بازآفرینی پایدار در بافت فرسوده شهر چالوس مستلزم اصلاح ساختار مدیریت شهری، تقویت مشارکت شهروندان، افزایش شفافیت و پاسخگویی نهادهای شهری، است.