1
گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2
گروه شهرسازی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
10.22034/jget.2026.563017.1654
چکیده
مقدمه: امروزه بخش مسکن بهویژه در کشورهای درحالتوسعه با کاستیهای اساسی در سیاستگذاری مواجه میباشد که موجب بروز عدم تعادلهای فضایی در دسترسیپذیری به این نیاز اساسی میگردد. در این راستا، ضروری است که با شناسایی چالشهای موجود در زمینهی سیاستگذاری توسعهی مسکن، مقدمات برنامهریزی مسکن مقرونبهصرفه و قابل استطاعت و همچنین منطبق با استانداردهای مناسب فراهم آید.
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی چالشهای اساسی سیاستگذاری مسکن و ارائهی راهبردهای کارآمد برای ارتقاء نظام برنامهریزی مسکن در شهر اردبیل نگارش شده است.
روششناسی: روش تحقیق در مطالعهی حاضر آمیخته (کمی و کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت توصیفی-تحلیلی میباشد که بهمنظور تجزیه و تحلیل دادهها از مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در نرمافزار Warp-PLS و رویکرد کیفی زمینهیابی استفاده شده است. جامعهی آماری پژوهش نیز شامل مدیران، مسئولان و نخبگان دانشگاهی شهر اردبیل میباشد که با توجه به مشخص نبودن تعداد حجم جامعهی آماری با استفاده از فرمول کوهن در سطح اطمینان 95 درصد، حجم نمونه 200 نفر تعیین شده است.
قلمرو جغرافیایی: شهر اردبیل مرکز استان و شهرستان اردبیل میباشد. این شهر در شمال غربی کشور و در موقعیت ریاضی 38 درجه و 15 دقیقهی عرض شمالی و 48 درجه و 17 دقیقهی طول شرقی واقعشده است.
یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد که مهمترین چالشهای سیاستگذاری توسعهی مسکن در اردبیل عبارتند از چالشهای نهادی و حکمروایی، چالشهای اقتصادی و مالی، چالشهای عرضه و تولید مسکن و چالشهای فضایی و شهری که ضرایب حاصل از مدل ساختاری برای آنها 681/0، 602/0، 544/0 و 451/0 میباشد. در بین چالشهای فرعی نیز مهمترین آنها شامل تعدد نهادهای تصمیمگیر، نبود سیاستگذاری بلندمدت، نبود نظام کارآمد تأمین مالی و تسهیلات، نوسانهای بازار و وابستگی به تورم، تمرکز بر عرضهی کمی بهجای کیفیت و کمبود زمین مناسب برای ساخت بوده است.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که سیاستگذاری توسعهی مطلوب مسکن با تبیین چالشها و ارائهی راهبردهای اجرایی برای هر چالش امکانپذیر میباشد.