مقدمه: مدیریت پسماند در شهرستان ایذه به دلیل ویژگی‌های خاص محیطی، محدودیت‌های توپوگرافی و ضعف ساختاری در سیستم جمع‌آوری و دفن با چالش‌های متعددی مواجه است. این شرایط، ضرورت بررسی علمی چالش‌ها و ارائه راهکارهای مؤثر با تمرکز بر نقش شهرداری را برجسته می‌سازد. هدف اصلی این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین چالش‌های مدیریت پسماند و ارائه راهکارهای بهینه برای بهبود آن است.

روش‌شناسی: در این پژوهش از ترکیبی از روش‌های میدانی، مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه با کارشناسان و تکمیل پرسشنامه استفاده شده است. در مرحله نخست، چالش‌های اصلی مدیریت پسماند بر اساس بازدیدهای محلی و مصاحبه با ۱۰ نفر از کارشناسان محیط‌زیست و برنامه‌ریزی شهری شناسایی شد. در مرحله دوم، راهکارهای فنی، مدیریتی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی استخراج گردید. همچنین در مراحل سوم و چهارم، به منظور وزن دهی به پارامترها، از مدل‌های تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و ضریب وزنی نسبی (RWR) استفاده شده است.

قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش شهرستان ایذه است که به دلیل شرایط محیطی خاص و محدودیت‌های طبیعی و زیرساختی، با مسائل ویژه‌ای در حوزه مدیریت پسماند مواجه می‌باشد.

یافته‌ها و بحث: بر اساس نتایج بدست آمده از مدل‌های AHP و RWR به ترتیب نبود برنامه‌ریزی جامع و بلندمدت و فقدان تجهیزات و زیرساخت‌های لازم برای دپو، جداسازی و جمع‌آوری پسماند به‌عنوان مهم‌ترین چالش مدیریت پسماند محسوب می‌شوند. همچنین در بین راهکارهای شناسایی شده نیز بر اساس مدل‌های AHP و RWR به ترتیب جذب سرمایه‌گذار و مکان‌یابی اصولی محل دفن پسماند به‌عنوان مهم‌ترین راهکار مدیریت پسماند شهرستان ایذه شناخته شده است.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت پسماند در شهرستان ایذه نیازمند بازنگری ساختاری، سرمایه‌گذاری پایدار، توسعه زیرساخت‌های فنی و تدوین برنامه‌ریزی راهبردی و بلندمدت است. توجه همزمان به ابعاد اقتصادی، فنی و مدیریتی می‌تواند نقش مؤثری در بهبود عملکرد شهرداری و ارتقای نظام مدیریت پسماند منطقه ایفا کند.