1
استاد ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی
2
گروه ژیومورفولوژی.دانشکده علوم اجتماعی.دانشگاه محقق اردبیلی
3
دانشجودکتری ژئومورفولوژی،دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی
10.22034/jget.2026.481070.1578
چکیده
مقدمه: کشور ما ایران به دلیل ویژگیهای طبیعی و مورفولوژی خاص خود در معرض بسیاری از مخاطرات طبیعی قرار گرفته است. از زمینلغزش و ناپایداری دامنه ای مخاطرات مهمی برای فعالیتهای انسانی هستند که اغلب سبب از دست رفتن منابع اقتصادی، خسارات به اموال و تأسیسات میشوند. این مسائل لزوم پهنه بندی خطر زمینلغزش را به عنوان اولین مرحله در مدیریت صحیح محیطی این پدیده روشن میسازد. هدف از این پژوهش پهنه بندی خطر وقوع زمینلغزش در حوضه آبخیز فهلیان در استان فارس میباشد.
روششناسی: به این منظور ابتدا لایههای اطلاعاتی 8 عامل مهم تأثیرگذار در وقوع زمینلغزش از قبیل سنگشناسی، شیب، ارتفاع، کاربری زمین، بارش، فاصله از گسل، جهت شیب، و فاصله از آبراهه تهیه و رقومی شدند. سپس با استفاده از تفسیر عکسهای هوایی و عملیات میدانی، کلیه زمینلغزش موجود در حوزه، شناسایی و به صورت نقشه ارائه شدند.
قلمرو جغرافیایی: حوضه آبریز فهلیان با مساحت 413۰ کیلومتر مربع در شمال غرب استان فارس واقع شده است. این محدوده از نظر تقسیمات درجه 1و 2حوضههای آبریز به ترتیب در حوضه آبریز خلیج فارس و دریای عمان و حوضه آبریز جراحی- زهره قرار دارد
یافتهها: از تلفیق متغیرهای مستقل و وابسته مقدار زمینلغزش درهرکلاس عامل محاسبه و وزن دهی طبقات بر اساس روابط موجود در مدلهای ارزش اطلاعاتی، تراکم سطح و LNRF صورت گرفت. در نهایت نقشه پهنه بندی خطر زمینلغزش با ادغام لایههای مختلف وزنی در مدلهای مختلف، حاصل شد.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهند که روش ارزش اطلاعاتی به لحاظ داشتن انطباق بیشتر زمینلغزش با پهنههای خطر بالا و همچنین توانایی در تفکیک طبقههای خطر، کارایی بهتری نسبت به دو روش دیگر به خصوص روش LNRF دارد. نتایج نشان میدهند که روش ارزش اطلاعاتی به لحاظ داشتن انطباق بیشتر زمینلغزش با پهنههای خطر بالا و همچنین توانایی در تفکیک طبقههای خطر، کارایی بهتری نسبت به دو روش دیگر به خصوص روش LNRF دارد.