بررسی و ارزیابی تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد دهیاری‌ها (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان اصفهان)

برقی, حمید; حجاریان, احمد; هنرمند, زهرا

doi:10.22034/jget.2024.430056.1527

بررسی و ارزیابی تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد دهیاری‌ها (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمید برقی ¹

احمد حجاریان ²

زهرا هنرمند ³

¹ دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

² پسادکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

³ کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

10.22034/jget.2024.430056.1527

چکیده

مقدمه: عملکرد دهیاری‎ها به عنوان نهاد اجرایی روستا، تحت تأثیر عوامل مختلفی است که فناوری اطلاعات از مهم‌ترین آنها است. فناوری اطلاعات با توجه به توسعه روزافزون آن و تاثیراتی که در جنبه‌های مختلف زندگی بشر داشته است، از جنبه‌های مختلف از جمله عملکرد نهادها و سازمان‌های مختلف دارای اهمیت است.
هدف پژوهش: در این تحقیق هدف بررسی عملکرد اجتماعی، اقتصادی و محیطی-کالبدی دهیاری‌ها از نظر تاثیر فناوری اطلاعات در روستاهای بخش مرکزی شهرستان اصفهان بوده است.
روش شناسی: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌های پیمایشی از طریق پرسش‌نامه بوده است. جامعه آماری تحقیق را خانوارهای روستایی تشکیل داده اند که با استفاده از فرمول کوکران 384 خانوار به عنوان حجم نمونه تعیین شد. روایی ابزار تحقیق از طریق نخبگان تایید و پایایی نیز با آلفای کرونباخ بالای 70/0 تایید شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: منطقه مورد مطالعه بخش مرکزی شهرستان اصفهان میباشد.
یافته ها و بحث: نتیجه آزمون تی تک نمونهای نشان داد که تأثیر فناوری اطلاعات در عملکرد اقتصادی، اجتماعی و محیطی-کالبدی دهیاری‌ها در سطح کمتر از 05/0 معنادار بوده است. بررسی جهت معناداری با توجه به میانگین تایید می‌نماید که مثبت و متوسط ارزیابی شده است. شاخص اجتماعی با میانگین 43/3 بیشترین تاثیرگذاری و دو شاخص محیطی-کالبدی و اقتصادی به طور مشترک با میانگین 34/3 کمترین تاثیر را از فناوری اطلاعات پذیرفتهاند.
نتیجهگیری: همچنین نتیجه تحلیل واریانس تأیید نمود که میان 29 روستای مورد مطالعه از نظر تاثیرگذاری فناوری اطلاعات در سه شاخص اقتصادی، اجتماعی و محیطی-کالبدی عملکرد دهیاری‌ها، تفاوت معناداری مشاهده شده است.

کلیدواژه‌ها

فناوری اطلاعات

عملکرد اجتماعی

عملکرد اقتصادی

عملکرد محیطی-کالبدی

دهیاری‎ها

موضوعات

مهندسی جغرافیایی فضاهای عشایری

احتشام راثی، رضا، محرابی، جواد، (1395)، تاثیر فناوری اطلاعات بر بهبود عملکرد سازمانی در سیستم‌های هوشمند بانکداری (مطالعه موردی: بانک صادرات شعب تهران). فصلنامه رسالت مدیریت دولتی، 7(1)، صص71-55.

آقـاداوودی، فرشـید، صـدیق ،محمـدجعفـر، سـلجوقی، خسـرو،( 1382)، طرح مرکز فناوری اطلاعـات در روستا، همایش کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستا، دانشگاه علم و صنعت ایران.

اقبالی، جمشید، کلانتری، خلیل، خالقی، باقر، فتح الهی، سعدی، بحری، گلام (1397). تحلیل عملکرد دهیاری‌ها با رویکرد جنیستی از دیدگاه مردم و شوراهای اسلامی: مطالعه موردی روستاهای شهرستان بویین و میاندشت، فصلنامه روستا و توسعه،21(3) ، صص۱۲۳ – ۱۴۳.

بابایی فینی، ام السلمه، حضرتی، مجید، ربیعی فر، ولی اله (1394). ارزیابی نقش دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه روستایی(مورد شناسی: بخش قره پشتلوی شهرستان زنجان). نشریه: جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، 5 (16)،صص 144-127.

پازکی، معصومه، شیخی، داود، صمدی مقدم، شیرین (1399). تحلیل نقش مدیریت مبتنی بر حکمروایی خوب در توسعه‎ی پایدار روستایی مطالعه‎ی موردی:دهستان فیلستان، شهرستان پاکدشت. فصلنامه جغرافیا و توسعه، دوره (58)، صص112-93.

حاجی نژاد، علی، نوری، مرضیه، فضلعلی، زینب (1390). ارزیابی میزان بهره برداری دهیاران از فتاوری اطلاعات و ارتباطات در مدیریت روستایی(مطالعه موردی روستاهای شهرستان گلوگاه و بهشهر مازندران)، پژوهش های روستایی،2(2)، صص160-137.

حدادنیا، سیروس، فانی، حجت اله (1391). بررسی دیدگاه زنان روستایی در مورد تاثیر استفاده از (ICT) بر فعالیت های اجتماعی_اقتصادی آنان، فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه، 3(11)، 180-155.

خواجه ‌شاهکوهی، علیرضا (1392). تحلیل نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت زندگی روستاییان مطالعه موردی: روستاهای قرن آباد و اصفهانکلاته، شهر گرگان، مجله آمایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی _پژوهشی دانشگاه گلستان، 3(7)، صص120-103.

رزقی شیرسوار، هادی؛ قربانی افروزی، محمد و فخرالدین احمدی (۱۳۹۸)، تاثیر فناوری اطلاعات در بهره وری مدیریت امور روستایی در راستای برنامه ریزی روستایی شهرستان بابل، فصلنامه نگرش های نو در جغرافیای انسانی، سال یازدهم، شماره سوم، صص289-271.

رشادت جو، حمیده (1395). تأثیر پذیرش فناوری اطلاعات بر توسعه حرفه ای کارکنان با استفاده از مدل پذیرش فناوری( TAM)در شرکت کانی کاوان، فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، 3(8)، صص141-123.

رضوی مشعوف، سید جمشید، ارمغان، سیمین، استعلاجی، علیرضا (1397). تبیین نقش فن آوری اطلاعات و ارتباطات (آی سی تی)در توسعه اقتصادی دهستان فیروزبهرام، فصلنامه علمی پژوهشی _جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 9(1)، صص578-573.

ریاحی، وحید، نعیم آبادی، نازنین و جوان، فرهاد. (1397). مقایسه عملکرد مدیریت نظارتی روستایی (شوراها) در روستاهای کوچک و بزرگ (مطالعه موردی: دهستان اردوغشن، شهرستان نیشابور)، مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 13(2)، 365- 378.

سایت مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری، سرشماری عمومی نفوس و مسکن (1395).

سلطانی، الهه (1392).کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه روستایی،کنفرانس بین المللی مدیریت و اقتصاد در قرن 21.

صرامی، حسین، بهاری، عیسی (1389). نقش ICT در توسعه روستایی، فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی_واحد شوشتر، 4(9)، صص153-129.

عاشری، امامعلی. جهانگرد، بابک. زلفی، احسان (1391)، بررسی نقش مدیریت روستایی و فناوری اطلاعات و ارتباطات ICT در توسعه روستایی (نمونه موردی، روستاهای شهرستان نقده)، همایش ملی توسعه روستایی، رشت.

عسکری ماسوله، سعید، افشار، مهدی (1394). بررسی تاثیر فناوری اطلاعات در توانمندسازی کارکنان شهرداری منطقه 6، کنفرانس بین المللی مدیریت و اقتصاد در قرن 21، دوره 1.

عطایی، سیاوش، افراخته، حسن و جوان، فرهاد. (1400). سنجش پایداری عرصههای پیراشهری با تأکید بر نقش مدیریت روستایی مورد: بخش کهریزک. توسعه فضاهای پیراشهری، 3(2)، 47-66.

علی یاری، شهرام، موحدی، مسعود، کاظمیان، سیروس (1398). ارائه مدل پذیرش فناوری اطلاعات در پروژه های تحقیقاتی دانشگاهی حوزه ICT بر اساس مدل پذیرش فناوری ITAIMT ،فصلنامه علمی –پژوهشی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران ،11(41و42)، صص 32-13.

محمد‌میرزائی، عیسی، تقی‌پور، صابر، داودنیا، داود (1394). بررسی نقش تأثیر سیستم اتوماسیون اداری بر عملکرد کارکنان سازمان‌های دولتی، فصلنامه علمی منابع انسانی ناجا، 6(42).

مهدوی، محمد نقی(1379)، تکنولوژی اطلاعات و اطلاعات تکنولوژیک، تهران، نشرچاپار.

مهدوی، مسعود، نجفی کانی، علی اکبر (1384). تجربه ای دیگر در مدیریت روستاهای ایران ( نمونه موردی : دهیاری‌های استان آذربایجان غربی). پژوهش‌های جغرافیایی، 1384(53)، صص 39-21.

Mathur, A., & Ambani, D. (2005). ICT and rural societies: Opportunities for growth. The International Information & Library Review, 37(4), 345-351.

Mohamadi, M., Afrakhteh, H. and Javan, F. (2022). Performance Evaluation of the Modern Rural Management based on Good Governance Approach (Case Study: Villages in Central District of Karaj County). Journal of Research and Rural Planning, 11(1), 59-79. doi: 10.22067/JRRP.V11I1.2108.1021

Mukherjee, S. (2011). Application of ICT in rural development: Opportunities and challenges. Global Media Journal, 2(2), 1-8.‏

Rao, N. H. (2007). A framework for implementing information and communication technologies in agricultural development in India. Technological Forecasting and Social Change, 74(4), 491-518.

Schuh, G. Edward, 2002, Globalization and Rural Development, Presented at Conference on Rural Community Vitality in a Global Economy, September 13 – 14 , Humphrey Institute of Public Affairs, University of Minnesota, Minneapolis.

Tripathy, S., Aich, S., Chakraborty, A., & Lee, G. M. (2016). Information technology is an enabling factor affecting supply chain performance in Indian SMEs: a structural equation modelling approach. Journal of Modelling in Management,11(1), 269–287