مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

بررسی اثرات تغییر اقلیم بر توسعه بخش کشاورزی ایران و رفاه خانوار و برنامه های دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی عربی 1
محمدرضا لطفعلی پور 2
هادی قوامی 3
علی کرامت زاده 4
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی گرگان، گرگان، ایران
10.22034/jget.2023.297140.1331
چکیده
مقدمه:  در این تحقیق اثرات شوک­های ناشی از سناریوهای تغییر اقلیم در قالب سه سناریوی: IPCC1 (تغییر دما 27/7+% و بارش 4/12-%)، IPCC2 (تغییر دما 27/7+% و بارش 2/12-%) و IPCC3 (تغییر دما 03/5+% و بارش 3/12-%)، بر  ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصاد ایران با تاکید بر بخش کشاورزی (ارزش افزوده بخش­های: صنعت و معدن، خدمات و کشاورزی، و ارزش افزوده زیربخش­های: تولیدات گیاهی (زراعت و باغبانی)، تولیدات دامی، ماهیگیری و جنگلداری) و همچنین رفاه خانوار بررسی شده است.
هدف:  مقاله‌ با هدف بررسی اثرات تغییر اقلیم بر بخش­های مختلف اقتصاد ایران و رفاه خانوار تدوین شده است.
روش شناسی: در این تحقیق جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از مدل تعادل عمومی محاسبه­پذیر پویای بازگشتی (RDCGE) استفاده شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ تحقیق بخش کلان اقتصاد کشور ایران می­باشد که از ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390 استفاده شده است.
یافته ­ها و بحث:  تغییر اقلیم، ارزش افزوده بخش کشاورزی و بخش صنعت و معدن را کاهش و ارزش افزوده بخش خدمات را افزایش می­دهد و میزان رفاه خانوار را کاهش می­دهد. علاوه براین، در میان سه سناریوی تغییر اقلیم، به ترتیب: IPCC1، IPCC2 و IPCC3، از بیشترین تأثیر بر ارزش افزوده بخش­ها و زیربخش­های مورد بررسی برخوردار می­باشند.  همچنین بررسی­ها نشان داد هزینه­ های مالی دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی در قالب 27 برنامه و 324 طرح  به میزان 47.4 هزار میلیارد ریال در طی سال 99 می­باشد.
نتیجه ­گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد تغییر اقلیم منجر به کاهش ارزش افزوده اقتصاد ایران و رفاه خانوار خواهد شد و دولت برنامه مالی محدودی برای سازگاری با تغییر اقلیم دارد.
کلیدواژه‌ها
تغییر اقلیم
توسعه کشاورزی
تعادل عمومی
رفاه خانوار
سازگاری
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the effects of climate change on the development of Iran's agricultural sector and household welfare and government programs for adaptation to climate change

نویسندگان English

Mostafa Arabi 1
Mohammad Reza Lotfalipour 2
Hadi GHavami 3
Ali Keramatzadeh 4
1 Ph.D. Candidate in Economy, Mashhad Ferdowsi University, Mashhad, Iran
2 Professor Department of Economy, Mashhad Ferdowsi University, Mashhad, Iran
3 assistant Professor Department of Economy, Mashhad Ferdowsi University, Mashhad, Iran
4 assistant Professor Department of Agricultural Economy, Gorgan University of Agricultural Sciences, Gorgan, Iran
چکیده English

In this study, the effects of shocks caused by climate change scenarios in the form of three scenarios: IPCC1, IPCC2 And IPCC3 on the value added of different sectors of the Iranian economy with emphasis on the agricultural sector (value added of the sectors: industry and mining, services and agriculture, And the added value of the sub-sectors: crop production (agriculture and horticulture), livestock production, fishing and forestry) as well as household welfare were examined. For this purpose, the social accounting matrix of 1390 was used. Also, the dynamic recursive dynamic general equilibrium (RDCGE) model was used to analyze the data. The results showed that climate change reduces the added value of agriculture and industry and mining and increases the value added of services and reduces household welfare. In addition, among the three climate change scenarios: IPCC1, IPCC2 and IPCC3, respectively, have the greatest impact on the value added of the sectors and subsectors studied. Studies also show that government financial expenditures to adapt to climate change in the agricultural sector in the form of 27 programs and 324 projects amounting to 47.4 thousand billion rials during the year 99. Finally, increasing water productivity in the agricultural sector, increase The knowledge and awareness of farmers and policy makers about the effects of climate change, empowerment of local communities with emphasis on environmental protection, linking specific financial resources to cope and adaptation to the effects of climate change with conventional agricultural resources, etc. were suggested.

کلیدواژه‌ها English

Climate Change
Agricultural Sector
Reversible Dynamic Calculable General Equilibrium (RDCGE)
Adaptation
اسد فلسفی­زاده، نسیم و صبوحی صابونی، محمود. (1391)، بررسی آثار پدیده تغییر اقلیم بر تولیدات کشاورزی (مطالعه موردی: شهرستان شیراز)، روش ریکاردین، نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 4: 286-272.
امیرنژاد، حمید و اسدپور کردی، مریم. (1396)، بررسی اثرات تغییر اقلیم بر تولید گندم ایران، تحقیقات اقتصادکشاورزی، 9(3): 182-163.
پرهیزکاری، ابوذر. نوروزیان، محمد. صبوحی، محمود. (1392)، تحلیل اقتصادی اثرات تغییر اقلیم بر عملکردهای منتخب پنبه آبی در استان­های منتخب، مجله هواشناسی، 2(1): 79-73.
حسینی، صفدر. نظری، محمدرضا. (1394)، ارزیابی آسیب­پذیری اقتصادی بخش کشاورزی از تغییر اقلیم، سازمان حفاظت محیط زیست، سومین گزارش ملی تغییر آب و هوا  جهت ارائه به دبیرخانه کنوانسیون UNFCCC.
زرعکانی، فاطمه.، کمالی، غلامعلی. و چیذری، امیرحسین. (1393)، اثر تغییر اقلیم بر اقتصاد گندم دیم (مطالعه موردی خراسان شمالی)، نشریه بوم شناسی کشاورزی، 2: 310-301.
صیادی، محمد. شاکری، عباس. محمدی، تیمور. بهرامی، جاوید. (1395)، تکانه‌های تصادفی و مدیریت درآمدهای نفتی در ایران؛ رویکرد تعادل عمومی تعصادفی پویا (DSGE)، پژوهشنامه اقتصادی، 16(61): 80-33.
علی­احمدی، حمزه. (1384)، بررسی تغییرات اقلیمی دوره خشکسالی 82-1378 نسبت به میانگین بلندمدت منطقه سیستان و تأثیر آن بر تولیدات کشاورزی، مجله خشکی و خشکسالی کشاورزی.
محمدی، حسین. مقبل، معصومه. رنجبر، فیروز. (1389)، مطالعه تغییرات بارش و دمای ایران با استفاده از مدل MAGICC SCENGEN، فصنامه انجمن جغرافیای ایران، 8 (25).
محمودی، ابوالفضل. پرهیزگاری، ابوذر. (1394)، تحلیل اقتصادی اثرات تغییر اقلیم بر عملکرد محصولات، الگوی کشت و سود ناخالص کشاورزان (مطالعه موردی: دشت قزوین)، رشد و توسعه اقتصاد روستایی و کشاورزی، 1(2): 40-25.
مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی (1394)، ماتریس حسابداری اجتماعی کلان ایران در سال 1390.
مؤمنی، سکینه. زیبایی، منصور. (1392)، اثرات بالقوه تغییر اقلیم بر کشاورزی استان فارس، اقتصاد و توسعه کشاورزی، 27(3): 179-169.
نجاتی، مهدی. صالحی، نوراله. کاویانی پور، نجمه. (1398)، ارزیابی اقتصادی اثرات اجرای توافق‌نامه تغییرات اقلیمی پاریس توسط ایران: کاربرد یک مدل تعادل عمومی قابل محاسبه برای ایران، مطالعات علوم محیط زیست، 4(1): 1091-1076.
واثقی، الهه. اسماعیلی، عبدالکریم. (1387)، بررسی اثر اقتصادی تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی ایران، روش ریکاردین (مطالعه موردی گندم)، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 12(45): 696-685.
Alagidede, P., Adu, G. & Frimpong, P. B. (2014). The effect of climate change on economic, growth, evidence from Sub-Saharan Africa. World Institute for Development Economics Research. WIDER Working Paper 2014/017, United Nations University, UNU-WIDER, wider.unu.edu.
Alam, Q. (2013). Climate Change, Agricultural Productivity and Economic Growth in India: The Bounds Test Analysi International Journal of Applied Research and Studies, 2: 2278-9480.
Arndt, C., Chinowsky, P., Strzepek, K., Thurlow, J., (2012), Climate change, growth and infrastructure investment: the case of Mozambique. Rev. Dev. Econ. 16, 463–475.
Attavanich W. and McCarl B.A. (2011). The effect of climate change, CO2 fertilization, and crop production technology on crop yields and its economic implications on market outcomes and welfare distribution. Annual Meeting, 24-26 July. 2011. Agricultural and Applied Economics Association, Pittsburgh, Pennsylvania.
Bauman, A., Goemans, C, Pritchett, J., McFadden, D. T. (2013), Estimating the Economic and Social Impacts from the Drought in Southern Colorado. Journal of Contemporary Water Research & Education, Issue 151, Pages 61-69.
Boys, K. A. & Florax, R. G.M. (2007), "Meta-Regression Estimates for CGE Models: A Case Study for Input Substitution Elasticities in Production Agriculture," 2007 Annual Meeting, July 29-August 1, 2007, Portland, Oregon 9683, American Agricultural Economics Association (New Name 2008: Agricultural and Applied Economics Association).
Decalawé, B., Lemelin, A., Maisonave, H., and Robichaud, V. (2013). The PEP Standard Computable General Equilibrium Model. Single Country, Recursive Dynamic Version, PEP.
Deke, O., Hooss, K. G., Kasten, C., Klepper, G., & Springer, K. (2001). Economic impact of climate change: Simulations with a regionalized climate-economy model. Report, Kiel Working Papers.
Eboli F., Parrado R., and Roson R. (2010), Climate change feedback on economic growth: explorations with a dynamic general equilibrium model. The Center for Research on Energy and Environmental Economics and Policy at Bocconi University. Working Paper n. 29.
Elshennawy, A. Robinson, S. Willenbockel, D. (2016), Climate change and economic growth: An intertemporal general equilibrium analysis for Egypt, Economic Modelling. 52.681-689.
Hosoe, N. (2004). Computable general equilibrium modeling with GAMS, [online]<ww3.grips.ac.jp/~nhosoe/cge.gams20040209.pdf>.
IPCC, (2014), Technical Guidelines for Assessing Climate Change Impacts and Adaptations, Middle East Water Commission, http://www.scidev.net/en/climate-change-and energy/greenhouse- gases/news/un-climatedanger-for middle-east-north-africa.html, Word bank.
Kohn, M. E. Kamiar Mohaddes, K. Ng, R. N. C. Hashem Pesaran, M. Raissi, M. Yang, J. C. (2019), Long-Term Macroeconomic Effects of Climate Change: A Cross-Country Analysis, IMF Working Paper No. 19/215.
Leichenko R, Major C. D, Johnson K, Patrick L, and O’Grady M, (2011), An Economic Analysis of Climate Change Impacts and Adaptations in New York State, ClimAID.
Löfgren, H. (2001). A CGE model for Malawi: Technical documentation. TMD Discussion Paper, No. 70, International Food Policy Research institute, Washington D.C., U.S.A.
Sanchís, F. M. Feijóo-Bello, M. L. (2009), Climate change and its marginalizing effect on agriculture, Ecological Economics, 68(3): 896-904.
Tokunaga S., Okiyama M., and Ikegawa M. (2015), Dynamic panel data analysis of the impacts of climate change on agricultural production in japan. Japan Agricultural Research Quarterly,49(2)149-157.

  • تاریخ دریافت 06 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری 13 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 21 آبان 1402
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1402