مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی و تحلیل سیوپتیکی امواج گرمایی کلانشهر اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا ، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران
چکیده
مقدمه:  با پیداش و شدت رو به افزایش پدیده تغییر اقلیم و تبع آن گرمایش جهانی در سال­های اخیر وقوع امواج گرمایی همواره رو به افزایش بوده است. موج­های گرمایی شدید از مهمترین بلایای آب و هوایی بوده که تاثیرات گسترده­ای بر فعالیت­های مختلف انسانی دارند و زمانی که از شدت و فراوانی بالایی برخوردار شوند می­توانند معضلات عمده­ای تولید نمایند.
هدف:  هدف اصلی این پژوهش، تحلیل سینوپتیکی شهر اهواز در زمان رُخداد امواج گرم می­باشد.
روش شناسی:  در این راستا، از داده­های روزانه ایستگاه سینوپتیک کلانشهر اهواز طی دوره آماری 60 ساله ( 1961 تا 2019 ) برای استخراج موج گرم استفاده شده  و روند سری زمانی آنها با استفاده ازدو آمار ناپارامتریک تخمینگر شیب sen و من کندال  مورد بررسی قرار گرفت. از داده­های به دست آمده برای تحلیل و بررسی الگوهای جوی همدید مولد امواج گرم که شامل ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای جوی، 500، 850 و 700 هکتوپاسکال، فشار سطح زمین، و الگوی ضخامت ارتفاع ژئوپتانسیل بین سطوح 1000 و 500 میلی بار، از پایگاه جوی اقیانوسی ابالات متحده اخذ گردید استفاده شد. مراحل پردازش این داده­ها در محیط نرم افزار GRADS قرارگرفت.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  شهر اهواز در استان خوزستان
یافته ­ها و بحث:  یافته ­ها در این ایستگاه ، بیانگر وجود یک روند افزایشی هم در فراوانی رخدادها و هم در تعداد روزهای گرم کلانشهر اهواز بوده است. در این پژوهش، 3 موج گرم (موج گرم 18-14 تیر 1389، موج گرم 14-8 مرداد 1391 و موج گرم 11-6 تیر 1396) در شهر اهواز شناسایی شد.
نتیجه ­گیری: نتایج آن، با توجه به تحلیل­های سینوپتکی موج­های گرم شهر اهواز در ترازهای بالا حاکمیت پرفشار جنب حاره­ای آزور شرایط را برای تابش شدید فراهم کرده و در سطح پایین نیز گسترش کم فشار عربستان باعث گرمایش شدید منطقه شده و توده هوای گرم عربستان را مکش می­کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Identification and synoptic analysis of heat waves in Ahvaz metropolis

نویسندگان English

Sofia Khazaee kuhpar 1
Gholamreza Janbaz ghobadi 2
Sadrodin Motevali 3
1 Phd student of Climatology , Noor Branch Islamic Azad university, Noor, Iran
2 Associate professor Department geography Noor Branch , Islamic Azad university , Noor , Iran
3 Associate professor Department geography Noor Branch , Islamic Azad university , Noor , Iran
چکیده English

The main purpose of this research is the synoptic analysis of Ahvaz city during the occurrence of heat waves.

Research methodology: In this regard, the daily data of Ahvaz metropolitan synoptic station during the statistical period of 60 years (1961 to 2019) were used to extract warm waves and their time series trends were analyzed using two non-parametric statistics of slope estimator, sen and Kendall. The obtained data were used to analyze and investigate the synoptic atmospheric patterns that generate heat waves, which include the geopotential height of the atmospheric levels, 500, 850 and 700 hectopascals, the earth's surface pressure, and the thickness pattern of the geopotential height between the 1000 and 500 millibar levels, from The oceanic atmospheric database of the United States was obtained and used. The processing steps of these data were placed in the GRADS software environment.

Geographical scope of research: Ahvaz city in Khuzestan province

Findings and discussion: The findings in this station have shown an increasing trend both in the frequency of incidents and in the number of hot days in Ahvaz metropolis.

Results: According to the synoptic analysis of heat waves in Ahvaz city, at high levels, the high-pressure rule of the tropical Azores provided the conditions for intense radiation, and at the lower level, the expansion of low pressure in Saudi Arabia caused intense heating of the region and the mass of warm air. It sucks Saudi Arabia

Key words: warm waves, synoptic analysis, Ahvaz city, high pressure near the Azores

کلیدواژه‌ها English

Hot waves
synoptic analysis
Ahvaz city
high tropical Azores
الماسی، فائقه؛ طاوسی، تقی؛ حسین­آبادی، نسرین، (1395)، واکاوی رفتار و تغییرات بسامد رخداد امواج گرمایی شهر اهواز، مجله آمایش جغرافیایی فضا، 6 (19)، 150-137.
امامقلی شهرام، جانبازقبادی غلامرضا، رضایی پرویز، متولی صدرالدین. ارزیابی مخاطره بیوکلیمایی رخدادهای موج گرم در شهر تهران. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی.، 22(66)، 50-62
قویدل رحیمی، یوسف (1390)  شناسایی، طبقه بندی و تحلیل سینوپتیک موج ابر گرم تابستان 1389 در ایران. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال اول، شمارة 3 ،صص 85-100
قویدل رحیمی، یوسف؛ ر ضایی، محمد (1394) جستاری پیرامون شناسایی، طبقه بندی و تحلیل سینوپتیک امواج گرمایی استان کرمان، جغرافیا وبرنامه ریزی، 19(54) صص253-273
مجرد، فیروز؛ معصومپور، جعفر؛ رستمی، طیبه ( 1394) تحلیل آماری – همدیدی امواج گرمایی بالای 40 درجه سلسیوس در غرب ایران. جغرافیا و مخاطرات محیطی، شمارة 13، صص41-57
یاوری حسین، کرمپور مصطفی، یاراحمدی داریوش، (1398)، تحلیل فضایی آسیبپذیری زیستاقلیمی شهر کرمانشاه در مواجهه با مخاطرات اقلیمی موج گرم، جغرافیا و پایداری محیط، 9 (1)،  37-50
Austria P. F., Bandala, E. R. (2017). Temperature and heat-related mortality trends in the Sonoran and Mojave desert region. Atmosphere, 8 (53), 1-13
Fumiaki, F., Nobuo, Y., Kenji, K., Hiroshi, N, 2007,Long-Term changes of temperature extremes and day-to-day variability in Japan. Meteorology and Geophysics Journal,No 58, pp. 63-72.
IPCC (Intergovernment al Panel on Climate Change). 2014. Climate change 2014: Impacts, adaptation, and vulnerability. Working Group II contribution to the IPCC Fifth Assessment Report. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. www.ipcc.ch/report/ar5/wg2
Sen, P. K. (1968). Estimates of the regression coefficients based on Kendall’s tau. Journal of the American Statistical Association, 63: 1379-1389.

  • تاریخ دریافت 23 خرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 21 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 02 آذر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403