مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی شاخص‌های مؤثر بر گردشگری روستایی با تأکید بر رویکرد گردشگری پایدار(مورد مطالعه: مناطق روستایی استان اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
احمد حجاریان
استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
10.22034/jget.2023.348609.1438
چکیده
مقدمه:  خواستگاه ادبیات و توسعه مضامین علمی و عملیاتی گردشگری پایدار، بیشتر از جنبه اقتصادی، اجتماعی، زیست­محیطی و کالبدی قابل بحث است که پیشران­های کارکردی خود را در دل طراحان و مفسران ملل توسعه­یافته می­بیند.  از این گذار، از گردشگری پایدار روستایی به­عنوان شاهراه کلیدی دنیای آتی در بهره­برداری محیطی، سرزمینی و محلی یاد می­شود.
هدف:  هدف مقاله حاضر شناسایی شاخص­های مؤثر بر گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار در نواحی روستایی اصفهان است.
روش شناسی:  روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی و نوع آن ازنظر هدف، بنیادی است. برای جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های‌ اسنادی و میدانی استفاده‌شده است. جامعه آماری 19 روستای انتخابی هدف گردشگری استان اصفهان و از مجموع 3808خانوار ساکن در سکونتگاه‌های روستایی، با فرمول کوکران، حجم نمونه 349 خانوار برآورد و این افراد با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای آزمودن مدل مفهومی پژوهش و بررسی تأثیر ابعاد پژوهش بر توسعه گردشگری پایدار روستایی از تکنیک حداقل مربعات جزئی و از نرم‌افزار Smart PLS، استفاده گردید.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش مناطق روستایی استان اصفهان می­باشد.
یافته­ ها و بحث:  یافته ­ها نشان می­دهد ضرایب t بین متغیرهای اصلی پژوهش، بالای 58/2 بوده یعنی رابطه معنادار و مستقیم است؛ بدین ترتیب ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی بر توسعه گردشگری روستایی تأثیر مثبت و معناداری دارد که مقدار R2 نشان می‌دهد 94.3 درصد توسعه گردشگری روستایی با دستیابی به ابعاد چهارگانه تبیین شده و بعد اجتماعی با ضریب 89/0، تأثیر بیشتری نسبت به سایر ابعاد بر توسعه گردشگری روستایی داشته است.
نتیجه­ گیری: بنابراین به منظور ارتقای سطح توسعه گردشگری روستایی شاخص­های اقتصادی مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا برایند نهایی توسعه گردشگری پایدار بهبود یابد.
کلیدواژه‌ها
گردشگری
گردشگری روستایی
خانوار روستایی
مدل ساختاری PLS
استان اصفهان
موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying effective indicators on rural tourism with emphasis on sustainable tourism approach (Rural areas of Isfahan province)

نویسنده English

ahmad hajarian
Assistant Professor, Department of Geography and Rural Planning, Isfahan University, Isfahan, Iran.
چکیده English

This transition is referred to as sustainable rural tourism as the key highway of the future world in environmental, territorial and local exploitation. The research method in the present study is descriptive-analytical and its type is fundamental in terms of purpose. Documentary and field methods have been used to collect information. The statistical population of 19 selected villages targeted for tourism in Isfahan province and from a total of 2894 households living in rural settlements, with the Cochran's formula, the sample size of 414 households was estimated and these individuals were selected by random sampling method. To test the conceptual model of the research and to investigate the effect of the research dimensions on the development of sustainable rural tourism, the partial least squares technique and Smart PLS software were used. According to the results, the coefficients of t between the main variables of the study are above 2.58, ie there is a significant and direct relationship; Thus, social, economic, environmental and physical dimensions have a positive and significant effect on the development of rural tourism. The value of R2 shows that 94.3% of rural tourism development is explained by achieving four dimensions and the social dimension with a coefficient of 0.89 is more effective than It has had other dimensions on the development of rural tourism. It is suggested that in order to improve the level of rural tourism development, more attention be paid to economic indicators in order to improve the final outcome of sustainable tourism development.

کلیدواژه‌ها English

Tourism
Rural Tourism
Rural Household
PLS Structural Model
Isfahan Province
پاپلی­یزدی، محمدحسین، سقایی، مهدی (1385). گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، انتشارات سمت، تهران.
جوان، فرهاد . (1400). تبیین نظام توزیع منافع گردشگری در ناحیه روستایی رضوانشهر. روستا و توسعه پایدار فضا، 2(2)، 69-94.
جوان، فرهاد، افراخته، حسن و ریاحی، وحید. (1398). تحلیل فضایی اثرات گردشگری بر تحولات کالبدی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رضوا‌ن‌شهر. برنامه­ریزی توسعه کالبدی، 6(1)، 57-70.
جوان، فرهاد، حسنوند، علی و عارف­نژاد، محسن. (1403). شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار. پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 5(15)، 84-98.
حجت­شمامی، سیروس و جوان، فرهاد. (1401). اکوتوریسم و پایداری محیط­زیست روستایی در شهرستان رودبار. مطالعات مدیریت توسعه سبز، 1(2)، 59-72.
رضایی، پژمان. (1397). ارزیابی میزان پایداری گردشگری روستایی: مطالعه موردی دهستان هوره، استان چهارمحال و بختیاری. روستا و توسعه، 21(4)، 135-159.
صحنــه، بهمــن و مهــدی خــداداد (1393). بررســی راهکارهــای توســعه گردشــگری روســتایی بــا اســتفاده از مــدل SWOT  مطالعــه مــوردی: دهســتان فیروزجــاه- شهرسـتان بابـل. دومیـن همایـش ملـی پژوهـش­هـای کاربــردی در جغرافیــا و گردشــگری.
عینالی، جمشید، فراهانی، حسین، چراغی، مهدی، عباسی، فریبا. (1397). ارزیابی نقش گردشگری روستایی در توسعه پایدار اجتماعات محلی (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری- استان زنجان). گردشگری و توسعه، 7(2)، 171-193.
فرجی، امین، نعمت­پور، محمد، عشریه، امید (1396). تحلیل سیستمی اثرات مثبت و منفی توسعه گردشگری ایران با رویکرد آینده­پژوهی، دو فصلنامه مطالعات اجتماعی گردشگری، سال پنجم، شماره نهم: 189-151.
مهری تالارپشتی، اسفندیار، پوررمضان، عیسی، مولایی­هشجین، نصراله، بیگدلی، آتوسا. (1398). تبیین نقش گردشگری در پایداری اجتماعی روستاهای شهرستان قائمشهر با تکیه بر نظر مدیران محلی. فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 11(2)، 83-97.
میرکتولــی، جعفــر و راضیــه مصــدق (1389). بررســی وضعیــت گردشــگری روســتایی و نقــش آن در رونــق صنایع دســتی دهســتان اســترآباد جنوبی. شهرســتان گــرگان، مطالعــات و پژوهش­هــای شــهری و منطقــه­ای، دوره 2 ،شــماره 7 ،ص 135-154.
Amaro, S., & Duarte, P. (2016, May). Modelling formative second order constructs in PLS. In European Conference on Research Methodology for Business and Management Studies (pp. 19-27). Academic Conferences International Limited.‏
Ashley, Caroline (2010); The Impacts of Tourism on Rural Livelihoods: Namibia’s Experience, Overseas Development Institute, Portland House, and Stag Place, London. SW1E 5DP.
Buttel, F. H. Larson, O. F. & Gillespie, G. W. (1990). The sociology of agriculture. NewYork: Greenwood Press
Berglund K, Gaddefors J, Lindgren M (2016) Provokingidentities: entrepreneurship and emerging identity posi-tions in rural development. Entrep Reg Dev28(1–2):76–96
Brooks, D.J., (2010), What is security: Definition through knowledge categorization. Secur. J. 2010, 23, 225–239.
-Cambridge Dictionary (2021), Meaning of security in English, https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/security?q=security.
Chambers, R. Pacey, A. & Thrupp, L. A. (1989). Farmer first. London: Intermediate- Technology.
Cho, Y., Jeong H., Choi, A., Sun, M., (2019), Design of a Connected Security Lighting System for Pedestrian Safety in Smart Cities, Sustainability, 11, 1308, PP: 1-11,
Cochrane, W. W. (1979). The development of American agriculture. Minneapolis University of Minnesota Press.
Ellis, F. 2010, Rural livelihoods and diversity in developing countries, Oxford University Press, Oxford.
Engerer, H., (2009), Security Economics: Definition and Capacity; Economics of Security Working Paper 5; Economics of Security: Berlin, Germany, 2009.
Esparcia, J. (2014). Innovation and networks in rural areas. Journal of Rural Studies,34, 1–14.
George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (4th Ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Gkartzios, M. & Lowe, P. (2019). Revisiting neo-endogenous rural development. In
Lowe, P. (2010). Enacting rural sociology: Or what are the creativity claims of the engaged sciences? Sociologia Ruralis, 50(3), 311–330.
Hulland, J. (1999). Use of partial least squares (PLS) in strategic management research: A review of four recent studies. Strategic Management Journal, 20(2), 195-204.
Marini, M. & Mooney, P. H. (2006). Rural economies. In P. Cloke, T. Marsden, & P. H.Mooney (Eds.), Handbook of rural studies (pp. 91–103). London: Sage
Ray, C. (2010). Culture economies. Newcastle: CRE Press.
Scheyvens, R. (2007). Exploring The Tourism- Poverty Nexus. Current Issues in Tourism, 10, (2&3), p: 231-254.
World Bank. (2008). World development report 2008: Agriculture for development. Washington, DC: World Bank

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1401
  • تاریخ بازنگری 03 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 07 مهر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403