مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

دسته بندی و تحلیل تاریخی الگوهای معماری مسکونی نیاسر (با تأکید بر رابطه مسکن با فضای سبز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیارگروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 استادیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
چکیده
مقدمه:  مهندسی جغرافیایی به نوعی در راستای برنامه­ریزی و آمایش محیط طبیعی و انسانی عمل می­کند. درواقع  جغرافیا رابطه بین انسان و محیط را مورد مطالعه و بررسی قرار می­دهد. گزارش­های متعدد بین­المللی حاکی از آن است که، انسان و محیط در خطر نابودی قرار دارند. مواجه­شدن با این خطرات، انسان را به بازنگری در نوع ارتباط با طبیعت واداشته است. با پذیرش این فرض که چنین رابطه­ای در معماری گذشته، مسالمت­آمیز و متعامل بوده است، پس در شرایط فعلی هم می­توان به این دانش ضمنی متوسل شد. بااینحال، صاحب­نظران معتقدند که شکل­گیری و تداوم این نوع معماری، الگومحور بوده است. لذا برای استفاده از دانش ضمنی آنها می­توان به الگوها متوسل شد.
هدف:  مقاله حاضر ضمن محدود­نمودن دامنه پژوهشی خود به معماری مسکونی نیاسر (از توابع شهر کاشان)، درصدد شناسایی و تحلیل الگوهای معماری شکل­گرفته در تاریخ این سکونتگاه است.
روش شناسی:  پژوهش پیشِ­رو از روش کیفی و از راهبرد تفسیری تاریخی برای تحلیل الگوهای معماری در مسکن نیاسر استفاده نموده است. ضمن اینکه آشنایی با محیط نیاسر، استفاده از اسناد موجود؛ استفاده از آگاهان محلی و نیز بررسی شواهد مادی درزمره تدابیر به­کاررفته در پژوهش بوده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ شهر نیاسر می‌باشد‌.
یافته ­ها و بحث:  یافته­ها مؤید آن بوده که معماری مسکونی نیاسر در ارتباط با فضاهای سبز براساس چهار الگوی کوشک-باغ، خانه­های حیاط­دار، خانه-باغ و خانه-منظر باغ شکل گرفته­اند. از میان این الگوها، خانه-باغ از سبقه تاریخی کمتری نسبت به الگوهای دیگر برخوردار بوده است.
نتیجه­ گیری: نتایج مؤید آن بوده که در سیر تحولی الگوهای فوق، ساکنین نیاسر از الگوهایی که باغ را به خانه می­کشاند، به­سمت سکنی­گزیدن در کنار باغ پیش رفته­اند. همچنین، ریشه­های شکل­گیری این الگوها را نمی­توان به یک عامل نسبت داد؛ چراکه آب، عوارض زمین، معیشت، منزلت اجتماعی و غیره ازجمله عواملی هستند که در شکل­گیری این الگوها مؤثر بوده­اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Historical interpretation of architectural patterns in Niasar housing with emphasis on green spaces

نویسندگان English

javad Goudini 1
hafezeh pourdehghan 2
Vahid Bigdeli Rad 3
1 Department of architecture, Razi university, Kermanshah, Iran
2 Department of architecture, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
3 Department of Urban and Regional Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
چکیده English

Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces.Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces.Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces. Historical interpretation of architectural patterns in Niasser housing with emphasis on green spaces.

کلیدواژه‌ها English

pattern Language
housing architecture in niasar
green spaces
آذربهرام، امین (1387)، مطالعه و بررسی آثار دوره ساسانی و پارتی نیاسر، مرکز اسناد پایگاه میراث فرهنگی نیاسر
بزنوال، رولان (1379)، فن­آوری تاق در خاور کهن، ترجمه محسن حبیبی، تهران: پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی کشور
بل، سایمون (1394)، منظر: الگو، ادراک و فرآیند، ترجمه بهناز امین­زاده، انتشارات دانشگاه تهران
بهشتی، سید محمد و راعی، حسین (1395)، مزارع مسکون تاریخی در ایران از آغاز تا دوره صفویه، اثر، شماره 74، صص 3-24
پوپ، آرتور (1373)، معماری ایران، ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: فرهنگیان
پیرنیا، محمد کریم (1384)، سبک­شناسی معماری ایران، تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات سروش دانش
توسلی، غلام‌عباس (1369)، نظریه‌های جامعه شناسی، تهران: سمت
حسام­پور، سعید (1389)، سیمای اسکندر در آیینه­های موج­دار، پژوهش­های زبان و ادبیات فارسی، دوره جدید، شماره 2، صص 61-82
خاکزند، مهدی (1388)، یک زبان الگوی طراحی منظر، رساله دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
راپاپورت، آموس (1392)، انسان­شناسی مسکن، ترجمه خسرو افضلیان، مشهد: انتشارات کتابکده کسری
راعی، حسین (1391)، برج­های دفاعی؛ عناصر نوشناخته­ای از نظام دفاعی حومه نیاسر کاشان، نشریه مرمت و معماری ایران، دوره 2، شماره 4، صص 47-65
راعی، حسین. محمدزاده، فیروزه و بیگلری، محسن (1395)، نیاسرنامه، تهران: ایران­نگار
رزمجو، شاهرخ (1378)، گزارش کاوش در غار نیاسر، پایگاه میراث فرهنگی نیاسر-کاشان
سالینگروس، نیکلاس (2000)، ساختار زبان­های الگو، ترجمه سعید زرین­مهر، https://zeta.math.utsa.edu/~yxk833/structurepattern-farsi.pdf
سامه، رضا (1394)، زبان الگو، سرمشق طراحی، تجربه طراحی براساس آموزه­های بومی، قزوین: جهاد دانشگاهی
سلطانی، مهرداد، منصوری، سیدامیر و فرزین، احمدعلی (1391)، تطبیق نقش الگو و مفاهیم مبتنی بر تجربه در فضای معماری، باغ نظر، سال نهم، شماره 21، صص 3-14
شرکت ملی فولاد ایران (1375 و 1376)، نقشه­برداری غار رئیس نیاسر، مرکز اسناد پایگاه میراث فرهنگی نیاسر
فروغی، محمدعلی (1384)، سیر حکمت در اروپا، تهران: انتشارات زوار
فیروزی، مهدی (1384)، حق بر محیط­زیست، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
قمی، حسن بن محمد بن حسن (1385)، تاریخ قم، ترجمه حسن بن علی بن عبدالملک قمی، قم: کتابخانه بزرگ آیت الله مرعشی نجفی
کلانتر ضرابی، عبدالرحیم (1378)، تاریخ کاشان، به­کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر
الکساندر، کریستوفر (1384)، یادداشتهایی بر ترکیب فرم، ترجمه سعید رزین­مهر، تهران: انتشارات روزنه
گدار، آندره (1371)، آذرکده­ها در گدار، آندره و دیگران، آثار ایران، ترجمه ابوالحسن سرو قد مقدم، مشهد: آستان قدس رضوی
گروت، لیندا و وانگ، دیوید (1385)، روش­های تحقیق در معماری، ترجمه علیرضا عینی­فر، انتشارات دانشگاه تهران
گودینی، جواد و همکاران (1385)، گونه­شناسی بافت و معماری مسکونی نیاسر، پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری شهر تاریخی نیاسر
گیرشمن، رومن (1379)، سیلک کاشان، ترجمه اصغر کریمی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور
محمدی­فر، یعقوب. علیان، علمدار و دینلی، عادله (1391)، گونه­شناسی تحلیلی چهارطاقی­های استان اصفهان، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 2، شماره 8، صص 85-96
محمودی­نژاد، هادی و همکاران (1385)، ساختار زبان الگو در طراحی شهری و معماری جستاری در ساختار زبان الگو در ادبیات شهرسازی و معماری سنتی، مجله مسکن و محیط روستا، شماره 115، صص 18-33
مرادی غیاث­آبادی، رضا (1383)، بناهای تقویمی و نجومی ایران، شیراز: نوید
مندارس، هانری (1349)، مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: امیر کبیر
مهندسان مشاور ایوان نقش جهان (1385)، گونه­شناسی بافت و معماری مسکونی نیاسر، (پروژه پژوهشی منتشرنشده)
هومن، علی­حیدر (1386)، شناخت روش علمی در علوم رفتاری، تهران: سمت
Alexander, Christopher (1979), the Timeless Way of Building, New York: Oxford University Press
Alexander, Christopher et al (1977), a pattern Language, Town, Building, Construction, New York: Oxford University Press
Bi, Tingting. Liang, Peng. Tang, Antony (2018), Architecture Patterns, Quality Attributes, and Design Contexts: How Developers Design with Them? 25th Asia-Pacific Software Engineering Conference (APSEC),
Brayson, R. A. (1997), The Paradigm of Climatology: An Essay, Bul. Amer. Meteor Soc, (73): 449-465
CEE (Centre for Environment Education), (2007), Volume-1: Sustainable Development: An Introduction
Dawes, Michael & Ostwald, Michael (2017), Christopher Alexander’s A Pattern Language: analysing, mapping and classifying the critical response, City Territory Architecture 4(17): 1-17
Gamma, Erick, et al. (1997), Design Pattern: Elements of Reusable Object-oriented Software, MA: Addison Wesley
Khakzand, Mehdi (2012), A Landscape Design Process Based on Alexandrian Theory (An Iranian Academic Study), Armanshahr Architecture & Urban Development, 4(8), PP. 59-69
Mehaffy, Michael (2020), A New Pattern Language for Growing Regions, Portland: Sustasis Press
Sommerville, Ian (2016), Software Engineering, London: Pearson Education
Steele, James (1997), Architecture Today, Phaidon press
UNEP (United Nations Environmental Programme), 2010, Waste and Climate Change: Global trends and strategy framework,
UNEP (United Nations Environmental Programme), 2011, Investing in energy and resource efficiency: Towards a green economy,
World Bank, 1999, Municipal Solid Waste Incineration

  • تاریخ دریافت 19 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 23 مهر 1401
  • تاریخ پذیرش 02 تیر 1402
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403