مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی موانع توسعه کسب و کارهای روستایی با رویکرد ماندگاری ساکنین ( مورد مطالعه : روستاهای مرزی استان ایلام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
نبی امیدی
استادیار ، گروه مدیریت ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران .
10.22034/jget.2024.156699
چکیده
مقدمه:  کشور ایران در پهنه سرزمینی خود،  دارای 8574 کیلومتر مرز است، عدم توجه به نواحی پیرامونی به ویژه مناطق مرزی در کشورهای مختلف درروند توسعه­ای این نواحی اختلال ایجاد کرده است و باعث کمبودهای بالقوه ازجمله فقدان اشتغال، نازل بودن درآمد و عدم دسترسی به نیازهای اولیه در این نواحی استراتژیک شده و زمینه را برای معضلات و نابسامانی­هایی چون قاچاق کالا، مهاجرت، شورش و ناامنی را فراهم کرده است. مرزها تعیین­کننده حدود و قلمرو جغرافیایی حاکمیت، صلاحیت و مالکیت یک حکومت سیاسی هستند و کشورها و دولت­ها را از یکدیگر جدا و متمایز می­کنند. کشورهای درگیر با مسائل ناامنی در مناطق مرزی دریافته­اند که به دلایل مختلف از جمله فقر و تنگدستی، ناامنی گسترش یافته و این ناامنی به طور مستقیم به کل کشور منتقل شده است.
هدف:  نظربه چندساحتی بودن توسعه مناطق مرزی (اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و فرهنگی) هدف از این تحقیق شناسایی موانع توسعه کسب و کارهای روستایی بعنوان یک محرک اقتصادی با رویکرد پایداری و ماندگاری ساکنین در مرزها با مورد مطالعه شهرستان­های مرزی مهران و  دهلران در استان ایلام می­باشد.
روش شناسی:  این پژوهش، کمّی و ماهیت و هدف آن کاربردی‌ و ازنظر گردآوری داده‌‌ها نیز توصیفی- پیمایشی می‌باشد. برای تحلیل داده‌‌ها از نرم‌افزار SPSS به‌عنوان نرم‌افزار اصلی و از نرم‌افزار LISREL به‌عنوان نرم‌افزار کمکی برای روش تحلیل عاملی (از نوع اکتشافی) استفاده شد. جامعة آماری تحقیق شامل اساتید مرتبط با حوزه­های اقتصاد، مدیریت، جغرافیای سیاسی و امنیت مرزها دانشگاه­های استان ایلام، فعالان اقتصادی و تعاونی داران مرزی در شهرستان­های مهران و دهلرن و مدیران اجرایی، نظامی و انتظامی استان ایلام می­باشد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش شامل شهرستان­های مرزی مهران و دهلران در استان ایلام می­باشد.
یافته­ ها و بحث:  در این پژوهش 25 متغییر بعنوان موانع توسعه کسب و کارهای روستایی در مناطق مرزی شناسایی شدند که پس از به‌کار بردن تحلیل عاملی، برای تعیین تعداد عوامل از ملاک کیسر استفاده شد. برپایة این ملاک، 4 عامل (عوامل فردی و اجتماعی و فرهنگی، عوامل اداری و حمایتی، عوامل مالی و اقتصادی، عوامل امنیتی و سیاسی) دارای ارزش ویژة بالای 1 شناسایی و به‌عنوان عوامل قابل استخراج تعیین شدند. با توجه به شاخص‌‌های آماری با استفاده از روش تحلیل عوامل اصلی، این 4 عامل در‌مجموع 92.672  درصد از واریانس کل متغیرها را توانستند تبیین کنند.
نتیجه ­گیری: نتایج پژوهش نشان داد عوامل فردی، اجتماعی و فرهنگی با مجموع بار عاملی 6.055 ، عوامل اداری و حمایتی با مجموع بار عاملی  4.711، عوامل مالی و اقتصادی  با مجموع بار عاملی 2.928 و عوامل امنیتی و سیاسی  با مجموع بار عاملی 1.407 به ترتیب بعنوان مهمترین موانع توسعه کسی و کارهای روستایی در مناطق مرزی می­باشند.
کلیدواژه‌ها
توسعه
امنیت
روستاهای مرزی
کسب و کارهای روستایی
ایلام
موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying barriers to the development of rural businesses with the approach of residents' sustainability (case of study: border villages of Ilam province)

نویسنده English

nabi omidi
Assistant Professor, Department of Management , payame Noor University (PNU), Tehran,Iran
چکیده English

Methodology

This study is quantitatively, and its purpose is practical, in terms of data collection is descriptive - survey. For data analysis software was then used SPSS as the original software, and the software LISERL as a helper application for factor analysis (exploratory) were used. The statistical population of this research includes Professors related to the fields of economics, management, political geography and border security are the universities of Ilam province, economic activists and border cooperatives of Mehran and Dehloran cities, and executive managers of Ilam province.

Results

In this study, 25 obstacles were identified regarding the underdevelopment of production cooperatives at the borders. which after using factor analysis, the Kaiser criterion was used to determine the number of factors. Based on this criterion, 4 factors(Individual, social and cultural factors, administrative and supportive factors, financial and economic factors, security and political factors) with a specific value of more than 1 were identified and identified as extractable factors. According to the statistical indicators using the main factor analysis method, these 4 factors could explain a total of %92.672 of the total variance of the variables.

Conclusion

The results showed that Individual, social and cultural factors with a total factor load of 6.055, administrative and supportive factors with a total factor load of 4.711, financial and economic factors with a total factor load of 2.928 and security and political factors with a total factor load of 1.407, Respectively, the most important obstacles are the development of production cooperatives at the borders.

کلیدواژه‌ها English

Development
Security
Mehran
Dehlran
بذرافشان، جواد؛ طولابی­نژاد، مهرشاد؛ حملی، نجمه(1397). بررسی عوامل و محرک های تغییر الگوی معیشت روستاهای مناطق مرزی، مورد مطالعه: دهستان مینان، شهرستان سرباز، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 18 شماره 150:43-127.
تاجری، رسول؛ بیگ بابایی، بشیر؛ آذر، علی(1400). تبیین مدل توسعه پایدار در مناطق مرزی با تاکید بر مولفه های شهر هوشمند، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره9، شماره4: 183-151.
حسینی نیا، غلامحسین؛ زراعتکن، حامد(1397). شناسایی فرصت های کارآفرینی در مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان، پژوهشنامه مطالعات مرزی، سال 6 ، شماره3: 138-125.
قاسمی، فرید؛ حاتمی­نژاد، حسین؛ زیاری، کرامت­الله؛ پوراحمد، احمد؛ زنگنه شهرکی، سعید(1399).آینده­نگاری حکمروایی شهرهای کوچک مرزی مطالعه موردی: شهرهای مرزی اورامان تخت و سروآباد، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 8، شماره1: 34-19.
محمدپور زرندی، حسین؛ طباطبایی مزدآبادی، سیدمحسن(1394).جایگاه آموزش در توسعه پایدارشهری، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، سال 3، شماره 10: 125-111.
محمدی، رضا؛ کرکه آبادی، زینب؛ میری، غلامرضا(1401). تبیین تعاملات شهر و مرز با رویکرد توسعه پایدار بر اساس منطق تصمیم گیری چند معیاره فازی مطالعه موردی: شهرهای مرزی استان سیستان و بلوچستان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال 22، شماره 64: 268-247.
حیدری، محسن؛ بدیع زاده، علی؛ حیدرزاده هنزائی، کامبیز(1399). طراحی مدل توسعه اکوسیستم کارآفرینی در مناطق مزی: مطالعه­ای در استان کردستان، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 14، شماره 57: 59-29.
رستمعلی­زاده، ولی اله؛ حسینی، قربان(1398). موانع سرمایه گذاری و کسب و کار در منطق مرزی روستایی ایران، فصلنامه توسعه محلی(روستایی-شهری)، دوره 11، شماره 2: 378-361.
جلائی اسفندیاری، سید عبدالمجید؛  صمیمی، سپیده (1393). بررسی موانع سرمایه­گذاری بخش خصوصی در ایران(در راستای سیاستهای کلی ابلاغی نظام)،  فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، سال 2، شماره 7: 109-89.
پناهی،حمید؛ امینی، داود؛ اصانلو، علی(1400). تحلیلی بر شاخص­های آمایش مرز در پیاده­سازی و اجرای طرح­های امنیتی مرز مطالعه موردی: مرزهای شمال غرب کشور، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 30، شماره 119: 141.158.
صدیق، مهدی؛ صدیق، محد؛ اکبری، مهناز(1395). بررسی عوامل موثر بر امنیت شهرهای مرزی در استان آذربایجان غربی، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 5 شماره 17: 22-1.
قنبری، رضوان؛ آگهی، حسین؛ علی بیگی، امیرحسین؛ زرافشانی، کیومرث(1395). واکاوی محتوای سیاست­ها در تطابق با ابعاد اکوسیستم کارآفرینی ، فصلنامه توسعه کارآفرینی، شماره 1، دوره9 : 58-39.
Wilkinson, T; Brouthers, L. E. (2020). Trade promotion and SME export performance. International Business Review: 20-35.
Fairbairn, B; June, B; Murray, F. (2018). Co-operatives and Community Development: Economics in Social Perspective. Centre for the Study of Co-operatives. Saskatoon, Saskatchewan: 245-257.
Nebuhr, A (2005), the impact of EU enlargenment on Europesn border region HWWA Discussion: 15-34.
Perkamann, M. (2003). Cross – Border Regions in Europe, Significance and Drivers of Regional Cross– Border Cooperation, European Urban and Regional Studies, Vol. 10, Na 2: 156-167.
Khattab, I & Osman Almagli, Omar, (2017), Towards an Integrated Model of Entrepreneurship Ecosystem, Journal of Business & Economic Po licy, Vol. 4, No. 4: 33-51.
Borissenko, J., & Boschma, R. (2017). A critical review of entrepreneurial ecosystems research: towards a future research agenda: Lund University, CIRCLE Center for Innovation, Research and Competences in the Learning Economyo. Document Number).
 Christofakis, Manolis; Gaki, Eleni; Lagos, Dimitrios.(2019), The impact of economic crisis on regional disparities and the allocation of economic branches in Greek regions, Bulletin of Geography. Socio-.economic Series, 44(44): 7-21.

  • تاریخ دریافت 19 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 27 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 21 شهریور 1401
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1402