مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

مکان یابی بهینه پاسگاه های انتظامی و تعیین مناطق مستعد نفوذ با استفاده از مدل برنامه ریزی خطی و GIS، (مطالعه موردی: نواحی روستایی شهرستان روانسر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
مقدمه:  یکی از معیارهای کلیدی توسعه پایدار برقراری  امنیت اجتماعی به همین منظور مکان­یابی پاسگاه­های انتظامی در نواحی روستایی یکی از عوامل مهم برنامه­ریزی در امر توسعه فضایی- مکانی مناطق و نواحی تلقی می­گردد.
هدف:  مکان­یابی پاسگاه­های انتظامی در نواحی روستایی شهرستان روانسر است.
روش شناسی:  روش پژوهش توصیفی-تحلیلی از نوع کاربردی است. روش گرداوری داده­ها و منابع از طریق کتابخانه­ای و میدانی است. جامعه اماری شامل 150 روستای شهرستان روانسر است. برای تعیین مناطق مناسب برای ایجاد پاسگاه­های روستایی از رویکرد جغرافیایی که در آن دو عامل طبیعی(ارتفاع، شیب، کاربری اراضی، دوری از گسل) در عامل انسانی ضریب دسترسی و تعداد جمعیت به عنوان مولفه­های مورد مطالعه بوده­اند برای تبیین و تحلیل از نرم­افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی، روش AHP و برنامه­ریزی خطی استفاده شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو پژوهش 150 آبادی شهرستان روانسر واقع شمال غربی استان کرمانشاه است.
یافته ها و بحث:  برای ادراک از وضعیت طبیعی منطقه ابتدا روستاهای را بر مبنای ارتفاع، شیب، دوری از گسل، نحوه کاربری اراضی را در فضای GIS به صورت نقشه نمایش و در نهایت از طریق لایه­های همپوشانی موقعیت مناسب طبیعی برای ایجاد پاسگاه­ها مشخص گردید. در بخش انسانی نیز در ابتدا پراکندگی فضایی و تراکم جمعیت روستایی در سطح دهستان­ها مشخص و ضریب دسترسی هریک تعیین و از طریق لایه­های همپوشانی موقعیت انسانی دهستان­ها برای تعیین پاسگاه­ها مشخص گردد در پایا از طریق برنامه­ریزی خطی با کمک لایه­های موجود در ابعاد طبیعی و انسانی هشت موقعیت بهینه پاسگاه­های انتظامی مشخص گردید.
نتیجه­ گیری:  نتایج نشان داد که برای تعیین مکان­های بهینه نه تنها معیارهای امنیتی بلکه به معیارها و پهنه­یندی جغرافیایی منطقه توجه داشت. از طرف دیگر برای افزایش بهره­وری و اثر بخشی  بیشتر در دهستان­هایی که تراکم جمعیت بیشتر است مانند حسن­آباد در محورهای مواصلاتی و ارتباطی با توجه به موقعیت استراتژیک (بازارچه مرزی)شهرستان روانسر و نزدیکی آن با مرز عراق، همچنین موقعیت بین راهی شهرستان­های پاوه، جوانرود و ثلاث باباجانی با مرکز استان(کرمانشاه) است پیشنهاد می­گردد برای ایجاد امنیت بیشتر پاسگاه­های موقت بین راهی ضروری به نظر می­رسد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسکندری مجتبی، رستگار علی، گرامی ایوب(1388). ارزیابی بهره­وری کلانتری و پاسگاه­های نیروی انتظامی مطالعه مورد قم، فصلنامه دانش انتظامی،12(2).  164-137.
بادی­نژاد سید علی، بهرام ابادی بهروز، امینی داوود، جعفریان محمدحسین(1396)، واحدهای ژئومورفولوژیکی در مکانیابی پاسگاه­های مرزی و تعیین مناطق مستعدنفوذ (موردمطالعه: محدوده نوار مرزی شهرستان درمیان خراسان جنوبی)، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی ،5(20). 85-23.
فرجی­سبکبار حسنعلی، تلخاب امیر، حاجیلو مهدی؛ عسکر دشتی(1395) مکان­یابی بهینه پاسگاه­های مرزی در نواحی روستایی مورد شهرستان پاوه، فصلنامه مدیریت انتظامی، سال 11(4). 660-638.
سالنامه آماری(1396) استان کرمانشاه.
سجادیان ناهید، سیدعلی پور سیدخلیل، کشت کار لیلا، مریدی ولی(1394) بررسی نظام توزیع فضایی و تحلیل مکان­گزینی کلانتری­های شهر اهواز با استفاده از تحلیل سلسله- مراتب فازی (FAHP)، پژوهشنامه جغرافیای انسانی، 3 (9). 24-1.
شکوهی محمد اجزاء ؛ محمد قنبری ،حسین پورقیومی(1392) مکان‌یابی مراکز انتظامی با رویکرد پدافند غیرعامل (نمونه موردی: شهر کازرون)، فصلنامه پدافند غیر عامل، 4 (4). 53-61.
شجاعیان علی، ملکی سعید، امیدی پور مرتضی(1392) ساماندهی مکان­گزینی مراکز آموزشی شهری با استفاده از منطق بولتن و تصمیم گیری چند معیاره فازی مطالعه موردی مدارس مقطع راهنمایی 8اهواز، دو فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی آموزشی، 2 (4) .165-137.
عبادی­نژاد سید علی، بهرام­آبادی بهروز (1395) مکان­یابی پاسگاه­های مرزی و تعیین مناطق مستعد نفوذ با استفاده از سیستم استنتاج فازی و GIS (مطالعه موردی: محدوده نوار مرزی شهرستان نهبندان) مدیریت نظامی سال شانزدهم، (65).92-63.
علی اصانلو ، اردلان حسنی­نژاد، شیرین ندافی، عبادی نژاد سیدعلی(1394) بررسی تاثیر توزیع و پراکنش کلانتری­ها بر احساس امنیت شهروندان مطالعه موردی: کلانشهر شیراز، مطالعات امنیت اجتماعی، دوره  2 (44 ).83 -  106 .
مرکز آمار ایران(1395) سرشماری جمعیت روستایی شهرستان روانسر.  

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش 30 آذر 1400
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1401