مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تدوین برنامه راهبردی توسعه صنعت گردشگری روستایی در شرایط اقتصاد ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد الیگودرز
2 استادیار گروه اقتصاد،دانشکده اقتصاد لرستان دانشگاه لرستان و مدرس دانشگاه آزاد واحد الیگودرز
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، ایران
چکیده
مقدمه:  در چند دهه گذشته و به ویژه در دوه دهه­ی اخیر گردشگری به عنوان ابزاری برای کمک به توسعه­ی اقتصادی و اجتماعی نواحی روستایی مورد توجه بسیاری از متخصصان توسعه­ی روستایی و دولت­ها قرار گرفته است.
هدف:  هدف از این پژوهش تدوین برنامه راهبردی توسعه صنعت گردشگری روستایی در شرایط اقتصاد ایران است.
روش شناسی:  پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش بررسی تحقیق، توصیفی – تحلیلی است. در این پژوهش از روش مطالعه اسنادی و میدانی جهت گردآوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز تحقیق استفاده شده است. اطلاعات جهت تحلیل از طریق تشکیل جلسه و مصاحبه با مسئولین و کارشناسان  این صنعت و استفاده از روش طوفان ذهنی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدات صورت گرفته است. جامعه مورد بررسی دراین پژوهش، 20 نفر از مسئولین و کارشناسان این صنعت در سال ۱۳۹۸ بوده است. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده از ابزارهایی همچون ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی، ماتریس SWOT و ماتریس برنامه­ریزی استراتژیک کمی (QSPM)، بوده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمروی جغرافیایی تحقیق حاضر ایران است.
یافته ها و بحث:  براساس یافته­های حاصل از تجزیه و تحلیل عوامل داخلی و خارجی، 2۰ راهبرد برای توسعه صنعت گردشگری روستایی در شرایط اقتصاد ایران بدست آمد
نتیجه­گیری:  با توجه به موقعیت صنعت گردشگری روستایی در ماتریس SPACE، این صنعت در موقعیت تهاجمی ضعیف قرار گرفت. از این­رو، ممکن است در آینده به سمت استراتژی محافظه­کارانه نیز حرکت کند. با توجه به ماتریس QSPM، اولویت استراتژی‌های تهاجمی این پژوهش ابتدا با استراتژی ۱ (اقدامات لازم جهت بهره­گیری مناسب از توانمندی­ها و منابع گردشگری روستاها) است، سپس با توجه به پیشرفت صنعت گردشگری روستایی، پبشنهاد می­شودتا درصورت فرصت، به ترتیب استراتژی­های تدوین برنامه­های لازم جهت تشویق بخش خصوصی برای سرمایه­گذاری در صنعت گردشگری، تبلیغات مناسب جهت شناسایی نقاط طبیعی و تاریخی روستاها در ایران و استفاده از نیروی متخصص و تحصیلکرده بومی و مشارکت در توسعه گردشگری روستایی انجام گردد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


بهرامی، رحمت­الله. حبیبی، کیومرث. قادری، رضا. (۱۳۹۰). برنامه­ریزی استراتژیک توسعه گردشگری روستایی (مطالعه موردی: مناطق روستایی استان کردستان)، دو فصلنامه پژوهش­های بوم­شناسی شهری سال دوم، شماره سوم، بهار و تابستان ۱۳۹۰، صص ۷۴-۶۱.
پاپلی یزدی، محمدحسین؛ سقایی، مهدی. (1385) گردشگری(ماهیت ومفاهیم)، انتشارات سمت، تهران.
حاجی­نژاد، علی. پایدار، ابوذر. باقری، فاطمه. عبدی، ناصر. (۱۳۹۴). تدوین برنامه راهبردی توسعه گردشگری روستایی ایران، فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره هشتم، زمستان ۱۳۹۴، صص ۱۳۵-۱۱۱.
حیدری چیانه، رحیم. (1383) ارزیابی برنامه­ریزی صنعت توریسم در ایران، پایان نامه دکتری تخصصی در رشته جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی گروه جغرافیا و برنامه­ریزی شهری.
رومیانی، الف؛ قیداری، س؛ رضوانی، ح. (۱۳۹۹). برنامه‌ریزی راهبردی فضایی توسعه پایدار مقاصد گردشگری روستایی با استفاده از مدل استراتژیک SOAR. پژوهش­های روستائی، دوره ۱۱، شماره ۱، 90-105.
قدمی، مصطفی؛ تولایی، سیمین؛ فاطمی، سیدمحمدمهدی. (1389) ارزیابی استراتژیک قابلیت­های توسعه گردشگری: مطالعه موردی شهر فریدونکنار، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، جلد 16، شماره 19، صص 128-111.
کرمی­دهکردی، مهدی؛ میرک­زاده، علی­اصغر؛ غیاثوندغیاثی، فرشته. (1391) تحلیل عوامل موثر بر توسعه گردشگری روستایی از دیدگاه روستاییان استان چهارمحال و بختیاری، مجله جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، سال 23، پیاپی 45، شماره 1. صص 112-99.
کاظمی ،م. (1385) مدیریت گردشگری، انتشارات سمت، تهران، چاپ اول.
کرباسی، ع؛ محمدزاده، س. (۱۳۹۸). بررسی نقش گردشگری روستایی در توسعه اقتصادی روستاهای شهرستان قاین. در همایش ملی توسعه روستایی ایران با تاکید بر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، 1398.
مدهوشی، مهرداد؛ ناصرپور، نادر. (1382) ارزیابی موانع توسعه صنعت گردشگری در استان لرستان، پژوهشنامه بازرگانی، شماره 28، صص 58-25.
معصوم، ق؛ مینایی، م؛ آستانه، د. (1399). نقش اقامتگاه‌های بوم گردی در توسعه گردشگری روستایی در نواحی روستایی شهرستان خور و بیابانک. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، دوره 9، شماره ۳۲، 23-42.
موسی­وند، جعفر. محمودی، سیدمهدی. چراغی، رامین. (۱۳۹۲). توسعه گردشگری روستایی در راستای توسعه پایدار (نمونه مورد مطالعه: روستای سورین شهرستان بانه)، جغرافیایی فضای گردشگری، پاییز 1392، دوره 2، شماره 8، صص ۹۷-۸۱.
Brent Ritchie J.R., Carlos Mario Amaya Molinar, and Douglas C. Frechtling, (2013) Impacts of the World Recession and Economic Crisis on Tourism: North America, Journal of Travel Research, 49(1) 5–15.
Christou, P., & Sharpley, R. (2019). Philoxenia offered to tourists? A rural tourism perspective. Tourism Management, 72, 39-51.
De la Torre, M. Genoveva Millán Vázquez, Trechera Herreros, Jose Luis & Morales Fernández, Emilio. (2012), Rural Tourism as an Alternative to the Development for Rural Areas and the Creation of Employment, International Journal of Humanities and Social Science, Vol. 2 No. 20, 162-175.
Fang, W.-T. (2020). Rural Tourism. In  Tourism in Emerging Economies (pp. 103-129): Springer.
Gao, J., & Wu, B. (2017). Revitalizing traditional villages through rural tourism: A case study of Yuanjia Village, Shaanxi Province, China. Tourism Management, 63, 223-233.
Hall, M.C. (2000) Tourism Planning, Policies, Processes and relationships, Pearson Education, Harlow.
Hjalager, A.-M., Kwiatkowski, G., & Østervig Larsen, M. (2018). Innovation gaps in Scandinavian rural tourism. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 18(1), 1-17.
Ivolga, A. G., Ryazantsev, I., Stroeva, A. G., Gornostaeva, Z. V., & Mandritsa, O. V. (2018). Innovation approach to the sustainable rural tourism development. Research Journal of Pharmaceutical, Biological and Chemical Sciences, 9(6), 1588-1593.
Kim, MJ-Kyund. (2005), Determinants of Rural Tourism and Modeling Rural Tourism Demand in Korea, Journal of cleaner production, vol. 3, No. 9, Pp. 1-11.
Szabo, Bernadett. (2005). Rural tourism as alternative income source for rural areas along the hortobagy, Center For International Research, World Development, Vol20, No 11.
Villanueva-Álvaro, J.-J., Mondéjar-Jiménez, J., & Sáez-Martínez, F.-J. (2017). Rural tourism: Development, management and sustainability in rural establishments. Sustainability, 9(5), 818.

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1400
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1401