مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

اثر تنوع بخشی فعالیت‌های اقتصادی در معیشت پایدار خانوارهای روستایی با تاکید بر دامپروری (مورد مطالعه روستاهای شهرستان ملکشاهی استان ایلام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 .دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،,تهران،ایران
2 دانشیارگروه جغرافیا، دانشکده علوم زمین،دانشگاه شهیدبهشتی تهران، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
مقدمه:  تنوع­بخشی به اقتصاد سکونتگاه­های روستایی در کشورهای در حال توسعه، سبب بهبود فرصتهای شغلی غیرکشاورزی در مناطق روستایی شده و همینطور تأثیر مهمی در رفاه خانوارهای روستایی دارد. امروزه، توسعه­ی بخش­های غیر کشاورزی و تنوع­بخشی به فعالیت­ها در روستاها، راه حل اساسی توسعه روستایی در بسیاری از جوامع است.
هدف:  بررسی اثر تنوع بخشی فعالیت­های اقتصادی در معیشت پایدار خانوارهای روستایی شهرستان ملکشاهی استان ایلام است.
روش شناسی: تحقیق حاضر به لحاظ ماهیت کاربردی و به روش توصیفی - تحلیلی می‌باشد. روش گردآوری داده‌ها در این تحقیق شامل روش کتابخانه‌ای و روش پیمایش مقطعی است. حجم نمونه انتخابی از مردم محلی، در این پژوهش 308 نفر می ‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه ها تعیین شد. برای آزمون فرضیات از آزمون­های T تک نمونه­ای  و دو نمونه­ای، ویلکاکسون، رگرسیون و تحلیل مسیر استفاده گردیده است. پردازش داده­های تحقیق به کمک نرم­افزار SPSS انجام خواهد شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمروی جغرافیایی تحقیق حاضر روستاهای شهرستان ملکشاهی استان ایلام است.
یافته ها و بحث:  با توجه به آزمون ناپارامتریک فریدمن، سطح معناداری 95 درصد برای شاخص­های نقش دامداری و معیشت خانوار وجود دارد. از طریق آزمون تی تک نمونه­ای و با در نظر گرفتن خروجی­ها، اینگونه استدلال نمود که از منظر مسئولین، توسعه دامداری توانسته­اند بر روی وضعیت اقتصادی اثر بگذارد.
نتیجه­ گیری: نتایج آن حاکی از مسئله می­باشد که مطابق آزمون­های آماری گرفته شده، هم فرضیه نقش دامداری در معیشت خانوارهای روستایی و هم فرضیه ارتباط تنوع فعالیت اقتصادی و معیشت پایدار خانوار روستایی تأیید می­شوند و این ساختار­ها توانسته­اند موجبات معیشت پایدار خانوارهای روستایی منطقه را فراهم آورند که نشان از نیازمندی در راستایی برنامه­ریزی مجدد در این راستا می­باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایمانی، بهرام، یاری حصار، ارسطو، ویسی، زبیده (1399)، ارزیابی اثرات کارآفرینی در توسعه روستایی (مطالعه موردی:روستاهای مرکزی و پیرامونی شهرپاوه). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 4(7)، 99-84.
بدری سید علی، نامدار محبوبه، ایزدی حسن(1389)، فعالیتهای اقتصادی خاص و آثار آن بر اقتصاد روستایی (مورد: کمباین داری در استان فارس). برنامه‌ریزی و آمایش فضا، ۱۴ (۳) :۱۳۱-۱۵۴.
جوان، جعفر، علوی زاده، سیدامیرمحمد، کرمانی، مهدی، (1390)، نقش متنوع سازی فعالیت های اقتصادی در توسعه پایدار روستایی(مطالعه موردی: شهرستان سمیرم)، فصلنامه علمی پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، 9 (29) :43-17.
جوان، جعفر، حیدری مکرر، حمید(1290)، نقش چاهک­ها در متنوع سازی اقتصاد روستایی( مطالعه موردی شهرستان زهک)، پژوهش های جغرافیای انسانی ، شماره 76، صفحات 49-66.
ریاحی وحید، نوری آذر(1393)، تنوع بخشی فعالیت های اقتصادی و پایداری روستاها مورد: شهرستان خرمدره. اقتصاد فضا و توسعه روستایی،۳ (۱۰) :۱۱۳-۱۲۸.
قیداری، حمدا... و صادقلو، طاهره و شکوری، اسماعیل، (1395). سنجش سطح دارایی­های معیشتی در مناطق روستایی با رویکرد معیشت پایدارمطالعۀ موردی: روستاهای شهرستان تایباد، مجلّة پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، سال 5، شماره1، شماره پیاپی 13.
سجاسی قیداری حمدالله، خوب شادی، حسینی کهنوج سیدرضا، مرادی کبری(1397)، اثرات تنوع بخشی اقتصاد روستایی بر تاب‌آوری معیشت روستاییان در دهستان رادکان شهرستان چناران . اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۷ (۲۴) :۴۱-۷۰
قربان پور، بهمن، (1396). تدوین راهبردهای تحقق معیشت پایدار در جوامع عشایری استان لرستان،  دانشگاه لرستان، گروه توسعه روستایی
مطیعی لنگرودی، حسن و ریاحی، وحید و جلالیان، حمید و احمدی،  افسانه، (1398). تحلیل عوامل مؤثر بر متنوع سازی فعالیت‌های اقتصادی از دیدگاه روستاییان موردمطالعه روستاهای شهرستان سقز، پژوهش جغرافیای انسانی، دوره 51، شماره 1، صص209-193.
مطیعی لنگرودی سیدحسن، فرجی سبکبار حسنعلی، حجت شمامی سیروس(1398)، تحلیل موانع و قابلیت های تنوع بخشی فعالیت ها در اقتصاد روستایی مورد: بخش رحمت آباد و بلوکات شهرستان رودبار. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۸ (۲۷) :۱-۱۹.
ناصری، علیرضا، باسخا، مهدی، حسن زاده، محمد، مسایلی، ارشک، (1388)، بررسی تاثیر هزینه های  مختلف دولت بر اشتغال غیر کشاورزی و فقر در مناطق روستایی ایران، پژوهش های اقتصادی، سال 9، شماره 4، صفحات 41-64.
فراهانی، حسین،(1385) ارزیابی پایداری در نواحی روستایی، مطالعه موردی: شهرستان تفرش، رساله دکتری جفرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران دانشکده جغرافیا.
افتخاری، رکن الدین (1384)برنامه­ریزی ارتباطی، رویکردی انتقادی به نظریه برنامه­ریزی با تأکید بر برنامه­ریزی توسعه روستایی، مدرس علوم انسانی، دوره 8، شماره 1، صص 1-22
ولائی محمد، محمدی یگانه بهروز(1393). تنوع بخشی به اقتصاد روستاها جهت تحقق توسعه پایدار. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۳ (۸) :۵۴-۷۰.
بانک جهانی، (1384). راهبرد توسعه روستایی، رویکرد نوین بانک جهانی، تهران، موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
Madaki J. U. &  J. O. Adefila, 2015,   CONTRIBUTIONS OF RURAL NON-FARM ECONOMIC ACTIVITIES TO HOUSEHOLD INCOME IN LERE AREA, KADUNA STATE OF NIGERIA,  International Journal of Asian Social Science, 654-663
Israr , Muhammad & Yaseen , Asif & Ahmad,  Shakeel , 2017,  Sustainable Rural Development and Livelihood Sources of the Rural Households in Mountainous Pakistan,  American Journal of Rural Development, 2017, Vol. 5, No. 4, 97-105
Hegde, N. (2019). Livestock Development for Sustainable Livelihood of Small Farmers. Asian Journal of Research in Animal and Veterinary Sciences, 3(2), 1-17. Retrieved from.

  • تاریخ دریافت 22 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش 22 فروردین 1400
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1401