تحلیل فضایی شاخص های رشد هوشمند مناطق شهری با استفاده از مدل ویکور(مطالعه موردی شهر اردبیل)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

    امروزه افزایش جمعیت علت اولیه‌ی گسترش سریع شهرها محسوب می‌شود، لیکن پراکندگی نامعقول آن اثرات نامطلوبی بر محیط طبیعی و فرهنگی جوامع می‌گذارد. تلاش‌های زیادی برای برطرف ساختن اثرات منفی گسترش پراکنده شهرها به عمل آمده که عمده‌ترین آنها راهبرد رشد هوشمند به عنوان یکی از راهکارهای مقابله با پراکندگی توسعه شهری است. در واقع رشد هوشمند استراتژی عاقلانه‌ای برای جهت دادن به پراکندگی به سمت پایداری محسوب می‌شود.در این پژوهش، هدف، تحلیل فضایی شاخص­های رشد هوشمند شهری مناطق چهارگانه اردبیل می‌باشد. پژوهش حاضر به‌عنوان یک مطالعه کاربردی با روش « توصیفی – تحلیلی» انجام گردیده است. با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند معیاره­ی ویکور و روش وزن­دهی آنتروپی شانون، نخست مناطق شهری برای شاخص­های رشد هوشمند شهری رتبه‌بندی و میزان نابرابر­ی­ها مشخص‌شده، سپس از طریق سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) به سطح‌بندی مناطق شهری  آن پرداخته‌شده است. بر اساس نتایج حاصل از کاربست مدل ویکور بیانگر این است که منطقه یک شهرداری اردبیل با کسب میزان سودمندی 13767/0 و رتبه اول از نظر برخورداری از شاخص­های رشد هوشمند شهری از وضعیت کاملا برخوردار بهره­مند است. منطقه سه و چهار شهرداری با کسب میزان سودمندی(161393/0-149829/0 ) در رتبه دوم و سوم و در وضعیت نیمه برخو ردار قرار دارند. رتبه آخر را منطقه دو شهر اردبیل به خود اختصاص داده است که از نظر برخورداری از شاخص­ های رشد­هوشمند شهری محروم­ترین منطقه شهر می باشد.این امر نشانگر نابرابری و تفاوت چشمگیر در برخی از شاخص رشد در مناطق شهر اردبیل می­باشد. در یک نتیجه‌گیری کلی می‌توان گفت که،  در شهر اردبیل برای دستیابی به توسعه پایدار شهری، باید استراتژی رشد هوشمند به‌عنوان راهبرد اصلی در انتظام بخشی به شکل پایدار شهری قرار گیرد،تا شهر در آینده بتواند به توزیع عادلانه فضایی متوازن دست پیدا کند.

کلیدواژه‌ها