کاربرد استنتاج منطق فازی و AHP در زمینه اولویت‌بندی گونه های درختی سازگار با شهر زابل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زابل، زابل، ایران

چکیده

کشف روابط بین انتخاب گونه‌های درختی خاص و سازگار با شرایط آب‌وهوایی ویژه مناطق موردنظر همواره از موارد چالش‌برانگیز و قابل‌تأمل در مدیریت و برنامه‌ریزی شهری بوده است. شناخت منطقی این روابط از سویی باعث افزایش بهره‌وری و بازدهی بالای این درختان و از سوی دیگر موجب صرفه‌جویی‌های اقتصادی ناشی از این امر می-شود که این امر به‌نوبه خود زیبایی شهر و رضایتمندی شهروندان را نیز به دنبال دارد. دشت سیستان به دلیل خشک‌سالی‌های اخیر و طوفان‌های شن سهمگین آن دارای شرایط خاص جغرافیایی در استان سیستان و بلوچستان و کشور می‌باشد، و این خاص بودن همواره باعث شده است تا گونه‌های خاص و مقاومی از پوشش گیاهی را پذیرا باشد. این تحقیق به بررسی چندگونه درختی مقاوم و سازگار با شرایط جغرافیایی شهر زابل پرداخته و با استفاده از مدل سیستم استنتاج فازی و AHP اقدام به بررسی این گونه‌ها از جنبه معیارهای اکولوژیکی و اجتماعی-کارکردی نموده و با ذکر ابعاد مختلف ضعف و قوت هرکدام از درختان اقدام به اولویت‌بندی آن‌ها کرده است، تا با استفاده از نتایج آن بتوان در مورد تمرکز سرمایه‌گذاری و انتخاب گونه اصلح‌تر برای کشت تصمیم‌گیری نمود. نتایج تحقیق حاکی از آن است که در بین گونه‌های گیاهی شش‌گانه مورد بررسی، درختان اکالیپتوس و نخل زینتی به ترتیب با وزن نهایی (0.273 و 0.263) مناسب‌ترین درختان برای کاشت و در مقابل درخت توت تزئینی با کسب امتیاز (0.125) نامناسب‌ترین درخت برای کاشت در شرایط اکولوژیکی و اجتماعی- کارکردی زابل است.

کلیدواژه‌ها