ارزیابی اثربخشی طرح های توسعه شهری تهران (مطالعه موردی: پارک دانشجو تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هر فرمی در فضا به مثابه یک کالبد، محمل آثار متنوع غیرکالبدی و پیامدهای متعدد اجتماعی-اقتصادی است. در این میان، فضاهای عمومی به­ویژه پارک­ها و بوستان­های شهری به عنوان طرح­های توسعه شهری اثربخشی بسیار متنوعی در ساختار شهری دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان اثربخشی پارک دانشجو به عنوان یک نمونه از پروژه توسعه شهری تهران بر اساس نظر شهروندان انجام شده است. نوع پژوهش اکتشافی-تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از روش‌های اسنادی و میدانی شامل؛ شامل مشاهده مستقیم، مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. حجم نمونه با توجه به فرمول کوکران 95 نفر تعیین شده است. تحلیل داده‌ها به کمک آزمون‌های T تک نمونه‌ای، فریدمن و ANOVA صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان داده است که رضایتمندی از پارک به ترتیب شامل؛ مولفه­های مربوط به محیط­ومنظر، کالبدی، اجتماعی، فرهنگی و در آخر اقتصادی-مدیریتی بوده است. در ارزیابی پارک نیز مولفه­های مربوط به بعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی-مدیریتی و فرهنگی به ترتیب بیش­ترین بازخورد را از نظر شهروندان داشته است. می­توان گفت در ارزیابی انجام شده توسط شهروندان بخش محیط­ومنظر، بیش­تر معطوف به مسائلی نظیر؛ آلودگی بصری- صوتی و وضعیت بهداشتی بوده، همچنین چشم­نوازی و زیبایی پارک و ترکیب تئاتر شهر از نقاظ مثبت بوده­اند. ارزیابی­های انجام شده در بخش کالبدی، وسعت کوچک پارک از نقاط ضعف بوده در حالیکه دسترسی پارک جایگاه بالایی را داشته است، در بخش اجتماعی تکثر سنی در استفاده از پارک، حضور تئاتر شهر از نقاط قوت طرح بوده­اند و در بخش اقتصادی-مدیریتی ارزیابی­های به مراتب نقاظ ضعف بیش­تری را آشکار می­کند این عوامل بیشتر شامل مدیریت ضعیف و نبود امنیت در پارک بوده­اند. در تحلیل فضایی میزان رضایتمندی در پارک بخش‌های پیرامونی شامل؛ ورودی‌های غربی و شرقی ایستگاه متروی تئاتر شهر که محل تمرکز مشاغل غیررسمی هستند، رضایتمندی کمتری را نشان داده­اند. ارزیابی­های انجام شده تحقیق حاضر در ارتباط با پارک دانشجو نشان داده است که کاستی­های بیش­تر معطوف به ساختار­های اجتماعی-سیاسی و مدیریتی حاکم بر فضای پارک بوده­اند لذا؛ نقش مدیران شهری از قبل ارزیابی طرح­ها و پروژه­های شهری و ایجاد زیر ساخت­های لازم برای حکمرانی  مطلوب شهری، ضروری است. 

کلیدواژه‌ها