نقش پارامترهای محیط طبیعی در میزان فرسایش و تولید رسوب به دو روش MPSIAC و EPM (مطالعه موردی: حوضه آبخیز سد برنجستانک)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی، واحدرشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، واحدرشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

چکیده

امروزه فرسایش خاک به عنوان خطری برای رفاه انسان و حیات او بشمار می­آید درمناطقی که فرسایش کنترل نمی شود خاک­ها به تدریج فرسایش یافته وحاصل خیزی خود را از دست می­دهند لذا بررسی موضوع فرسایش ضرورت می­یابد و هدف این تحقیق شناخت وضعیت فرسایش و تولید رسوب حوضه با روش تجربی MPSIAC و EPM  است تا به توان، راهکارهایی یافت که از فرسایش خاک و هدر رفتن آب جلوگیری کند و یا آن را به حداقل برساند. حوضه آبخیز سد برنجستانک در قسمت مرکزی استان مازندران و در سیزده کیلومتری جنوب شرقی شهرستان قائم شهرقرار دارد و زهکش اصلی این حوضه یکی از زیرحوضه­های رودخانه تالار می­باشد که به نام رودخانه توجی نامگذاری شده است و پس از تعیین حدود حوضه پارامترهای مورد نیاز جمع­آوری شده و در قالب موضوع فرسایش تجزیه و تحلیل شده­اند از بین روش­های متعدد تعیین میزان رسوب دو روش MPSIAC و EPM انتخاب گردید. مقایسه مقادیر به دست آمده بین این دو روش نشان داد که میزان رسوب دهی سالانه در حوضه با روش MPSIAC برابر با  m3/km2 221/99بوده و میزان فرسایش ویژه m3/year 426/9می­باشد. با روش EPM میزان فرسایش ویژه71/ 363متر مکعب در کیلومتر در سال و میزان دبی رسوب کل حوضه نیز m3/year 6459/54برآورد شده است و از نظر شدت فرسایش حوضه مورد مطالعه با توجه به هر دو روش در کلاس فرسایش کم قرار دارد. مدل تجربیMPSIAC به دلیل اینکه از پارامترهای بیشتری در آن استفاده شده است دقیق تر از مدل تجربی EPM  می­باشد.

کلیدواژه‌ها