مقدمه: تحقیق حاضر به بررسی سنجش توسعه یافتگی و وضعیت شاخص های زیست محیطی در فضاهای ناکارآمد پیراشهری با تمرکز بر محلات حلقه سنگ و ملکش شهر بجنورد می‌پردازد

هدف: هدف این پژوهش بررسی شاخص ها و معیارهای توسعه یافتگی در این فضاهای ناپایدار و ناکارآمد در قالب سکونتگاه های غیررسمی حاصل از ادغام روستاها در فرآیند خزش فیزیکی شهر به محیط پیرامون می باشد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی بوده و با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد کمّی به بررسی و شناسایی شاخص های توسعه یافتگی با تمرکز بر شاخص های زیست محیطی می‌پردازد.

قلمرو جغرافیایی: جامعه آماری پژوهش جمعیت دو محله حلقه سنگ و ملکش و نمونه آماری شامل 170 نفر از ساکنان محلات حلقه سنگ و ملکش شهر بجنورد هستند که از میان جمعیت این دو محله انتخاب و به شکل تصادفی مورد پرسش قرار گرفتند.

یافته‌ها: داده‌ها برای بررسی ارتباط بین اثر فقر شهری و ناپایداری محیط‌زیست شهری در سکونتگاه‌های غیررسمی به روش پرسش‌نامه، مشاهده و مراجعه به نهادها و سازمان‌های مربوط و نیز منابع کتابخانه‌ای و سایت‌های معتبر جمع آوری و تدوین شده و داده‌های موجود از سرشماری‌ها استخراج و در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی ارائه شد. برای توصیف و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آماری همچون فراوانی، میانگین، انحراف معیار، آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و آزمون کلموگروف- اسمیرونوف و رگرسیون استفاده شد

نتیجه‌گیری: نتایج نشان می دهند که عوامل مختلفی از جمله زیرساخت‌های ناکافی، عدم دسترسی به خدمات عمومی و بیکاری بر سطح توسعه یافتگی شاخص های زیست محیطی این مناطق تاثیرگذار هستند. نتایج به‌دست‌آمده بیانگر وضعیت ناکارآمدی و ضعف ساختارهای محیط زیست در این محلات بوده که در قالب فقر شهری خودنمایی می کند.