مقدمه: مخاطرات طبیعی و به‌ویژه زلزله این ظرفیت را دارند که در نبود سیستمهای کاهش خطر، به سوانحی هولناک و ویران‌کننده برای اجتماعات بشری تبدیل شوند و خسارات مالی و جانی زیادی را موجب گردند. از این‌رو، به‌منظور افزایش ظرفیت مقابله با خطرات زلزله، افزایش تاب‌آوری شهری اخیراً به یک اولویت اساسی برای اکثر دولت‌ها تبدیل شده است.

هدف پژوهش: پژوهش حاضر با هدف برنامه‌ریزی تاب‌آوری مؤثر در برابر زلزله بر مبنای تخمین آسیب‌پذیری ساختمانی و انسانی نگارش شده است.

روش شناسی: روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی-اکتشافی می‌باشد. به‌منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از مدل‌های RADIUS و PROMETHEE استفاده شده است.

قلمرو جغرافیایی پژوهش: تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقه‌ی شمال غرب کشور بوده و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی و فرهنگی این منطقه شناخته می‌شود.

نتایج و بحث: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر تخریب‌های ساختمانی و تلفات انسانی ناشی از زمین‌لرزه‌ی احتمالی مربوط به مناطق حاشیه‌ای و به‌ویژه شمال و جنوب شهر می‌باشد. از طرفی بر مبنای مدل استخراج‌شده تعداد 12544 ساختمان در معرض تخریب قرار دارند که حدود 48 درصد آنها در مناطق 10 و 1 می‌باشند. همچنین تعداد مجروحان در زلزله‌ی احتمالی 42636 و تعداد کشته‌شدگان 5823 برآورد شده است. درنهایت براساس مدل رادیوس و جریان‌های مثبت، منفی و خالص مدل پرومته، به‌ترتیب مناطق 10، 1، 3 و 8 بیشترین و مناطق 9، 5 و 2 کمترین خسارات فیزیکی و انسانی را در شرایط وقوع زلزله‌ی احتمالی خواهند داشت.

نتیجه‌گیری: با توجه به آسیب‌پذیری بالای کلان‌شهر تبریز در زمان وقوع زمین‌لرزه‌ی احتمالی، کاربست اصول 10گانه‌ی مدیریتی هیوگو 2005 (HFA) مطرح‌شده در راهبرد بین‌المللی کاهش سوانح سازمان ملل متحد (UNISDR) به‌منظور تاب‌آوری نمودن شهر ضروری می‌باشد.