1
دانشگاه تهران-دانشکده جغرافیا-گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی
2
گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی - دانشکده جغرافیا - دانشگاه تهران - تهران - ایران
10.22034/jget.2025.448588.1550
چکیده
مقدمه: حکمرانی هوشمند زمانی مطرح شد که دولتها به دنبال روشهای نوین برای حکمرانی بودند و رشد علم و تکنولوژی این نیاز را برای دولتها به وجود آورد که با استفاده از فناوریهای نو، ساختار ارتباطی بین دولت و مردم را بازسازی نمایند. دولتها به تدریج با کمک گرفتن از پورتالها به نحو کارآمدتری با مردم در ارتباط شدند. اما امروزه با توجه به این که مکان، یکی از المانهای مهم در ارائه خدمات بهتر به مردم میباشد، ژئوپورتالها بیش از پیش مورد استقبال قرار گرفتهاند. سازمانهای زیادی از جمله شهرداری های از ژئوپورتالها برای ارائه خدمات استفاده میکنند.
هدف پژوهش: بررسی این مسأله که شهرداریها تا چه اندازه از امکانات ژئوپورتال برای خدماترسانی به مردم در جهت حکمرانی هوشمند، استفاده میکنند.
روش شناسی: در گام اول برای در نظر گرفتن شاخصها و مؤلفهها، مقالات متفاوت مرور شد و یک مرور کلی نیز بر روی پورتالهای شهرهای مختلف به صورت تصادفی صورت گرفت. سپس با در نظر گرفتن امکانات کلی این پورتالها به بررسی پورتال شهرداری مراکز استانهای ۳۱گانه پرداخته و شاخصها و مؤلفهها تعیین شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی تمامی مراکز استانهای کشور است.
نتایج و بحث: یافتهها نشان داد که از میان ۳۱ استان ۳۰ استان دارای پورتال فعال بودند. اپلیکیشن مکان محور نیز در ۷۷ درصد از پورتالها دیده شد. ۱۹درصد پورتالها از امکان دسترسی به زیرساخت دادههای مکانی نیز بهرهمند بودند. همچنین ۵۴ درصد از پورتالهای نقشه آفلاین و ۸۳ درصد پورتالها نیز از نقشه برخوردار بودند. و آخرین شاخص مورد بررسی، ارائه خدمات شهری مکان محور بود که ۷۰درصد پورتالها این امکان را در اختیار شهروندان قرارداده بودند.
نتیجهگیری: به طور کلی میتوان گفت که شهرداریهای مراکز استانهای کشور از نظر بهرهمندی از امکانات ژئوپورتالها در مقایسه با یکدیگر در وضعیت روبه تکاملی قرار گرفتهاند ولی در مقایسه با نمونههای جهانی، هنوز جای پیشرفت بسیاری دارند. درکل ظهور ژئوپورتالها اتفاق مثبتی در مدیریت شهری و حرکت در راستای حکمرانی هوشمند است و با پیشرفت آنها و افزایش امکانات و ارائه خدمات بیشتر و بهتر به مردم در آینده شاهد حکمرانی بهتر و هوشمندتر و ارتباط بهتر و متقابل مردم و شهرداریها خواهیم بود.