مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تبیین وضعیت مدیریت هم‌افزای شهری در بهسازی سکونتگاه های غیر رسمی شهر کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه ازاد اسلامی واحد لارستان ایران
2 استادیار دانشگاه ازاد اسلامی واحد لارستان
3 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان
10.22034/jget.2025.441496.1541
چکیده
مقدمه: توسعه افسار گسیخته شهرنشینی موجب برهم خوردن تعادل های اجتماعی و محیطی و در نتیجه ظهور سکونتگاه های غیر رسمی شده است. بر اساس برآوردهای سازمان های بین المللی فعال در زمینه اسکان بشر، حدود یک میلیارد نفر از جمعیت جهان اکنون در زاغه ها و حاشیه های شهری یا به صورت اسکان غیررسمی زندگی می کنند و امروزه با گذشت چند دهه تلاش نظام برنامه ریزی و سیاستگذاری، سکونتگاه های غیررسمی همچنان یکی از دغدغه های اصلی مدیریت شهری به شمار می روند بسیاری از ناکارآمدی‌های مدیریت شهری به‌ویـژه درکشورهای درحال‌توسعه، ناشـی از ضعف هم‌افزایی نهادی‌سازمانی است که منجر به فزونی چالش‌های شهری و پاسـخگـو نبـودن مدیریت شهری به مسائل متعددی همچون فقر، بیکاری، ناهنجاری‌های اجتماعی، حاشیه‌نشینی و غیره شـده اسـت.

هدف: در این راستا تحقیق حاضر با هدف تبیین وضعیت مدیریت هم‌افزای شهری در بهسازی سکونتگاه های غیر رسمی شهر کرمان انجام شده است.

روش‌شناسی: باتوجه‌به هدف تحقیق و مؤلفۀ‌های موردبررسی، نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی آن توصیفی است. داده‌های نظری با روش اسنادی و داده‌های تجربی با روش پیمایشی برپایۀ پرسش‌نامه تهیه شده است. شهر کرمان دارای چهارمنطقه سکونتگاه غیررسمی می باشد که جامعۀ آماری این پژوهش جمعیت این مناطق است که براساس نمونه‌گیری تصادفی160 نفر از آنان برای پاسخگویی به سؤال‌های پرسش‌نامه انتخاب شدند.

قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی این پژوهش چهار سکونتگاه غیررسمی صیاد شیرازی، محلۀ بنی‌هاشم، محلۀ شهرک صنعتی و محلۀ شهرک پدر در شهر کرمان است.

یافته‌ها: یافته‌های حاصل آزمون تی‌تک نمونه‌ای نشان داد که میانگین مؤلفۀ‌های مدیریت هم‌افزای شهری (ظرفیت نهادسازی، مشارکت نهادی و تشریک‌مساعی نهادی، ظرفیت و ترتیبات نهادی) پایین‌تر از حد متوسط است و وضعیت نامناسبی دارند.

نتیجه‌گیری: همچنین نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که وضعیت مؤلفۀ‌های ظرفیت نهادسازی، مشارکت نهادی و تشریک‌مساعی نهادی در چهار محلۀ موردبررسی یکسان است، اما وضعیت مؤلفۀ ظرفیت و ترتیبات نهادی در چهار محله موردبررسی یکسان نیست و میانگین ظرفیت و ترتیبات نهادی در محلۀ بنی‌هاشم بالاتر از سایر محله‌ها می‌باشد و وضعیت بهتری در این محله دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 24 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 26 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405