مقدمه: رشد فزاینده ابعاد شهرنشینی واقعیت‌هایی چون نابرابری اجتماعی را در پی داشته است. بنابراین، برنامه‌ریزی شهری با هدف کاهش نابرابری در شهرها، از موضوعات مهم در کشورهای در حال توسعه است.

هدف: هدف این پژوهش بررسی وضعیت محلات و مناطق شهر رشت به لحاظ شاخص های اقتصادی و اجتماعی و همچنین تعیین درجه توسعه یافتگی محلات و مناطق شهر مورد مطالعه از لحاظ ابعاد مذکور بود.

روش‌شناسی: روش انجام این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از روش پرسشنامه استفاده شد. تعداد 330 پرسشنامه، تکمیل و توزیع شد. با استفاده از آزمون تی، وضعیت شاخص ها در کل شهر رشت مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از پرسشنامه کارشناسان و روش مقایسه زوجی، ضریب اهمیت شاخص ها تعیین شد. برای رتبه بندی محلات از مدل تاپسیس استفاده شد.

قلمرو جغرافیایی: محدوده مورد مطالعه در این پژوهش، مناطق پنح گانه و محلات کلانشهر رشت است.

یافته‌ها: نتایج رتبه بندی محلات شهر رشت از نظر بعد اجتماعی نشان داد که محلات درونی و بافت های تاریخی در سطح ضعیف و محلات حاشیه ای در مناطق سه و چهار در سطح خیلی ضعیف قرار دارند. همچنین ، محلات شمالی شهر و محلات بافت میانی شهر نیز در شرایط متوسط به بالا قرار دارند. نتایج بدست آمده نشان داد که محلات موجود در نواحی حاشیه ای شهر از کمترین امکانات اقتصادی برخوردار هستند. همچنین بافت های درونی شهر در سطح ضعیف و متوسط قرار دارند. نواحی توسعه یافته شهر در شرایط بهتری قرار داشتند. . نتایج نشان داد که منطقه یک با امیتاز 73/0 نسبت به سایر مناطق از توسعه یافتگی بالایی برخوردار است. منطقه سه و چهار نیز در پایین ترین سطح قرار گرفتند. در بعد اقتصادی منطقه یک در بالاترین سطح، مناطق دو و پنج در سطح متوسط و مناطق سه وچهار در پایین ترین سطح قرار گرفتند.

نتیجه‌گیری: در پی رشد افسار گسیخته شهرها با مسئله فضاهای نابرابر و بی عدالتی مواجه هستند. مسئله مذکور با یک رویکرد نوآورانه، یعنی راهبرد مهندسی جغرافیایی فضا، بررسی شد. مهندسی جغرافیایی فضا سبب شکل گیری فضای جغرافیایی برابر و متوازن شده و باعث انسجام شهری می شود.