مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

ارزیابی و پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در شهرستان ایذه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلام
2 استادیار گروه معماری و شهرسازی ، دانشگاه ایلام
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه ایلام
چکیده
مقدمه: بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی به‌عنوان ابزار تحلیلی پایه در پهنه‌بندی وقوع زمین‌لغزش همراه با مدل‌های مناسب بسیار به کار می‌رود. تهیه نقشه پهنه‌بندی زمین‌لغزش به طراحان و مهندسان برای انتخاب مکان مناسب اجرای طرح‌های توسعه کمک بزرگی می‌نماید.

هدف: هدف از تحقیق حاضر استفاده از مدل‌ تحلیل سلسله مراتبی و روش فازی جهت تشخیص پهنه‌های لغزش خیز منطقه مدر شهرستان ایذه می‌باشد.

روش شناسی: در این تحقیق از 9 معیار آبراهه، گسل و جاده همچنین لایه‌های بارش، زمین‌شناسی، کاربری اراضی، ارتفاع، جهت شیب و شیب استفاده شده است. پس از ساخت و تجزیه تحلیل لایه های اطلاعاتی در محیط نرم افزار ArcGIS از روشAHP برای وزن‌دهی به لایه‌ها استفاده شد.

قلمرو جغرافیایی مطالعه: شهرستان ایذه یکی از شهرستان‌های استان خوزستان واقع در جنوب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر ایذه است.

یافته ها: که نتایج مقایسات زوجی معیارهای تحقیق نشان داد که چهار متغیر شیب (211/0)، جهت شیب (196/0)، ارتفاع (139/0) و زمین‌شناسی‌ (124/0) از بیشترین میزان اهمیت برخوردار می‌باشند و سپس لایه‌های فازی استاندارد شده وزنی در محیط GIS با استفاده از عملگر گامای فازی همپوشانی و نقشه خطر زمین لغزش منطقه استخراج شد و به 5 کلاس خطر خیلی کم، کم خطر، متوسط، پرخطر و خطر خیلی زیاد کلاس بندی شدند و مساحت و درصد هر یک از پهنه های لغزشی محاسبه شده است. سپس با استفاده از نقشه زمین‌لغزش های اتفاق افتاده، اقدام به ارزیابی روش پهنه-بندی خطر زمین‌لغزش گردید .

نتیجه گیری: حدود 52 درصد زمین‌لغزش ها در طبقه‌های پرخطر و خیلی پرخطر اتفاق افتاده‌اند. لذا در برنامه‌ریزی‌های محیطی و هرگونه دخالت در شرایط محیط بایستی با مطالعات دقیق و علمی صورت گیرد تا منجر به تشدید ناپایداری شیب‌ها و مخاطرات محیطی نشود.

کلمات کلیدی: زمین‌لغزش، سیستم اطلاعات جغرافیایی، ایذه.نتیجه گیری: حدود 52 درصد زمین‌لغزش ها در طبقه‌های پرخطر و خیلی پرخطر اتفاق افتاده‌اند. لذا در برنامه‌ریزی‌های محیطی و هرگونه دخالت در شرایط محیط بایستی با مطالعات دقیق و علمی صورت گیرد تا منجر به تشدید ناپایداری شیب‌ها و مخاطرات محیطی نشود.

کلمات کلیدی: زمین‌لغزش، سیستم اطلاعات جغرافیایی، ایذه.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 30 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 09 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 17 اردیبهشت 1404
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1404