مقدمه: بسیاری از شهرها در معرض مخاطرات طبیعی ازجمله زمین‌لرزه هستند. یکی از اهداف مهم برنامه‌ریزی شهری کاهش آسیب‌پذیری شهرها در برابر زمین‌لرزه است و اولین گام برای تحقق این هدف، شناخت و ارزیابی میزان آسیب‌پذیری کالبدی شهر سقز در مقابل زمین لرزۀ احتمالی است.

هدف: پژوهش حاضر باهدف پهنه‌بندی آسیب‌پذیری کالبدی شهر سقز در برابر خطر زمین‌لرزه به بررسی تأثیر عوامل ژئومورفولوژیکی بر رخداد زمین‌لرزه پرداخته است.

روش شناسی: تحقیق کاربردی و روش انجام آن توصیفی _ تحلیلی می‌باشد؛ آمار و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و داده های سنجش‌ازدور جمع‌آوری گردیده است. جهت ارزیابی رابطه بین میزان آسیب‌پذیری کالبدی زلزله و عوامل مؤثر بر آسیب‌پذیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و مدل تحلیل سلسله مراتبی (ANP) و نرم‌افزار Expert choice استفاده‌شده است؛ سپس با استفاده از قابلیت های تحلیل مکانیGIS لایه های نهایی پهنه بندی خطر زمین‌لرزه تهیه گردیده است.

قلمرو جغرافیایی: محدودۀ موردمطالعۀ پژوهش حاضر شهر سقز می‌باشد.

یافته ها: ظرفیت‌های کالبدی در شهر سقز باعث کاهش آسیب‌پذیری این شهر در برابر زمین‌لرزه می باشد نشان داد که بالاترین وزن بعد کالبدی با 15 زیر معیار اصلی مربوط به فضای مسکونی با تراکم متوسط با وزن 0.16911 و پایین‌ترین آن مربوط به دسترسی به مراکز ورزشی با وزن 0.00581 می‌باشد.

نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با توجه به نقشه نهایی آسیب‌پذیری کالبدی که نتیجه خروجی نرم‌افزار GIS می‌باشد، می توان بیان نمود بخش شرقی و جنوبی شهر ازنظر کالبدی آسیب‌پذیری نسبتاً بالایی دارد و شرایط هسته شرقی و جنوبی شهر سقز نامناسب است و در هنگام زمین‌لرزه آمار تلفات جانی و آسیب‌های مالی به همراه خواهد داشت. آمار و اطلاعات حاصل از تحلیل مؤلفه‌های کالبدی حاکی از آن است که ظرفیت‌های کالبدی موجود در شهر سقز جوابگوی کاهش آسیب‌پذیری شهر سقز در برابر زمین‌لرزه نمی‌باشد و شهر به لحاظ مؤلفه‌های کالبدی از تاب‌آوری کمی در برابر زمین‌لرزه برخوردار است.