مقدمه: برنامه آمایش سرزمین در ایران، به عنوان یک برنامه توسعه‌ای کلیدی، نقش مهمی در ساماندهی فضایی و تخصیص منابع دارد. اما، این برنامه همواره تحت تأثیر تغییرات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بوده و با موانع ساختاری و اجرایی مواجه شده است ازین رو شناسایی و تحلیل دقیق این موانع، برای تسهیل تحقق اهداف آمایش سرزمین ضروری می باشد.

هدف پژوهش: پژوهش حاضر، با اتخاذ رویکردی آسیب‌شناسانه و تحلیلی، به دنبال شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین موانع پیش روی سند امایش سرزمین و ارایه راهبرد هایی جهت تحقق‌پذیری بهتر این سند در استان لرستان است.

روش شناسی تحقیق: این پژوهش از نظر روش، یک مطالعه توصیفی-تحلیلی است که داده‌های نظری مورد نیاز پژوهش از طریق مطالعه اسناد و متون مرتبط گردآوری شده و داده‌های تجربی از طریق روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه جمع‌آوری شده‌اند. جامعه آماری پژوهش شامل 50 نفر از خبرگان و متخصصان برجسته در حوزه‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای، برنامه‌ریزی فضایی و آمایش سرزمین است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از آزمون آماری فریدمن با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مدل راهبردی SWOT-QSPM استفاده شده است.

قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده مورد مطالعه این پژوهش استان لرستان بوده که با مساحتی حدود 28306 کیلومتر مربع در ناحیه جنوب غربی ایران واقع شده است.

نتایج و بحث: یافته های این پژوهش نشان می‌دهد که در میان موانع تحقق‌پذیری و اجرای سند آمایش سرزمین استان لرستان، عوامل اقتصادی با امتیاز 92/19 و ساختاری با امتیاز 18/19 دارای بیشترین اهمیت و اثرگذاری هستند. همچنین، نتایج حاصل از مدل سوات نشان می‌دهد که اتخاذ و پیاده‌سازی راهبردهای تهاجمی (SO) با امتیاز 57/3 مهم‌ترین اولویت برای تحقق برنامه‌های آمایش سرزمین استان لرستان است.

نتیجه‌گیری: در فرایند اجرایی شدن برنامه های آمایش سرزمین ضمن توجه به بخش اقتصادی، تقویت بخش ساختاری و مولفه های مربوط به آن مهمترین اولویت ما برای به عمل رساندن برنامه های آمایشی می باشد.