توزیع فضایی عادلانه امکانات و منابع بین مناطق شهری به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان زندگی مطلوب شهری، از الزامات برپایی جامعه‌ای پویا، منسجم و مترقی می باشد. با توجه به اهمیت موضوع برابری در توزیع فضایی امکانات و نقش آن در جوامع انسانی در پژوهش حاضر قصد داریم تا مناطق شهر اردبیل را از نظر برخورداری از شاخص‌های توسعه تحلیل نماییم.

هدف: تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی _ تحلیلی می‌باشد. داده‌های مورد استفاده در پژوهش از مرکز آمار ایران تهیه شده و مربوط به سرشماری سال‌های 1395 و 1390 شهر اردبیل می‌باشد.

روش‌شناسی: در فرایند اجرای تحقیق مبتنی بر این شاخص‌ها و از مدل‌های آمار فضایی ،Spatial Statistics tools، تحلیل لکه‌های داغ Hot Spot Analysis و خودهمبستگی فضایی و آماره موران در نرم افزار ArcGIS استفاده شده است.

قلمرو جغرافیایی: قلمرو این پژوهش شهر اردبیل می‌باشد.

یافته‌ها: بررسی تجزیه و تحلیل حاصل از روش‌های آمار فضایی مانند شاخص خودهمبستگی موران، میانگین نزدیکترین واحد همسایگی، آماره عمومی G و آزمون K-Ripley بر پایه داده‌های آماری 1395 و 1390 بر مبنای 6738 بلوک در سال 1395 و 5381 بلوک آماری در سال 1390 در شهر اردبیل نشان داد که شهر اردبیل از یک ساختار متمرکز و خوشه‌ای برخوردار است. در ﯾﮏ ﺟﻤﻊﺑﻨﺪی ﮐﻠﯽ از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑـﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺗـﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺷﻬﺮ اردبیل دارای اﻟﮕﻮﯾﯽ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ اﺳﺖ؛ ﺑﻪ طوری‌که پهنه‌های با بالاترین میزان محرومیت شهری (پایگاه پایین) در بخش‌های شمال غربی و جنوب شرقی قرار گرفته‌اند و عمدتا شامل پهنه‌های اسکان غیررسمی، پهنه‌هایی با بافت نابسامان میانی و بافت‌هایی با پیشینه روستایی هستند. در مقابل بیشترین میزان نابرابری فضایی دو پایگاه متوسط و بالا در ناحیه مرکزی و جنوب شهر اردبیل واقع شده است.

نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش ما را به این مسئله رهنمون می‌سازد که عامل مسئله ساز، قابل توجه و دارای اولویت در شهر اردبیل، که موجب ایجاد نابرابری شده است، عامل اقتصادی و در رأس آن اشتغال و درآمد است که این مسئله توجه بیشتر مدیریت و برنامه‌ریزی شهری را می‌طلبد.