مقدمه: طی چند دهه گذشته شاهد تغییراتی در روابط شهری و روستایی بوده ایم به گونه ای که این روابط از حالت مکان محوری به شبکه ای تبدیل شده که ناشی از انواع جریان های فضایی از جمله جریان افراد، کالا و خدمات و سرمایه بوده است. این جریان ها موجب شکل گیری پیوندهای میان شهر و روستا شده و یک شبکه جریانی را بین نقاط و گره ها به وجود آورده است.

هدف پژوهش: تحقیق حاضر با توجه به ماهیت مسئله و موضوع مورد بررسی از نوع توصیفی – تحلیلی می باشد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل نقش جریان های فضایی شهرستان زنجان با توجه به پیشران های تشخیص داده شده با روش پورتر می باشد

روش‌شناسی: برای محاسبه روابط جریان ها از نرم افزار nodX و برای تحلیل و ترسیم نقشه از نرم افزار GIS استفاده گردیده است.

قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو پژوهش حاضر شهرستان زنجان می باشد.

نتایج و بحث: یافته ها نشان می دهد که با توجه به روش پورتر محصولات زراعی و باغی و دامی شهرستان زنجان جز محصولات و پتانسیل های مهم شهرستان زنجان می باشد که بیشترین جریان های درون و برون شهرستانی را در سطح شهرستان به وجود آورده است.

نتیجه‌گیری: نتیجه به دست آمده از پژوهش نشان می دهد که شهرستان زنجان از جمله شهرستان هایی است که روابط و پیوندهای بین شهری و روستایی آن در گذر جریان های مختلف شگل گرفته منجر به ایجاد شبکه روابط بین شهری و روستایی به صورت قطبی به سمت شهر زنحان شده است و دلیل آن دارا بودن امکانات و خدمات شهر زنجان می باشد که بیشتر جریان ها را به سمت خود جذب کرده و یک حالت قطبی به وجود آورده است.



کلیدواژگان: جریانات فضایی، پیوندهای شهری و روستایی، پورتر، شهرستان زنجان