مقدمه:مسئله حفظ و گسترش امنیت مناطق مرزی، به‌ویژه در کشورهایی که دارای مرزهای مشترک طولانی با همسایگان خود هستند، همواره مورد توجه و حساسیت مسئولان امور بوده است. چنانچه، در حال حاضر مسایل مرتبط با امنیت درمناطق مرزی بسیار حایز اهمیت است.زیرا در صورت وجود هرگونه اختلاف مرزی و ناامنی در این مناطق؛امنیت ملی را مورد تهدید قرار می‌دهد.

هدف:تحقیق حاضر با هدف بررسی و تبیین شاخص‌های امنیت مناطق مرزی استان اردبیل تدوین شده است.

روش‌شناسی:از نظر هدف «کاربردی» و به لحاظ ماهیت و روش «توصیفی-تحلیلی» است. برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات از مطالعات کتابخانه-ای-اسنادی و میدانی استفاده گردید. جامعه‌آماری نیز شامل؛ «ساکنین مناطق مرزی، متخصصان جغرافیای سیاسی و علوم سیاسی، مسئولین امنیتی و سیاسی شهرستان، کارشناسان فرمانداری‌های استان و سایر نهادهای مسئول در زمینه امنیت مناطق مرزی و پژوهشگران عرصه علوم سیاسی و ...» در شهرستان‌های مورد مطالعه هستند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به‌عنوان نمونه جهت پرسشگری انتخاب شدند.

یافته‌ها: شهرستان‌های پارس‌آباد با میانگین رتبه‌ای 35/204 و اصلاندوز با میانگین رتبه‌ای 95/230 از امنیت مرزی بالاتری از نظر شاخص‌های مورد بررسی، برخوردار هستند و در این میان نیز شهرستان بیله‌سوار با میانگین عددی 39/161 از نظر امینت مرزی پایین‌تری نسبت به سایر شهرستان‌های مورد مطالعه قرار دارد. همچنین، در این میان شاخص‌های امنیت اقتصادی با میزان بتای 578/0 و امنیت مورفولوژیکی با مقدار بتای 431/0 بیشترین نقش را در افزایش امنیت مناطق مرزی در محدوده مورد مطالعه دارند و امنیت زیست محیطی نیز با 184/0- نقش کمرنگی در این زمینه دارد..

نتیجه‌گیری: در بین شاخص‌های تبیین امنیت مناطق مرزی، شاخص‌های امنیت اقتصادی و مورفولوژیکی تأثیر چشمگیری در افزایش امنیت مناطق مرزی دارند. چنانچه، افزایش امنیت مناطق مرزی می‌تواند از نظر اقتصادی زمینه‌ساز؛ افزایش و تشدید تعاملات مرزی؛ سطح رفاه و آسایش اجتماعی ساکنان این مناطق؛ وابستگی و همگرایی قومی و مذهبی مرزنشینان؛ وضعیت اجتماعی منطقه مرزی استان؛ افزایش سطح زیست‌پذیری سکونتگاه‌های روستایی مناطق مرزی؛ افزایش کیفیت مولفه‌های سرمایه اجتماعی؛ سهولت مهاجرت در دو سوی مرزها را ارتقا بخشد.