مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای ساختمانهای مهم و حیاتی در فضاهای شهری: مطالعه موردی: شهر خرم آباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه لرستان
2 مدیر مرکز GIS معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی واحد لرستان
3 جهاد دانشگاهی لرستان
10.22034/jget.2024.444226.1545
چکیده
مقدمه: زمین لرزه ها که منادی قوی ویرانی هستند، سایه ای طولانی بر فضاهای شهری می افکند. فراتر از تهدید فوری فروریختن ساختمان و تلفات انسانی، تأثیر آنها اغلب در بافت پیچیده زندگی شهری موج می زند، زیرساخت های حیاتی را مختل می کند و مانع از بازیابی پس از فاجعه می شود. در این سناریوی خطرناک، اطمینان از انعطاف پذیری ساختمان های مهم و حیاتی در درجه اول اهمیت قرار می گیرد. یکی از گام های اساسی در کاهش خطر زلزله، تعیین میزان آسیب پذیری ساختمان های موجود و شناخت نقاط ضعف آنها در برابر زلزله می باشد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی آسیب پذیری لرزه‌ای و ارائه مدل مدیریت بحران جهت ساختمانهای مهم، حساس و حیاتی شهر خرم آباد با روش اکتشافی تدوین شده است.

روش‌شناسی: ابزار مورد استفاده شامل تهیه چک لیست محقق ساخته و استفاده از نقشه های زمین شناسی 1:25000، مدل رقومی ارتفاع با قدرت تفکیک 10 متر و نقشه کاربری اراضی شهری با مقیاس 1:2000 می باشند. ابتدا معیارهای اثرگذار بر آسیب پذیری ساختمان های مورد مطالعه از منابع و نقشه های ذکر شده استخراج شد. سپس با حضور در فضاهای مورد مطالعه، چک لیست طراحی شده، تکمیل و در ادامه داده ها در محیط نرم افزار Arc GIS با استفاده از منطق فازی مورد تحلیل قرار گرفتند و میزان آسیب پذیری فضاهای مورد مطالعه بر اساس شاخص های استخراج شده مشخص گردید.

قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی تحقیق شامل 50 ساختمان مهم و حیاتی شهر خرم آباد در مرکز استان لرستان مانند بیمارستان ها، مراکز آتش نشانی، پناهگاه‌ها، مراکز توزیع سوخت، انبارهای مواد غذایی، مراکز فعالیت های سیاسی، اداری، مذهبی، مراکز تاسیسات شهری می باشد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که 22 درصد ساختمان های مورد مطالعه، در طبقه با آسیب پذیری خیلی کم، 38 درصد ساختمان‌ها آسیب‌پذیری متوسط، 34 درصد آسیب پذیری زیاد و 6 درصد در طبقه با آسیب پذیری خیلی زیاد قرار دارند.

نتیجه‌گیری: مهمترین شاخص های اثر گذار بر میزان آسیب پذیری فضاهای مورد مطالعه شامل معیار فاصله از گسل، فاصله از تأسیسات خطر زا، سامانه سازه ای، عمر سازه ها و شکل سازه پلان می باشند
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 27 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 21 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404