مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی و اولویت‌بندی خط‌مشی‌های تاب‌آوری شهری بر اساس مدیریت یکپارچه شهری در مواجهه با بحران‌های ناشی از سیلاب و تأثیرات آن بر شبکه‌های توزیع برق (مورد مطالعه:استان فارس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت دولتی، واحدتهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم سیاسی و مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
مقدمه: در حال حاضر، سیستم‌های زیرساختی مانند شبکه‌های برق نقش حیاتی در زندگی انسان دارند. با توجه به تغییرات اقلیمی در دهه‌های اخیر، حوادث غیرمنتظره افزایش یافته‌اند و این حوادث می‌توانند عملکرد زیرساخت‌های انرژی را تحت تأثیر قرار دهند، از جمله بروز قطع برق‌های گسترده و طولانی‌مدت. احتمال وقوع این حوادث به دلیل پراکندگی و گستردگی شبکه‌های توزیع برق بسیار زیاد است. بنابراین، تاب‌آوری شبکه‌های برق بسیار مهم است. تاب‌آوری به توانایی سیستم در کاهش اثرات منفی حوادث مخرب اشاره دارد.
هدف: هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأثیرگذار بر تاب‌آوری خط‌مش‌های توزیع برق در شهرها بر اساس مدیریت یکپارچه شهری است.
روش‌شناسی: برای دستیابی به این هدف، از تکنیک تحلیل شبکه‌ای تصمیم‌گیری (DANP) استفاده شده است. این روش به تحلیل ساختاری و ترکیبی از معیارها و عوامل کلیدی برای تعیین اولویت‌ها از طریق شبکه‌های تصمیم‌گیری می‌پردازد  و جامعه خبرگان این پژوهش متشکل از 10 نفر از خبرگان صنعت برق و اساتید دانشگاه استان فارس می باشد که به روش هدفمند انتخاب شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: این پژوهش بر روی خط‌مشی‌های توزیع برق در استان فارس تمرکز دارد و به بررسی تأثیرات مدیریت یکپارچه شهری بر تاب‌آوری این شبکه‌ها می‌پردازد.
یافته­ها و بحث: باتوجه به معیار های مشخص شده نظام مدیریتی با وزن 0.182 به عنوان اولویت اول، مدیریت بحران با وزن 0.1768 به عنوان اولویت دوم، نظام اقتصادی با وزن 0.1631 به عنوان اولویت سوم، نظام فنی و زیرساخت با وزن 0.1602 به عنوان اولویت چهارم، نظام فرهنگی و اجتماعی با وزن 0.1602 و در آخرین مرتبه شوک محیطی با وزن 0.1585 قرار دارند.
نتیجه­گیری: با استفاده از تکنیک تحلیل شبکه‌ای تصمیم‌گیری، عوامل تأثیرگذار بر تاب‌آوری خط‌مش‌های توزیع برق در شهرها شناسایی و اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد که نظام مدیریتی، مدیریت بحران، نظام اقتصادی، نظام فنی و زیرساخت، نظام فرهنگی و اجتماعی، و شوک محیطی به ترتیب از اهمیت بیشتری برخوردارند و با توجه به یافته‌های این پژوهش، مدیران و تصمیم‌گیران می‌توانند با تمرکز بر این عوامل، برنامه‌ها و استراتژی‌های مناسبی برای افزایش تاب‌آوری خط‌مش‌های توزیع برق در شهرها ارائه کنند.Top of Form.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسلامی، مسعود، رشیدی، محمد و همکاران. (2020). ارائه‌ی یک مدل مدیریت شهری یکپارچه برای توسعه‌ی پایدار شبکه‌های توزیع هوشمند برق. مجله تحقیقات اقتصادی ایران، 24(2)، 83-108.
جوادی، احمد و همکاران. (2022). تحلیل رابطه بین مدیریت شهری یکپارچه و انعطاف‌پذیری شبکه‌های توزیع برق. مجله مدیریت انرژی، 15(3)، 27-42.
چاره­جو، فرزین، احمدی، عاطفه و جوان، فرهاد. (1399). تحلیل و ارزیابی رابطه حکمروایی خوب شهری و کیفیت زندگی (مورد: محلات شهر سنندج). فصلنامه جغرافیا (برنامه­ریزی منطقه­ای)، 10(38)، 171-184.
حسینی، سجاد، بارکر، کریستوفر و خوان انریکه رامیرز-مارکز. (2016). مروری بر تعاریف و اندازه‌گیری‌های انعطاف‌پذیری سیستم. مجله اطمینان از قابلیت اطمینان و ایمنی سیستم، 145، 47-61.
حقیقی، بهزاد. (2018). شهر: مقدمه‌ای بر مفاهیم و اصول. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
رضایی، حسین، صالحی، پیمان، جونز، آلن، و اسدزاده، امیر. (2023). نقش فناوری‌های نوظهور در افزایش انعطاف‌پذیری شبکه‌های توزیع برق در محیط‌های شهری. نقش فناوری‌های نوظهور در تقویت انعطاف‌پذیری شبکه‌های توزیع برق در محیط‌های شهری.
رضایی، سعیدمحمد، سجادیان، محمد و همکاران. (2015). ارزیابی انعطاف‌پذیری فیزیکی جامعه شهری در برابر زلزله. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 47.
رضایی، مهدی، صالحی، پرویز، جونز، آلن و اسدزاده، امیر. (2023). نقش فناوری‌های نوظهور در افزایش انعطاف‌پذیری شبکه‌های توزیع برق در محیط‌های شهری. مجله فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم و فناوری‌ها، 7(2)، 135-152.
سلیمی­سبحان، محمدرضا، عینالی، جمشید، جوان، فرهاد، و هاشمی، معصومه. (1397). مکان­یابی سکونتگاه­های روستایی جدید با ملاحظات پدافند غیرعامل (موردمطالعه: شهرستان قروه). پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 6(23 )، 135-158.
صادقی، حجت و جوان، فرهاد. (1403). ارزیابی روستاهای گردشگری ایران از لحاظ آسیب‌پذیری ژئوفیزیکی با استفاده از سناریوهای فازی. پژوهش­های روستائی، 15(4)، 85-100.
غلامی، علی، امینی‌فر، فریبا و شاهیده‌پور، محمد. (2016). خطوط اولیه در برابر تاریکی: افزایش انعطاف‌پذیری شبکه برق از طریق امکانات میکروشبکه. مجله الکتریفیکیشن  IEEE، 4، 18-24.
کاوه، محمد. (2014). مدیریت شهری: اصول و مفاهیم. تهران: انتشارات نی.
کاوه، محمد، فرهادی، مرتضی و همکاران. (2017). توسعه یک مدل مدیریت شهری یکپارچه با تاکید بر انعطاف‌پذیری شهری. مجله مدیریت شهری، 15(39)، 123-140.
کریمی، محمد، نجفی رواندنق، سیامک و حقی فم، محمدرضا. (2021). یک چارچوب برای طراحی شبکه‌های توزیع مقاوم در برابر بلایای طبیعی. مجله برق و الکترونیک ایران، 18، 119-129.
محمدی، حمید و همکاران. (2019). توسعه پایدار شهری با تمرکز بر مدیریت شهری یکپارچه: چالش‌ها و راهکارها. مجله جغرافیای شهری، 8(1)، 1-22.
محمدی، مهدی و همکاران. (2019). تحلیل اثر مدیریت شهری یکپارچه در ارتقاء ظرفیت‌های شبکه‌های توزیع برق. مطالعات مدیریت شهری، 17(52)، 29-46.
محمدی، مهدی، اسماعیلی‌پور، رضا، اسماعیلی، مجتبی و محمدی، مهدی. (2019). مدیریت شهری یکپارچه و تأثیر آن بر انعطاف‌پذیری شبکه‌های توزیع برق. مجله تحقیقات مدیریت در ایران، 23(4)، 1-18.
مصطفی‌زاده، احمدرضا، و همکاران. (2020). توسعه انعطاف‌پذیری در شبکه‌های توزیع برق با استفاده از مدیریت شهری یکپارچه. مجله مدیریت اطلاعات ساختمانی، 7(1)، 65-83.
نیکنام، مجتبی. (2016). اقتصاد شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
Adger, W. N. (2000). Social and ecological resilience: are they related? Progress in human geography, 24, 347-364. [DOI: 10.1191/030913200701540465]
Ayyub, B. M. (2014). Systems resilience for multihazard environments: Definition, metrics, and valuation for decision making. Risk analysis, 34, 340-355. [DOI: 10.1111/risa.12123]
Chen, Y., Jiang, S. (2009). An analytical process of the spatio-temporal evolution of urban systems based on allometric and fractal ideas. Chaos, Solitons & Fractals, 39, 49-64. [DOI: 10.1016/j.chaos.2007.01.016]
Encyclopedia of Iranian Urban Planning. (2013). Volume 4: Urban Management. Tehran: Tehran University Press. [DOI: 10.22059/ISURP.2013.36592]
Holling, C. S. (2013). Resilience and stability of ecological systems. Futur. Nat. Doc. Glob. Chang., 4, 245-256. [DOI: 10.1371/journal.pbio.1000149]
Lupisek, A., Růžička, J., Tywoniak, J., Hájek, P., Volf, M. (2018). Criteria for evaluation of resilience of residential buildings in central Europe. International Review of Applied Sciences and Engineering, 9, 89-93. [DOI: 10.1556/1848.2018.9.1.10]
Marnay, C., Aki, H., Hirose, K., Kwasinski, A., Ogura, S., Shinji, T. (2015). Japan's pivot to resilience: How two microgrids fared after the 2011 earthquake. IEEE Power and Energy Magazine, 13, 44-57. [DOI: 10.1109/MPE.2014.2359752]
Masten, A. S. (2018). Resilience theory and research on children and families: Past, present, and promise. Journal of Family Theory & Review, 10, 12-31. [DOI: 10.1111/jftr.12282]
Molyneaux, L., Wagner, L., Froome, C., Foster, J. (2012). Resilience and electricity systems: A comparative analysis. Energy Policy, 47, 188-201. [DOI: 10.1016/j.enpol.2012.04.048]
Panteli, M., Mancarella, P. (2015). The grid: Stronger, bigger, smarter: Presenting a conceptual framework of power system resilience. IEEE Power and Energy Magazine, 13, 58-66. [DOI: 10.1109/MPE.2014.2359425]
Smith, A., & Stirling, A. (2018). The Politics of Social-Technical Lock-In. Research Policy, 47(10), 1785–1798. [DOI: 10.1016/j.respol.2018.08.001]
Smith, J., & Stirling, A. (2018). Enhancing Resilience of Urban Distribution Networks through Integrated Management. [DOI: 10.1109/TSG.2016.2591885]
Vanilla, A. (2016). "The Relationship between Integrated Urban Management and Improved Performance of Power Distribution Networks in Cities." Iranian Journal of Electrical Power, 12(2), 99-115. [DOI: 10.22059/jieng.2016.58329]
Wang, A., Wang, W., Chen, Y., Ma, F., Wei, X., Bi, Y. (2016). Deguelin induces PUMA-mediated apoptosis and promotes sensitivity of lung cancer cells (LCCs) to doxorubicin (Dox). Molecular and Cellular Biochemistry, 442, 177-186. [DOI: 10.1007/s11010-017-3148-7]
Wang, A., Wang, W., Chen, Y., Ma, F., Wei, X., Bi, Y. (2018). Deguelin induces PUMA-mediated apoptosis and promotes sensitivity of lung cancer cells (LCCs) to doxorubicin (Dox). Molecular and Cellular Biochemistry, 442, 177-186. [DOI: 10.1007/s11010-018-3293-4]
Wang, L., et al. (2020). Smart Grids and the Internet of Things: Advancing Resilience in Urban Distribution Networks. [DOI: 10.1109/ACCESS.2019.2920488]
Wang, Y., Bi, S., Wang, W., Chen, Y., Wei, X., & Ma, F. (2020). Enhancing Power System Resilience through Smart Grid Technologies: A Review. Energies, 13(4), 858. [DOI: 10.3390/en13040858]
Wiens, M., Schätter, F., Zobel, C. W., Schultmann, F. (2018). Collaborative emergency supply chains for essential goods and services. Urban Disaster Resilience and Security: Addressing Risks in Societies, 145-168. [DOI: 10.1201/9781351259354-11]

  • تاریخ دریافت 19 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 29 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 05 تیر 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404