مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی و اولویت‌بندی راهبردهای مدیریت شهری به منظور بازآفرینی بافت فرسوده محدوده مرکزی شهر رشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
چکیده
مقدمه:  یکی از چالش­های اساسی در نظام توسعه پایدار شهرها بافت­های فرسوده شهری به عنوان مناطق کمتر توسعه­یافته هستند که به دلایل مختلف شکل گرفته و امروز دچار مشکلات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، زیست­محیطی و ... هستند که بی توجهی و عدم برنامه­ریزی صحیح برای آن می­تواند کل شهر را دچار بحران نماید.
هدف:  پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت­بندی راهبردهای مدیریت شهری به منظور بازآفرینی بافت فرسوده محدوده مرکزی شهر رشت صورت پذیرفت.
روش شناسی:  این تحقیق به لحاظ روش کمی-پیمایشی و به لحاظ هدف کاربردی می­باشد. داده­های تحقیق از طریق نظرسنجی از 25 نفر از خبرگان و کارشناسان مرتبط با موضوع تحقیق گردآوری شده است و سپس اقدام به اولویت­بندی معیارها و زیرمعیارهای بازآفرینی بافت فرسوده با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) گردید.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محدوده مورد مطالعه، بافت فرسوده محدوده مرکزی شهر رشت می­باشد.
یافته ­ها و بحث:  نتایج حاصل از تحقیق حاضر نشان داد که مهمترین راهبرد پیش­روی مدیریت شهری به منظور بازآفرینی بافت فرسوده محدوده مرکزی شهر رشت، تامین منابع مالی، گسترش مشارکت مردم، شفاف سازی و پاسخگویی مدیریت شهری می­باشد.
نتیجه­ گیری: بر اساس نتایج تحقیق، معیارهای توسعه ترتیبات نهادی در سطح محلی، بسترسازی و حضور نهادی و تصمیم­گیری چندجانبه بر اساس نقش کنشگران، تسهیل­گری و میانجی­گری نهادی و ایجاد هم­افزایی نهادی و توسعه نظام آموزش و دانش نهادی پس از معیار اول، در اولویت­های بعدی قرار دارند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایزدی، محمدسعید (1389). بازآفرینی حفاظت مدار یا بازآفرینی از طریق حفاظت، نشریه علمی پژوهشی صفه، 20 (51)، 25-38.
حاجی­پور، خلیل (1386). مقدمه­ای بر سیر تحول و تکوین رویکرد های مرمت شهری (دوره زمانی بعد از جنگ جهانی اول تا آغاز هزاره سوم)، فصلنامه اندیشه ایرانشهر، 2 (9).
حق نگهدار، محمدرسول؛ رحمانیان، احمد و زارعی، همت (1398). راهکارهای اجرایی بازآفرینی بافت فرسوده شهری با تاکید بر توجیه­پذیری ساخت و ساز مشارکتی، فصلنامه علمی تخصصی مطالعات طراحی شهری و پژوهش­های شهری، 2 (1)، 46-33.
حناچی، پیروز و فدایی نژاد، سمیه (1393). تدوین چارچوب مفهومی حفاظت و بازآفرینی یکپارچه در بافت­های فرهنگی – تاریخی، نشریه هنرهای زیبا، (46)، 15-26.
سیدبرنجی، سیده کهربا؛ طبیبیان، منوچهر و بحرینی، سید حسین (1400). ارزیابی تحقق­پذیری اصول و معیارهای بازآفرینی پایدار در راستای برنامه­ریزی و توسعه پایدار بافت تاریخی (مورد پژوهی: بافت تاریخی-مرکزی شهر رشت)، فصلنامه علمی پژوهشی نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 13 (2)، 43-25.
عندلیب، علیرضا (1389). اصول نوسازی شهری، رویکردی نو به بافت فرسوده، انتشارات آذرخش، تهران.
لطفی، سهند (1390). بازآفرینی شهری فرهنگ مبنا: تاملی بر بن مایه­های فرهنگی و کنش بازآفرینی، نشریه هنرهای زیبا، (45)، 47-60.
نژاد ابراهیمی، احد و نژداغی، نسترن (1397). تدوین چارچوب مفهومی بازآفرینی شهری اجتماع محور مبتنی بر آموزش در بافت­های تاریخی، دانش شهرسازی، 2 (3)، 21-34.
نصیری هنده خاله، اسمایل و سالاری نیا، مرضیه (1396). تحلیل عوامل موثر در بازآفرینی بافت­های فرسوده شهری (مطالعه موردی: محله 20 منطقه 17 شهر تهران)، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیایی سرزمین، 14 (55)، 135-148.
هال، پیتر (1992). برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای، ترجمه جلال تبریزی، تهران: انتشارات شرکت پردازش و برنامه­ریزی شهری.
ویسی، رضا؛ خاکپور، براتعلی، رستگار، محسن، میرجعفری، راضیه السادات و احمدی، سجاد (1395). تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر رشد نامتعادل کالبدی شهر رشت با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، 3 (1)، 1-16.
ویسی، فرزاد؛ مرادی، اسکندر و دیوانی، آرمان (1399). مقایسه ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در محله­هایی با بافت فرسوده و غیررسمی شهری (مطالعه موردی: شهر مریوان)، پژوهش­های جغرافیایی برنامه­ریزی شهری، 8 (1)، 71-45.
یعقوبی، مهدی و شمس، مجید (1398). بازآفرینی بافت فرسوده با رویکرد توسعه پایدار (مطالعه موردی: شهر ایلام)، فصلنامه شهر پایدار، 2 (1)، 77-63.
Christelle, B., & Damidavičiūtė, A. (2016). Urban Regeneration in Rio de Janeiro Favelas during the Olympic games of 2016”. Master Thesis in Development & International Relations, Supervisor: Malayna Raftopoulos.
Colantonio, A., Dixon, T. (2011). Urban Regeneration & Social Sustainability: Best Practice from European Cities, Wiley-Blackwell.
Korkmaz, C., & Balaban, O. (2020). Sustainability of urban regeneration in Turkey: Assessing the performance of the North Ankara Urban Regeneration Project. Habitat International, 95, 102081.
Leary, M.E., McCarthy, J. 2013. Companion to Urban Regeneration, New York: Routledge LUDA Project 2005. Integrating Assessment into Sustainable Urban Regeneration, Key Action for City of Tomorrow & Cultural Heritage, European Union. Available from: http://www.ludaproject.net.
McDonald, S., Malys, N., & Maliene, V. (2009). Urban regeneration for sustainable communities: A case study. Technological and Economic Development of Economy, 15(1), 49-59.
Shaw, K., and Butler, T., (2020). Urban Regeneration, International Encyclopedia of Human Geography (Second Edition), PP. 97-103.
Xie, F., Liu, G., & Zhuang, T. (2021). A Comprehensive Review of Urban Regeneration Governance for Developing Appropriate Governance Arrangements. Land, 10(5), 545.

  • تاریخ دریافت 19 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 15 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 09 آذر 1402
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403