مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی شاخص‌های مؤثر بر گردشگری روستایی با تأکید بر رویکرد گردشگری پایدار(مورد مطالعه: مناطق روستایی استان اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
مقدمه:  خواستگاه ادبیات و توسعه مضامین علمی و عملیاتی گردشگری پایدار، بیشتر از جنبه اقتصادی، اجتماعی، زیست­محیطی و کالبدی قابل بحث است که پیشران­های کارکردی خود را در دل طراحان و مفسران ملل توسعه­یافته می­بیند.  از این گذار، از گردشگری پایدار روستایی به­عنوان شاهراه کلیدی دنیای آتی در بهره­برداری محیطی، سرزمینی و محلی یاد می­شود.
هدف:  هدف مقاله حاضر شناسایی شاخص­های مؤثر بر گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار در نواحی روستایی اصفهان است.
روش شناسی:  روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی و نوع آن ازنظر هدف، بنیادی است. برای جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های‌ اسنادی و میدانی استفاده‌شده است. جامعه آماری 19 روستای انتخابی هدف گردشگری استان اصفهان و از مجموع 3808خانوار ساکن در سکونتگاه‌های روستایی، با فرمول کوکران، حجم نمونه 349 خانوار برآورد و این افراد با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای آزمودن مدل مفهومی پژوهش و بررسی تأثیر ابعاد پژوهش بر توسعه گردشگری پایدار روستایی از تکنیک حداقل مربعات جزئی و از نرم‌افزار Smart PLS، استفاده گردید.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش مناطق روستایی استان اصفهان می­باشد.
یافته­ ها و بحث:  یافته ­ها نشان می­دهد ضرایب t بین متغیرهای اصلی پژوهش، بالای 58/2 بوده یعنی رابطه معنادار و مستقیم است؛ بدین ترتیب ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی بر توسعه گردشگری روستایی تأثیر مثبت و معناداری دارد که مقدار R2 نشان می‌دهد 94.3 درصد توسعه گردشگری روستایی با دستیابی به ابعاد چهارگانه تبیین شده و بعد اجتماعی با ضریب 89/0، تأثیر بیشتری نسبت به سایر ابعاد بر توسعه گردشگری روستایی داشته است.
نتیجه­ گیری: بنابراین به منظور ارتقای سطح توسعه گردشگری روستایی شاخص­های اقتصادی مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا برایند نهایی توسعه گردشگری پایدار بهبود یابد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


پاپلی­یزدی، محمدحسین، سقایی، مهدی (1385). گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، انتشارات سمت، تهران.
جوان، فرهاد . (1400). تبیین نظام توزیع منافع گردشگری در ناحیه روستایی رضوانشهر. روستا و توسعه پایدار فضا، 2(2)، 69-94.
جوان، فرهاد، افراخته، حسن و ریاحی، وحید. (1398). تحلیل فضایی اثرات گردشگری بر تحولات کالبدی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رضوا‌ن‌شهر. برنامه­ریزی توسعه کالبدی، 6(1)، 57-70.
جوان، فرهاد، حسنوند، علی و عارف­نژاد، محسن. (1403). شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار. پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 5(15)، 84-98.
حجت­شمامی، سیروس و جوان، فرهاد. (1401). اکوتوریسم و پایداری محیط­زیست روستایی در شهرستان رودبار. مطالعات مدیریت توسعه سبز، 1(2)، 59-72.
رضایی، پژمان. (1397). ارزیابی میزان پایداری گردشگری روستایی: مطالعه موردی دهستان هوره، استان چهارمحال و بختیاری. روستا و توسعه، 21(4)، 135-159.
صحنــه، بهمــن و مهــدی خــداداد (1393). بررســی راهکارهــای توســعه گردشــگری روســتایی بــا اســتفاده از مــدل SWOT  مطالعــه مــوردی: دهســتان فیروزجــاه- شهرسـتان بابـل. دومیـن همایـش ملـی پژوهـش­هـای کاربــردی در جغرافیــا و گردشــگری.
عینالی، جمشید، فراهانی، حسین، چراغی، مهدی، عباسی، فریبا. (1397). ارزیابی نقش گردشگری روستایی در توسعه پایدار اجتماعات محلی (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری- استان زنجان). گردشگری و توسعه، 7(2)، 171-193.
فرجی، امین، نعمت­پور، محمد، عشریه، امید (1396). تحلیل سیستمی اثرات مثبت و منفی توسعه گردشگری ایران با رویکرد آینده­پژوهی، دو فصلنامه مطالعات اجتماعی گردشگری، سال پنجم، شماره نهم: 189-151.
مهری تالارپشتی، اسفندیار، پوررمضان، عیسی، مولایی­هشجین، نصراله، بیگدلی، آتوسا. (1398). تبیین نقش گردشگری در پایداری اجتماعی روستاهای شهرستان قائمشهر با تکیه بر نظر مدیران محلی. فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 11(2)، 83-97.
میرکتولــی، جعفــر و راضیــه مصــدق (1389). بررســی وضعیــت گردشــگری روســتایی و نقــش آن در رونــق صنایع دســتی دهســتان اســترآباد جنوبی. شهرســتان گــرگان، مطالعــات و پژوهش­هــای شــهری و منطقــه­ای، دوره 2 ،شــماره 7 ،ص 135-154.
Amaro, S., & Duarte, P. (2016, May). Modelling formative second order constructs in PLS. In European Conference on Research Methodology for Business and Management Studies (pp. 19-27). Academic Conferences International Limited.‏
Ashley, Caroline (2010); The Impacts of Tourism on Rural Livelihoods: Namibia’s Experience, Overseas Development Institute, Portland House, and Stag Place, London. SW1E 5DP.
Buttel, F. H. Larson, O. F. & Gillespie, G. W. (1990). The sociology of agriculture. NewYork: Greenwood Press
Berglund K, Gaddefors J, Lindgren M (2016) Provokingidentities: entrepreneurship and emerging identity posi-tions in rural development. Entrep Reg Dev28(1–2):76–96
Brooks, D.J., (2010), What is security: Definition through knowledge categorization. Secur. J. 2010, 23, 225–239.
Chambers, R. Pacey, A. & Thrupp, L. A. (1989). Farmer first. London: Intermediate- Technology.
Cho, Y., Jeong H., Choi, A., Sun, M., (2019), Design of a Connected Security Lighting System for Pedestrian Safety in Smart Cities, Sustainability, 11, 1308, PP: 1-11,
Cochrane, W. W. (1979). The development of American agriculture. Minneapolis University of Minnesota Press.
Ellis, F. 2010, Rural livelihoods and diversity in developing countries, Oxford University Press, Oxford.
Engerer, H., (2009), Security Economics: Definition and Capacity; Economics of Security Working Paper 5; Economics of Security: Berlin, Germany, 2009.
Esparcia, J. (2014). Innovation and networks in rural areas. Journal of Rural Studies,34, 1–14.
George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (4th Ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Gkartzios, M. & Lowe, P. (2019). Revisiting neo-endogenous rural development. In
Lowe, P. (2010). Enacting rural sociology: Or what are the creativity claims of the engaged sciences? Sociologia Ruralis, 50(3), 311–330.
Hulland, J. (1999). Use of partial least squares (PLS) in strategic management research: A review of four recent studies. Strategic Management Journal, 20(2), 195-204.
Marini, M. & Mooney, P. H. (2006). Rural economies. In P. Cloke, T. Marsden, & P. H.Mooney (Eds.), Handbook of rural studies (pp. 91–103). London: Sage
Ray, C. (2010). Culture economies. Newcastle: CRE Press.
Scheyvens, R. (2007). Exploring The Tourism- Poverty Nexus. Current Issues in Tourism, 10, (2&3), p: 231-254.
World Bank. (2008). World development report 2008: Agriculture for development. Washington, DC: World Bank

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1401
  • تاریخ بازنگری 03 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 07 مهر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403