مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

شناسایی و ارزیابی راه‌های کاهش آسیب‌پذیری بنادر با تاکید بر پدافندغیرعامل(مطالعه‌موردی: بندرگاه امام خمینی(ره))

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری، واحدماهشهر، دانشگاه آزاداسلامی، ماهشهر، ایران
2 استادیارگروه جغرافیا، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاداسلامی، ماهشهر، ایران
چکیده
مقدمه:  بنادر نقش‌ مهمی‌ در جابجایی‌ کالا و افراد و سهم‌ عمده‌ای از اقتصاد کشورها را بر عهده‌ دارند. بنادر در میان تاسیسات و زیرساخت‌های کشورها، می‌توانند تحت تاثیر تهدیدات قرار گیرند. از این رو به منظور آمادگی و واکنش بخش‌های مختلف بنادر، توجه به موضوع پدافند غیرعامل با هدف به حداقل رساندن آسیب‌پذیری به تاسیسات و تجهیزات دریائی و بندری اجتناب‌ناپذیر است.
هدف:  نظر به اهمیت موضوع، این پژوهش به شناسایی و ارزیابی وضعیت آسیب‌پذیری بندرگاه امام خمینی(ره) از منظر پدافند غیرعامل با استفاده از پنج شاخص (معماری و طراحی، سازه، تاسیسات و تجهیزات، مجاورت و دسترسی، امنیت اطلاعات و شبکه سایبری) و 104 زیرشاخص شناسایی گردیده است.
روش شناسی:  نظر به اهمیت موضوع، این پژوهش به شناسایی و ارزیابی وضعیت آسیب‌پذیری بندرگاه امام خمینی(ره) از منظر پدافند غیرعامل با استفاده از پنج شاخص (معماری وطراحی، سازه، تاسیسات و تجهیزات، مجاورت و دسترسی، امنیت اطلاعات و شبکه سایبری) و 104 زیرشاخص شناسایی گردیده است.
روش شناسی: نوع تحقیق کاربردی و روش تحقیق، پیمایشی- ارزیابی با تاکید بر پرسشنامه می‌باشد. جامعه آماری شامل کارکنان و کارشناسان خبره اداره بندر و برخی مسئولین نهادهای شهر بندر امام خمینی(ره) بوده که حجم نمونه تعیین شده 100 نفر می‌باشد. به‌ منظور بررسی‌ نرمال‌بودن توزیع ‌داده‌ها از آزمون کلموگروف-‌اسمینروف و جهت بررسی وضعیت متغیرهای پژوهش ازمدل‌یابی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزیی (PLS) و استفاده از نرم­افزار SMARTPLS و برای رتبه‌بندی متغیرها از مدل فریدمن استفاده شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ بندرگاه امام خمینی(ره) می‌باشد‌
یافته­ ها و بحث:  پژوهش حاصل از نتایج آزمون PLS، نشان می‌دهد: شاخص تأسیسات و تجهیزات با 873/0 بالاترین و شاخص امنیت اطلاعات و شبکه سایبری با 737/0 پایین‌ترین میزان تأثیرگذاری را داشته‌اند. همچنین نتایج حاصل از رتبه‌بندی مولفه‌های انتخابی پژوهش در بین پنج شاخص انتخابی با استفاده از مدل فریدمن، نشان می‌دهد؛ شاخص امنیت اطلاعات و شبکه سایبری با امتیاز24/3 و شاخص سازه با امتیاز 91/2 بیشترین و پایین‌ترین میزان آسیب‌پذیری را در بین گویه‌های مورد بررسی بدست آورده­اند.
نتیجه ­گیری: براساس نتایج پژوهش باتوجه به بالابودن میزان آسیب‌پذیری شاخص امنیت‌اطلاعات وشبکه سایبری، توجه وافزایش ضریب‌های حفاظتی و امنیتی با رعایت دستورالعمل‌های پدافندغیرعامل می‌تواند در جلوگیری از بروز خطرات احتمالی کارساز باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Adl, M.A., Mubasher Amini, M., & Saibani, M. (2016). The role of safety management in ports and coasts of the country. The 9th Maritime Industry Conference. (pp 69-59), Mazandaran. (in Persian)
Afradi, K., & Khajeh Ali, R. (2013). Definition of the design and planning framework of the port-coastal cities according to Passive defense strategy. Oceanography Quarterly, 5(20). 143-137. (in Persian)
Alipourastehbanati, N., Alipour, H., & Ebrahimzadeh, A. (2016). Crisis risk management in case study ports (General Administration of Ports and Maritime Affairs of Bushehr Province). The second international conference on civil engineering, architecture and crisis management. (pp 191-179). Tehran. (in Persian)
Andritsos, F. (2013). Port Security & Access Control: a Systemic Approach. The Fourth International Conference on Information, Intelligence, Systems and Applications. University of Piraeus, Greece.
Bechari Lefte, M.R., & Najafi Shoushtari,  S.M. (2017). Examining the role of cyber security in the future of maritime transport. The second international conference on electrical engineering, computer science and information technology, (pp 11-1). Hamedan. (in Persian)
Bodaghlou, S., Amin Neiri, B., & Hosseini Amini,. H. (2017). Requirements of passive defense in spatial organization of port cities. 13th Congress of Geographical Society of Iran, Geographical Organization of Armed Forces, (pp 119-105). Tabriz. (in Persian)
Bunce, M. (2010). Policy misfits, climate change and cross-scale vulnerability in coastal Africa: How development projects undermine resilience. Environ. Sci. Policy, 13, 485–497.
Instructions and checklists of the HSE management department of the General Department of Ports and Maritime Affairs of Khuzestan Province - Imam Khomeini Port. (2022).
Isèbe, D., Azérad, P., Bouchette, F., Mohammadi, B. (2014). Design of Passive Defense Structures in Coastal Engineering. International Review of Civil Engineering Journal (IRECE). 5 (2): 75.
Javadpour, G., Mansour Dehghan, M., & Naghizadeh, A. (2018). Passive defense and crisis management in ports. Publications of Ports and Maritime Organization, First Edition. (in Persian)
Kaviani, H.A., & Khanzadi, H. (2019).  Passive defense maritime with an emphasis on sustainable maritime security. Marine Science Education Quarterly. 22. 104-92. (in Persian)
Khodavardi, A., Khanzadi, M., & Mansoor Dehghan, M. (2016). Effective indicators of the location of commercial ports from the point of view of passive defense. Sea transportation industry quarterly. 3(3). 1-13. (in Persian)
Lien Lo, SH., Amani, M., Fakour, H., Yen Kuo, Ch., Mobasser, Sh. (2021). Conceptual Framework for Disaster Management in Coastal Cities Using Climate Change Resilience and Coping Ability. MDPI Journal. 13(1):16.
Malmir, R., Kashki, A. (2016). Examining the solutions for strengthening pile and deck piers against explosive loads with the help of 3D modeling (case study: Mahshahr Imam Khomeini Port wharf). 5th.International Congress on Civil Engineering , Architectureand Urban Development. (pp. 1-11), Tehran. (in Persian)
Mohammad Ebrahimi, M., Ashnoei, A., & Shayan, M., & Salaranjad, M. (2022). Evaluation and analysis of the vulnerability of a city from the point of view of passive defense (study example: Zadehdan city). Research and Urban Planning Quarterly. 13 (48). 86-69. (in Persian)
Moradi Darabkhani, Z. (2017). Passive defense in primary schools of education and training in the 3rd district of Kermanshah province. The first national conference on the role of civil engineering in risk reduction. (pp 9-1), Kermanshah. (in Persian)
Razmi, Hamidreza., & Gholami, M. (2019). Analyzing the principles and guidelines of school architecture design from the point of view of passive defense. Architecture Quarterly. 3(17). 1-16. (in Persian)
Sheikh al-Islami, A.R., & Zangouei, A. (2014). Presenting the model of marine accidents and its control and reduction strategies (case study: Mahshahr Imam Khomeini Port). The 16th Marine Industry Conference, (pp 44-30), Bandar Abbas . (in Persian)
Suryani Oktari, R., idik, S., Idroes, R., Sofyan, H., Munadi Kh. (2020). City Resilience towards Coastal Hazards: An Integrated Bottom-Up and Top-Down Assessment. MDPI Journal Water. 12(2823): 1-22.
United Nations Development Programme (UNDP) (2004). Reducing Disaster Risk: A Challenge for Development. A Global Report, New York: UNDP –Bureau for Crisis Prevention and Recovery (BRCP), available at http://www. undp. org/ bcpr/disred/rdr.htm.

  • تاریخ دریافت 29 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 29 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 12 اردیبهشت 1402
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403