مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

ارزیابی تأثیر گردشگری مذهبی در امنیت محیط‌های روستایی(مطالعۀ موردی: روستاهای شهرستان کرمان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
10.22034/jget.2024.159058
چکیده
مقدمه:  امروزه در جهان، امنیت مهمترین فاکتور در تدوین استراتژی­های توسعه گردشگری پایدار به­شمار آمده، و با آن ارتباط مستقیم دارد. به صورتی که امنیت گردشگری می­تواند منجر به توسعۀ اقتصاد محلی، افزایش اشتغال و سطح درآمد جوامع بومی، بالاخص نواحی روستایی گردد.
هدف:  هدف از پژوهش حاضر؛ ارزیابی تأثیر گردشگری مذهبی در امنیت محیط­های روستایی در قالب سه فاکتور امنیت ارتباطی، اجتماعی و زیست­محیطی می­باشد.
روش شناسی:  واحد تحلیل در این مطالعه روستا بوده و جامعه آماری آن از دو گروه جامعه میزبان(101 نفر) و خبرگان(24 نفر) تشکیل شده است. لذا از طریق پرسشنامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن نیز تائید شده، انجام گرفته است. جهت تجزیه و تحلیل، وزن­دهی و رتبه­بندی معیارها از روش MABAC وFAHP ، استفاده شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ پژوهش شامل روستاهای شهرستان کرمان در استان کرمان می‌باشد‌، این شهر در میان دشت کرمان از شمال به دشت زنگی­آباد و زرند، از جنوب به دشت ماهان، از شرق به ارتفاعات صاحب الزمان و جنگل قائم، از غرب به کوه­های حد فاصل دشت کرمان و رفسنجان و درّه باغین، محدود می­شود.
یافته­ ها و بحث:  یافته ­های پژوهش نشان داده که میانگین وزنی اثرگذاری گردشگری مذهبی بر امنیت جامعه محلی در سطح 99 درصد معنادار بوده. به صورتی که بعد ارتباطی امنیت با ارزش وزنی 524/0 و بعد زیست محیطی با ارزش وزنی 187/ 0به ترتیب بالاترین و پایین ترین اهمیت را به خود اختصاص داده­اند.
نتیجه ­گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که به لحاظ ناامنی، روستاهای لنگر و حجت­آباد به ترتیب بالاترین و پایین­ترین رتبه را داشته­اند. بر این اساس با بر طرف نمودن نقاط ضعف امنیتی روستاها می­توان نقش بسزایی در توسعه گردشگری و بالا بردن امنیت محیط­های روستایی منطقه ایفا نمود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


افشار، علی، قریشی، سیدمحمد.(1393). امنیت و صنعت گردشگری و نقش آن بر صنایع تولیدی. فصلنامه علمی  تخصصی دانش انتظامی قزوین. سال3. شماره11. 22-1.
آقاجانی، معصومه، فراهانی­فرد، سعید.(1394). گردشگری مذهبی و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان. سال3. شماره9. 66-43.
آقائی، واحد. محمدی، هوشمند.(1398). رابطه متقابل امنیت و گردشگری با تأکید بر استان اردبیل. فصلنامه علمی و تخصصی دانش انتظامی اردبیل. دوره6. شماره22. 74-47.
پورطاهری، مهدی.(1389). کاربرد روش­های تصمیم گیری چند شاخصه در جغرافیا. تهران: انتشارات سمت.
حاجی­نژاد، علی، فتاحی، احد، پایدار، ابوذر.(1394). کاربرد مدل­ها و فنون تصمیم­گیری در جغرافیا با تأکید بر برنامه­ریزی روستایی. شهری و گردشگری. سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
حافظ­نیا، محمدرضا.(1387). مقدمه­ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. انتشارات سمت.
حبیبی، آرش، ایزد‌یار، صدیقه، سرافرازی، اعظم.(1393). تصمیم­گیری چند معیاره فازی. تهران: انتشارات سیمای دانش.
حسینائی، علی، موسی­زاده، حسن، سعیدی، علی.(1396). بررسی تأثیر حضور پلیس بر احساس امنیت اجتماعی افراد در تفرجگاه­ها. فصلنامة انتظام اجتماعی. سال9. شماره3. 56-27.
ذال، محمدحسن، تبریزی، نازنین، مهرعلی­تبارفیروزجایی، مرتضی.(1395). اثرات گردشگری مذهبی بر فضاهای روستایی، مورد مطالعه: اوجی­آباد شهرستان آمل. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. سال 5. شماره1. 102-83.
شربتی، اکبر، عموزاد مهدیرجی، حسین.(1395). تحلیلی بر نقش امنیت اجتماعی در توسعه گردشگری نواحی مرزی استان گلستان. فصلنامه علوم و فنون مرزی. سال7. شماره1. 46-23.
عطایی، محمد.(1389). تصمیم­گیری چند معیاره. انتشارات صنعتی شاهرود.
کیانی­سلمی، صدیقه، مهرابی، علی.(1396). شناسایی عوامل موثر بر امنیت گردشگری و نقش آن در رضایت، وفاداری و جذب گردشگران، نمونه موردی: گردشگران اصفهان. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی. شماره52. 266-229.
محمدی یگانه، بهروز، چراغی، مهدی، محمد ولائی.(1392). نقش گردشگری مذهبی در توسعه روستایی، با تاکید بر کیفیت زندگی و سرمایه اجتماعی مطالعه موردی: روستای قپچاق شهرستان میاندوآب.  نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال13. شماره30. 25-7.
محمودی، حمیده، قاسمی، مریم،شایان، حمید.(1394). واکاوی اثرات گردشگری مذهبی بر توسعۀ اقتصادی سکونتگاه­های روستایی شهر مشهد. فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. سال5. شماره20. 71-90.
Amin, M.M. (2013): Religious Tourism in Egypt: A Case Study Analysis, the American University in Cairo. School of Global Affairs and Public Policy.
Anyu Liu., & Stephen, P. (2017): Tourism›s vulnerability and resilience to terrorism. Tourism Management 417-404 ,60.
Dalalah, D., Hayajneh, M., & Batieha, F. (2000): A fuzzy multi-criteria decision making model for. Journal of Travel Research, (34)6, 319-338.
Hall, M.C., & Page, S.J. (2014): The geography of tourism and recreation: Environment. place and space. Routledge.
Joseph J., Simpson, P.M., Simpson, Oliver C.M. (2016): Attitude towards immigrants and security: Effects on destinationloyal tourists. Tourism Management, Volume 386-373 ,57.
Maneenetr, T., & Tran, T.H. (2014). SWOT Analysis of Religious Tourism in Nong Khai Province, Thailand Proposed Guidelines to Incorporate Temple Stay Program. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(23), 696.
Mehmet, M.P. (2016): Tourists’ Security: The Need for Tourism Police in Bosnia and Herzegovina, British Journal of Economics, Management & Trade.
Reihanian, A., & Beinti Mahmood, N.Z., Kahrom, E., & Wan Hin, T. (2012): Sustainable tourismdevelopment strategy by SWOT analysis: Boujagh National Park, Iran. Tourism Management Perspectives 4: 223- 228. anese tour guides, African Journal of Business Management, vol.5, No.4, pp: 1325- 1333.
Stasiukynas, A., Raslanas, S., & Jurgelaityte, E. (2013): Sustainability Assessment Studies of Recreational Buildings. Procedia Engineering, No 57, pp 929-937.
UNWTO, (2007). Tourism Highlights 2007 Edition, Available in "www.unwto.com".

  • تاریخ دریافت 17 دی 1399
  • تاریخ بازنگری 21 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 25 مهر 1401
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1402