مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

واکاوی عوامل مؤثر بر ایجاد جایگاه رقابتی برند گردشگری در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
10.22034/jget.2023.148928
چکیده
مقدمه:  صنعت گردشگری همواره نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی و نیز افزایش درآمدهای ملی یک کشور ایفا نموده و شناخت موقعیت رقابتی و شیوه‌های بهبود مدیریت و ارتقای تأثیرگذاری آنها در توسعه صنعت گردشگری و نیز میزان تأثیرگذاری این عوامل در جذب گردشگری بسیار تأثیر گذار است.
هدف:  هدف این پژوهش ارائه مدلی از عوامل تأثیرگذار بر جایگاه رقابتی برند گردشگری در استان گیلان است.
روش شناسی:  این پژوهش از نوع ترکیبی است که در بخش کیفی آن از الگوی نظام‌مند نظریه داده بنیاد استفاده شده است. همچنین بر حسب روش گردآوری داده‌ها از نوع تحقیقات میدانی محسوب می‌شود. جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه‌های استان گیلان و مدیران حوزه گردشگری در استان گیلان هستند. در بخش کیفی از نمونه‌گیری نظری استفاده گردید و تعداد حجم نمونه با توجه به اشباع نظری 11 نفر بوده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  استان گیلان در شمال ایران است.
یافته­ ها و بحث:  استان گیلان از جمله استان‌هایی است که دارای جاذبه‌های گردشگری فراوانی بوده که هریک از این جاذبه‌ها می‌توان به‌عنوان یک برند گردشگری در عرصه رقابت بسیار تأثیرگذار باشد. تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته جهت تدوین الگوی جایگاه رقابتی برند گردشگری استان گیلان به روش کدگذاری نشان داد که 300 کدباز شناسایی و در قالب 23 مفهوم طبقه‌بندی و بر اساس روش کدگذاری در شش مقوله اصلی شامل منابع رقابتی، جایگاه رقابتی برند گیلان، عوامل زمینه‌ای، مدیریت مقصد و عملیات جایگاه یابی و برندسازی مقصد، و عوامل مداخله‌گر تقسیم‌بندی شدند. همچنین به منظور سنجش مدل طراحی شده، در بخش کمی پژوهش از نظرات 169 نفر از مدیران، کارشناسان ارشد و کارشناسان حوزه گردشگری در استان گیلان استفاده شد.
نتیجه ­گیری: نتایج نشان از برازش مناسب مدل طراحی شده با داده‌های به دست آمده داشت. همچنین می‌توان اظهار داشت، کلیدی‌ترین عاملِ جایگاه یابی برند مقصد در ذهن مشتریان، عملیات مربوط به جایگاه‌یابی، برندسازی و تبلیغات آن مقصد بوده و تمامی عوامل دیگر با اجرای صحیح این عامل نمود بارزتری خواهند داشت. بررسی اثر عوامل مداخله‌گر نشان می‌دهد که عوامل سیاسی، اقتصادی، رقابتی و فرهنگی در سطح اطمینان 9/99 درصد بر جایگاه رقابتی برند گیلان موثرند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدی دهکاء، فریبرز؛ تردست، زهرا.(1398). تدوین استراتژی توسعه گردشگری پایدار با رویکرد مدلسازی ساختاری-تفسیری مطالعه موردی: منطقه 12 شهر تهران. گردشگری شهری، 6 (3)، 75-88.
اداره میراث فرهنگی استان گیلان،1400، جاذبه های گردشگر استان گیلان.
بیکر، بیل (1393). برندسازی مقصد گردشگری: ضروریاتی برای موفقیت در برندسازی مکان. ترجمه: ساسان قاسمی، علی صمیمی، تهران: ناشر: دنیای اقتصاد (وابسته به شرکت دنیای اقتصاد تابان)، چاپ اول.
سالنامه آماری استان گیلان. (1398). اطلاعات آماری استان گیلان
شفیعی ثابت، ناصر؛ هراتی فرد، سعیده (1398). توانمندسازی ذی‌نفعان محلی برای مشارکت در توسعه پایدار گردشگری با نقش میانجی اثرات ادراک شده از گردشگری. فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی توسعه گردشگری، 8(2)، 72 – 89.
عزیزپور، فرهاد؛ فتحی زاده، فرح (1396). موانع و چالش‌های تحقق مدیریت یکپارچه گردشگری در کلان‌شهر مشهد. گردشگری شهری، 4 (2)، 47 – 60.
کشاورز، مهناز (1398). شناسایی عوامل تأثیرگذار در توسعه گردشگری پایدار شهری با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری، مطالعه موردی: شهر خرم‌آباد. گردشگری شهری، 6 (1)، 121 – 134.
مرکز آمار ایران. (۱۳۹5). سرشماری عمومی نفوس و مسکن  استان گیلان.
وزارت ارشاد اسلامی شهر رشت. (1398). مساجد شهر رشت. آرشیو.
Assaf, A.G. and Josiassen, A. (2011). Identifying and ranking the determinants of tourism performance: a global investigation. Journal of Travel Research, 51(4), 388-399.
Assaker, G., Vinzi, V.E. and O’Connor, P. (2011), “Extending a tourism causality network model: a cross-country, multigroup empirical analysis”. Tourism and Hospitality Research, 11(4), 258-277.
Croes, R. and Kubickova, M. (2013). From potential to ability to compete: towards a performance-based tourism competitiveness index. Journal of Destination Marketing and Management, 2(3), 146-154.
Donnelly Shannon, Gee Liz, Silva Emmanuel Sirimal. (2020). UK mid-market department stores: Is fashion product assortment one key to regaining competitive advantage? Journal of Retailing and Consumer Services, 54, 1 – 11.
Dwyer, L., & Kim, C. (2003): Destination Competitiveness: Determinants and Indicators. Current Issues in Tourism, 6(5), 369-414.
Gupta, S., Gallear, D., Rudd, J., Foroudi, P. (2020). The impact of brand value on brand competitiveness. Journal of Business Research, 112, 210–222.
Kneževic Cvelbar, L., Dwyer, L., Koman, M. and Mihalic, T. (2016). Drivers of destination competitiveness in tourism: a global investigation. Journal of Travel Research, 55(8), 1041-1050.
Kotsi, F., Pike, A. (2020). Destination BranD positioning theme DeveloPment BaseD on Consumers’ Personal values. Journal of Hospitality & Tourism Research, 1–15.
Milicevic, K., Mihalic, T., Sever, I. (2016). An Investigation of the Relationship between Destination Branding and Destination Competitiveness. Journal of Travel & Tourism Marketing, 34(2), 209-221.
Novais, M. A., Ruhanen, L., & Arcodia, C. (2018). Destination competitiveness: A phenomenographic study‖. Tourism Management, 64, 324-334.
Sánchez, A.G. and Lopez, D S. (2015). Tourism destination competitiveness: the Spanish mediterranean case. Tourism Economics, 21(6), 1235-1254.
Shafiee, S., Rajabzadeh Ghatar, A., Hasanzadeh, A., Jahanyan, S. (2019). Developing a model for sustainable smart tourism destinations: A systematic Review. Tourism Management Perspectives, 31, 287–300.
Smitha Matthew A. Maxwell, White Tiffany Barnett, Loyd Denise Lewin. (2020). Does perceived treatment of unfamiliar employees affect consumer brand attitudes? Social dominance ideologies reveal who cares the most and why. Journal of Business Research, 109, 461 – 471.
Walker, R. H., Hanson, D. J., & Enjeti, M. (2014). Destination Branding and Positioning - The Tasmania Experience, Its Unique Characteristics and Implications. Proceedings of the 1997 Academy of Marketing Science (AMS) Annual Conference, 23–33.
Webster, C. and Ivanov, S. (2014). Transforming competitiveness into economic benefits: does tourism stimulate economic growth in more competitive destinations? Tourism Management, 40, 137-140.
Wei Shuqin, Ang Tyson, Liou Ru-Shiun. (2020). Does the global vs. local scope matter? Contingencies of cause-related marketing in a developed market. Journal of Business Research, 108, 1 – 12.
Wondirad Amare, Tolkach Denis, Brian King. (2020). development in developing countries Stakeholder collaboration as a major factor for sustainable ecotourism. Tourism Management. 78, 1 – 21.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling. 2nd Ed.Thousand Oaks: Sage.
Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research. Newbury Park, CT: Sage Publications.
Lustický, M., and Stumpf, P. (2021). Leverage points of tourism destination competitiveness dynamics. Tourism Management Perspectives, 38, 100792.
Manhas, P. S., Manrai, L., Manrai, A. K. (2016). J Role of tourist destination development in building its brand image: A conceptual modelournal of Economics, Finance and Administrative Science, http://dx.doi.org/10.1016/j.jefas.2016.01.001.
Salinas Fernández, J. A., Serdeira Azevedo, P. Martín, J. M., Rodríguez Martín, J. A. (2020). Determinants of tourism destination competitiveness in the countries most visited by international tourists: Proposal of a synthetic index. Tourism Management Perspectives, 33, 100582.
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 16
تابستان 1402
صفحه 385-406

  • تاریخ دریافت 11 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش 09 اردیبهشت 1401
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1402