مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تحلیلی بر گردشگری حلال در استان قم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامى، تهران، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
چکیده
مقدمه:  گردشگری یکی از پردرآمدترین صنعت‌ها به شمار می‌رود که کشورهای مختلف هر یک با مزیت‌های رقابتی خاص خود سعی در ورود به کارزار رقابتی این صنعت و ارائه پیشنهادهای جذاب برای گردشگران دارند. یکی از انواع گردشگری گردشگری حلال است. برند حلال و توسعه گردشگری مسلمانان یکی از مشکلات موجود برای مسلمانان در صنعت توریسم، همواره این بوده است که به‌رغم اینکه دین اسلام افراد را ترغیب به سفر و دیدن عالم می‌کند، اما ساختار فرهنگی بسیاری از کشورها به‌گونه‌ای است که قوانینی بسیار متفاوت از قوانین موجود در دین اسلام و موارد منع شده در آن دارند و اساساً قصد سفر در دیدگاه اسلام در جنبه‌هایی متفاوت است.
هدف:  شناسایی و تحلیل نحوه (راهبردها و راهکارهای) پیاده‌سازی و گسترش توریسم حلال در استان قم هدف پژوهش است.
روش شناسی:  تحقیق حاضر باتوجه‌به ماهیت موضوع و هدف کلی آن، از نوع مطالعات کاربردی بوده و به لحاظ روش‌شناسی از نوع مطالعات توصیفی زمینه‌یاب مبتنی بر توصیف، تبیین و کشف چگونگی همبستگی و در تابستان سال 1400 در استان قم انجام‌گرفته است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محدوده پژوهش در این مطالعه استان قم می باشد.
یافته­ها و بحث:  یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد متغیرهای قانونی و ساختاری دارای بیشترین اثرگذاری در گردشگری حلال استان قم را دارند. متغیر اقتصادی با میانگین 2.1 دارای کمترین اثرگذاری است.
نتیجه­گیری:  متغیرهای میراث‌فرهنگی، جغرافیایی و قانونی به‌مراتب سهم بیشتری در مقایسه با سایر متغیرها در پیش‌گویی متغیر وابسته دارند، بگونه ای که یک واحد تغییر در انحراف معیار میراث‌فرهنگی، میزان تقاضا و قانونی، باعث می‌شود تا انحراف معیار متغیر وابسته (گردشگری حلال) به‌اندازه 96 و 23 و 92 درصد تغییر کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیمی، م., یاوری گوهر، ف.,  حسن کاشی، م. (1398). اولویت‌بندی عوامل رقابت‌پذیری ایران در گردشگری حلال. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 8(28), 137-113.
بابایی همتی، ر.,  مولائی هشجین، ن. (1392). راهکارهای توسعه گردشگری روستایی در بخش کوهپایه‌ای گیلان. مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 8(23), 103-118.
پیش‌نمازی رستمکلایی، م.,  ایازی رستمکلایی، ز. (1399). شاخص‌های گردشگری سلامت بر پایه حلال. پژوهش‌نامه حلال، 3(4), 64-56.
حاجی‌نژاد، ع., پایدار، ا., باقری، ف.,  عبدی، ن. (1395). ارزیابی تأثیر گردشگری حلال بر حوزه‌های گردشگری ایران با استفاده از مدل جمع وزنی (WSM). سیاست‌های راهبردی و کلان، 15(4), 27-46.
سرور، ر.,  نورانی، ش. (1391). راهبردهای بازاریابی و برندسازی توریسم حلال در کشورهای اسلامی. اطلاعات جغرافیایی، 81(21), 86-90.
شفقی، س., حسنوند، ع.,  مصلحی، م. (1391). ضرورت‌ها و ظرفیت‌های گردشگری اسلامی و رویکردهای آن (از منظر الگوهای فرهنگی اسلام و فقه اسلامی). برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 6(2), 1-14.
صفایی‌پور, م.,  دامن باغ, ص. (1396). بررسی توسعه گردشگری حلال در ایران. میراث و گردشگری, 2(6), 97-71.
عارفی, ا., فیض, د., بیشمی, ب.,  زارعی, ع. (1399). طراحی شبکة مضامین برندِ حلال در صنعت گردشگری درمانی. مطالعات مدیریت گردشگری (مطالعات جهانگردی), 15(50), 220-197.
موحدی‌رضاآباد، ج., مافی، ع. ا.,  بیدخوری، ع. (1398). بررسی تاثیرگردشگری حلال در راستای توسعه پایدار؛ نمونه موردی: شهر مشهد. شباک، 69(5), 1-10.
نهاوندی, م.,  نعمتی, س. ف. (1389). تهدیدها و فرصت‌های گردشگری زیارت در ایران. مطالعات فرهنگی و ارتباطات, 6(20), 172-145.
یغفوری, ح., علیزاده, م., اسلام فرد, ف.,  علم الهدی, س. (1391). ارائه برنامه‌ریزی استراتژیک جهت استفاده ازپتانسیلهای گردشگری حلال ایران درهمگرایی کشورهای اسلامی. Paper presented at the پنجمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام.
Ali, M. M. (2013). Religious tourism in Egypt: a case study analysis.
Balaguer, J., & Cantavella-Jordá, M. (2000). Tourism as a long-run economic growth factor: the spanish case. Retrieved from
Battour, M. M., Ismail, M. N., & Battor, M. (2010). Toward a halal tourism market. Tourism Analysis, 15(4), 461-470.
Battour, M., & Ismail, M. N. (2016). Halal tourism: Concepts, practises, challenges and future. Tourism management perspectives, 19, 150-154.
Chandra, G. R. (2014). Halal tourism; a new goldmine for tourism. International Journal of Business Management & Research, 4(6), 45-62.
Croes, R., & Vanegas Sr, M. (2008). Cointegration and causality between tourism and poverty reduction. Journal of travel research, 47(1), 94-103.
Dube, K. (2020). Tourism and sustainable development goals in the African context. international journal of economics and finance, 12(1):88-102
Duman, T. (2018). Value of Islamic Tourism Offering: Perspectives from the Turkish Experience, World Islamic Tourism Forum (WITF, 2011), Kuala Lumpur, Malaysia. Diakses Oktober.
Eugenio-Martin, J. L., Martín Morales, N., & Scarpa, R. (2004). Tourism and economic growth in Latin American countries: A panel data approach.
Gil, A. R., & de Esteban Curiel, J. (2008). Religious events as special interest tourism. A Spanish experience. Comité Editorial Director: Agustin Santana Talavera, 6, 419.
Jaelani, A. (2017). Halal tourism industry in Indonesia: Potential and prospects. International Review of management and Marketing, 7(3).
Kar, J. (2009). Religious Tourism: A Case Study of the Greatest Religious & Tourism Industry of Eastern India: Puri in Orissa. Available at SSRN 1324765.
Laderlah, S. A., Rahman, S. A., Awang, K., & Man, Y. C. (2011). A study on Islamic tourism: a Malaysian experience. International Proceedings of Economics Development & Research, 17, 184-189.
Marzuki, S. Z. S., & Zannierah, S. (2012). Understanding restaurant managers’ expectations of halal certification in Malaysia. Unpublished Ph. D. Thesis. UK [United Kingdom]: University of Canterbury.
Mohsin, A., Ramli, N., & Alkhulayfi, B. A. (2016). Halal tourism: Emerging opportunities. Tourism management perspectives, 19, 137-143.
Mustafayeva, A., Nadirova, G., Kaliyeva, S. S., & Aktaulova, B. Z. (2012). Developing Islamic Tourism in Kazakhstan: a result of a religious revival or a new trend of tourism. Religion, 21, 2.9.
Oktadiana, H., Pearce, P. L., &Chon, K. (2016). Muslim travellers' needs: What don't we know? Tourism management perspectives, 20, 124-130.
Risso, W. A., Barquet, A., & Brida, J. G. (2010). Causality between economic growth and tourism expansion: empirical evidence from Trentino-Alto Adige. Tourismos: an international multidisciplinary journal of tourism, 5(2), 87-98.
Sequeira, T. N., & Campos, C. (2005). International tourism and economic growth: A panel data approach.
Suleiman, J. S. H., & Mohamed, B. (2011). Factors impact on religious tourism market: The case of the Palestinian territories. International Journal of Business and Management, 6(7):1833-8119.

  • تاریخ دریافت 20 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 17 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 21 بهمن 1400
  • تاریخ انتشار 01 دی 1401