مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تعیین اولویت های راهبردی افزایش مشارکت زنان در اقتصاد روستاهای شهرستان شفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت،ایران.
2 استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت، ایران
4 استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده
مقدمه:  با توجه به اینکه نیمی از جمعیت کشور زنان هستند، برای دستیابی به توسعه اقتصادی لازم است زنان مانند مردان در فرایند توسعه مشارکت داشته باشند و از نتایج آن بهره ببرند. اما این مهم از بسیاری جهات در فرایند توسعه مغفول مانده است.
هدف:  هدف مقاله حاضر راهکارهای افزایش میزان مشارکت زنان در اقتصاد روستاهای شهرستان شفت است.
روش شناسی:  روش تحقیق تحلیلی و توصیفی و گردآوری اطلاعات و داده­های مورد نیاز به شیوه اسنادی و میدانی با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام شده است. در این مطالعه با استفاده از ماتریس تحلیلی SWOT، راهبردهای مطلوب افزایش مشارکت زنان در اقتصاد روستایی شناسایی و سپس با کمک ماتریس برنامه­ریزی استراتژیک کمی (QSPM)، راهبردهای مورد نظر اولویت­بندی گردید.
قلمرو جغرافیایی پژوهش:  این پژوهش نیز برروی روستاههای شهرستان شفت واقع در استان گیلان انجام شده است.
یافته­ ها و بحث:  یافته­ها نشان می­دهد برای افزایش مشارکت زنان باید در روستاهای این شهرستان از استراتژی تهاجمی (SO) یا حداکثر-حداکثر بهره جست. همچنین مهم­ترین راهبرد افزایش مشارکت زنان از بین 8 راهبرد تعیین شده در روستاهای این شهرستان، راهبرد «تعیین و برگزاری دوره­های آموزشی جهت کسب مهارت و تقویت روحیه خودباوری زنان برای راه­اندازی کسب و کارهای تولیدی و خدماتی در روستاها» با نمره جذابیت 19/5 تعیین گردید، و سایر راهبردها به ترتیب با نمره جذابیت 08/5، 04/5، 83/4، 82/4، 73/4، 68/4 و 49/4 در رتبه­های بعدی قرار گرفتند.
نتیجه­ گیری: بنابراین با در نظر گرفتن موارد تعیین شده در رهیافت­های مختلف می­توان به میزان مشارکت زنان در اقتصاد روستایی روستاهای این شهرستان افزود.
کلیدواژه‌ها

امینی، عباس؛ و طاهری، علی حسین. (1395). تحلیلی بر نقش‌پذیری زنان روستایی در فعالیت‌های اقتصادی و عوامل مؤثر بر آن: مورد مطالعه مناطق روستایی بخش سیمکان در شهرستان جهرم. نشریه علمی علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 12 (2)، 37-51.
برقی، حمید؛ تقدیسی، احمد؛ تازیکی، رقیه؛ و نادرخانی، زلیخا. (1392). بررسی میزان مشارکت زنان روستایی در فعالیت­های کشاورزی (دهستان استرآباد شمالی شهرستان گرگان). برنامه ریزی فضایی (جغرافیا). 3 (4)، 155-174.
رضوانی، محمد رضا. (1388). مقدمه­ای بر برنامه­ریزی توسعه روستایی در ایران، چاپ سوم، نشر قومس. 306 صفحه.
سواری، مسلم؛ و شعبانعلی فمی، حسین؛ و شریف زاده، محمد شریف. (1396). موانع توسعه اشتغال زنان روستایی در صنایع دستی شهرستان دیواندره. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. 6 (21)، 17-36.
ضرابی، اصغر؛ و محبوب­فر، محمدرضا. (1392). کاربرد مدل SWOT-QSPM در تدوین استراتژی توسعه گردشگری شهر کاشان. مجله علمی-پژوهشی برنامه­ریزی فضایی (جغرافیا). 3 (4)، 37-58.
علی بیگی، امیر حسین؛ و بنی­عامریان، لیلا. (1388). عوامل دموگرافیک موثر بر مشارکت زنان روستایی در برنامه های ترویجی: مطالعه موردی شهرستان سنقر و کلیایی. فصلنامه علمی مطالعات اجتماعی روان­شناختی زنان. 7 (2)، 115-133.
غفاری، سید رامین. (1392). کارکرد اقتصادی زنان روستایی در فرآیند توسعه پایدار (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری). فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی (سپهر). 22 (86)، 35-42.
غنیان، منصور؛ خانی، فضیله؛ و قدیری معصوم، مجتبی. (1387). نقش زنان روستایی در بهره‌برداری، حفاظت و احیاء عرصه‌های طبیعی بیابانی (مطالعه موردی استان خوزستان). پژوهش زنان. 6 (1)، 119-135.
غیاثوند، احمد. (1392). کاربرد آمار و نرم افزار SPSS در تحلیل داده­ها. انتشارات تیسا. چاپ اول. ص 261.
فتوتی، هستی؛ برادران، مسعود؛ سلمانزاده، سیروس؛ و غنیان، منصور. (1391). تبیین نقش مشارکت زنان روستایی در توسعه روستایی (مطالعه موردی دهستان شاوور شهرستان شوش). مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران. 43 (4)، 677-692.
قنبری، یوسف؛ برقی، حمید؛ و قطبی نژاد، نفسیه. (1395). بررسی نقش فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی در توانمندسازی اقتصاد خانوار (مطالعه موردی: بخش برزک شهرستان کاشان). نشریه علمی- ترویجی توسعه راهبرد. 48،  62-76.
قنبری، یوسف؛ و انصاری، رحیمه. (1394). شناسایی و تبیین عوامل اجتماعی و اقتصادی موثر بر توانمندسازی زنان روستایی (مطالعه موردی: شهرستان رستم). مجله پژوهش و برنامه­ریزی روستایی. 4 (3)، 1-10.
کریمی، جعفر؛ و محبوب­فر، محمدرضا. (1391). تکنیک­ها و مدل­های برنامه­ریزی توریسم، انتشارات ارکان دانش، چاپ اول، اصفهان.
لهسایی زاده، عبدالعلی؛  جهانگیری، جهانگیر؛ خواجه نوری، بیژن. (1384). بررسی مشارکت اقتصادی زنان روستایی (مطالعه موردی استان فارس)، مجله جامعه­شناسی ایران. 6 (3)، 124-145.
مشیری، سیدرحیم؛ مهدوی، مسعود؛ و علیایی، محمدصادق. (1388). بررسی نقش سواد و نیروی کار زنان در درآمد خانوار روستایی مطالعه­ی موردی: زنان روستایی دیواندره استان کردستان. فصلنامه جغرافیا و توسعه. 7 (14)، 69-82.
موحدی، رضا؛ و سلیمانیان بروجنی، جلیله. (1395). بررسی شیوه‌های آموزشی مؤثر در توسعه کارآفرینی زنان روستایی. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی. 3 (6)، 24-33.
میرلطفی، محمودرضا؛ بندانی، میثم؛ و  شهرکی، سعیده، محمودرضا. (1392). بررسی نقش کار پنهان زنان در سطح رفاه خانوار روستایی (مطالعه موردی: زنان روستایی شهرستان هامون). مجله علمی-پژوهشی برنامه­ریزی فضایی (جغرافیا). 3 (3)، 49-68.
وطنخواه نوغانی، آتنا؛ قاسمی، مریم؛ جوان، جعفر. (1395). شناسایی و اولویت­بندی راهبردهای توانمندسازی زنان در روستاهای مهاجرفرست بر اساس ماتریسSWOT  و QSPM (مطالعه موردی: شهرستان مشهد). فصلنامه علمی مطالعات اجتماعی روان­شناختی زنان، 3 (48)، 61-92.
هریسون، جفری؛ و کارون، سنت جان. (1382). مدیریت استراتژیک. ترجمه: بهروز قاسمی. انتشارات هیأت. چاپ اول. تهران.

  • تاریخ دریافت 08 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش 08 آبان 1400
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403