مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تبیین همبستگی متغیرهای خلاقیت با میزان خلاقیت مناطق شهری مطالعه موردی: مناطق شهر رشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
3 استادیار گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
چکیده
مقدمه: مفهوم شهر خلاق به تازگی در کشورها به‌عنوان یک ابزار برنامه‌ریزی شهری با پتانسیل کاهش مشکلات اجتماعی و اقتصادی مربوط به شهرها معرفی شده است. شهر رشت در سال 2015 از طرف یونسکو به‌عنوان شهر خلاق غذا و خوراک‌شناسی انتخاب شد. اما شواهد حاکی از آن است که از آن تاریخ هیچ اقدام مؤثری در راستای توسعۀ شهر خلاق رشت انجام نگرفت.
هدف: این پژوهش با هدف بررسی همبستگی میان متغیرهای خلاقیت با میزان خلاقیت مناطق شهر رشت و همچنین شناسایی میزان تأثیرگذاری هر شاخص در تحقق خلاقیت شهری انجام شد.
روش‌شناسی: روش انجام این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بود که برای انجام آن، متغیرهای خلاقیت در چهار بعد شامل زیرساخت‌های خلاق (13 شاخص)، فعالیت‌های خلاقانه (12 شاخص)، اجتماع خلاق (9 شاخص) و کیفیت زندگی (10 شاخص) انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات نیز از ابزار پرسشنامه استفاده شد. با توجه به فرمول کوکران نیز حداکثر حجم نمونه، برابر با 384 نفر برآورد شد. برای تعیین تعداد پرسشنامه در هر منطقه با توجه به سهم نسبی جمعیت هر منطقه اقدام شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از روش ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: این پژوهش در مناطق پنج گانه شهر رشت به‌عنوان مرکز سیاسی اداری استان گیلان انجام شده است.
یافته­ ها و بحث: براساس نتایج تحلیل رگرسیون، در منطقه «یک» متغیر اجتماع خلاق با ضریب تعدیل شده 651/0 بیشترین تأثیرگذاری را بر خلاقیت شهری دارد؛ در منطقه «دو»، متغیر اجتماع خلاق با ضریب تعدیل شده 659/0 بیشترین تأثیرگذاری را بر خلاقیت شهری دارد؛ در منطقه «سه» متغیر فعالیت‌های خلاقانه با ضریب تعدیل شده 523/0 بیشترین تأثیرگذاری را بر خلاقیت شهری دارد؛ در منطقه «چهار» متغیر کیفیت زندگی با ضریب تعدیل شده 612/0 بیشترین تأثیرگذاری را بر خلاقیت شهری دارد؛ و در منطقه «پنج» متغیر اجتماع خلاق با ضریب تعدیل شده 645/0 بیشترین تأثیرگذاری را بر خلاقیت شهری دارد.
نتیجه­ گیری: با مشخص شدن شاخص‌های تأثیرگذار بر وضع خلاقیت شهر رشت، می‌توان آنها را در روند برنامه‌ریزی‌های صحیح شهر وارد کرد و با ایجاد خلاقیت شهری در مناطق پنج‌گانه، ضمن رفع بسیاری از مشکلات ساختاری و کالبدی و کارکردی، موجبات رفاه و آسایش بیشتر ساکنان را فراهم نمود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Alizadeh, M., Lotfi, H. (2019): Explaining the Effectiveness of the Membership of the Creative Cities Network on Sustainable Urban Development. Journal of Studies of Human Settlements Planning, 14(3), 661-675. (in persian)
Bashir, Y. (2011): The Place of Creativity and Intuition in Strategic Thinking, Journal of Police Human Development, 8 (38), pp: 29-49. (in persian)
Farzin pak, Sh. (2010): Creative City, Journal of Municipalities, No. 100. (in persian)
Fadaee, D. (2015): Organizing Mashhad's Kohsangi Neighborhood with Emphasis on Creative City Principles, 7th National Conference on Urban Planning and Management with Emphasis on Urban Development Strategies, Mashhad. (in persian)
Javid, M., Hoseinpoor, A., & Akbari, M. (2013): Creative City, Strategic Planning, Volume 1, Publishing Tahan. (in persian)
Lotfi, S., Shahabi, M., & Nikbakht, E. (2016): Feasibility study of creative multi-centered metropolitan network approach in Central Mazandaran metropolitan area, Geography and Development, 14 (43), pp: 1-18. (in persian)
Rezvani, A. (2009): Village-Town Interactions, Thirteenth Edition, Payame Noor University Press. (in persian)
Saberifar, R., Neyatmoghadam, S. (2018): The study success rate in achieving Innovative and creative cities (case study: the city of Paradise). Journal of Studies of Human Settlements Planning, 13(3), 613-627. (in persian)
Shamsi, K., karkehabadi, Z., kamyabi, S. (2018): A review study of creative city with an emphasis on urban creativity assessment (Case study: Three districts of Qazvin). Journal of Studies of Human Settlements Planning, 13(2), 427-443. (in persian)
Zarghani, H., & Skandarian, M. (2015): Mashhad city based on creative city indexes, 7th National Conference on Urban Planning and Management with emphasis on urban development strategies. (in persian)
Cohen. B (2006), “Urbanization in developing countries: Current trends, future projections, and key challenges for sustainability”, Technology in Society 28, pp: 63-80;
Sha. M, Tian. G (2010), “An analysis of spatiotemporal changes of urban landscape pattern in Phoenix metropolitan region”, International Society for Environmental Information Sciences 2010 Annual Conference (ISEIS), Procedia Environmental Sciences 2, Available online at www.sciencedirect.com, pp: 600-604;
Deffner, A., & Vlachopoulou, C. (2011): Creative city: A new challenge of strategic urban planning? Department of Planning and Regional Development, School of Engineering. University of Thessaly, Volos, 383, 34-48.
Durmaz, S. Bahar (2015), “Analyzing the Quality of Place: Creative Clusters in Soho and Beyoglu”, Journal of Urban Design, 20 (1), pp 93-124. DOI: 10.1080/13574809.2014.972348.
Ghorbani, R., Hoseinabadi, S., & Turani, A. (2013): Creative cities, a cultural approach to urban development, Geographical studies of arid regions, 3 (11), pp: 1-18. (in Persian)
Kakiuchi, E. (2015): Culturally creative cities in Japan: Reality and Prospects, city, culture and Society 1-8.
Mokhtari, R., Marsusi, N., AliAkbari, S., & Amini, D. (2015): Explanation of localization criteria of spatial indices of creative city space with Iranian - Islamic approach, Iranian - Islamic Urban Studies Quarterly, No. 22, pp: 23-39. (in Persian)
PoorAhmad, A., Hamidi, A., Farhadi, E., & Hoeseinpoor, M. (2016): Evaluating the Challenges and Opportunities of Creating a Creative City in Business Free Zones (Case Study: Aras Business Free Zone), Human Settlement Planning Studies, No. 37, pp: 1-18. (in Persian)
Rafieian, M., & Shaebani, M. (2015): Analysis of Urban Creativity Indices in the Residential System of Mazandaran Province, Journal of Geography and Urban-Regional Preparation, No. 16. (in Persian)
Shaw, Kate (2014), Melbourne’s Creative Spacees Program: Reclaiming the creative city (if not quite the rest of it), City, Culture and Society, 5, 139-147.
Sarvar, R., Akbari, M., Amani, M., & Taleshi, M. (2016): Analysis of Urban Neighborhood Performance in terms of Creative City Indicators; Case Study: Bonab City, Journal of Geography, 14 (48), pp: 322-351. (in Persian)
Zarabi, A., Musavi, M., & Bagheri, A. (2014): Investigating the level of creativity of the creative city (Comparative Comparison between Sustainable Urban Development Indicators and Creative City Creation Criteria, Case Study: Cities of Yazd Province), Journal of Geography and Urban Space Development, 1(1), pp: 1-17. (in Persian)
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 20
تابستان 1403
صفحه 135-148

  • تاریخ دریافت 28 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری 19 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 07 مهر 1402
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403