واکاوی مفهومی توسعه فضایی در مطالعات نواحی روستایی مرزی؛ فرا مطالعه چارچوب نظری مقاله‌های علمی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و نظام سیاستگزاری در نظام برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی،

2 دانشیار گروه جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی،تهران،ایران.

3 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی ، دانشگاه خوارزمی ، تهران، ایران

چکیده

مقدمه:  فضا، به شکل‌های مختلف، موضوع کلیدِی جغرافیاست. فضا احتمالاً پراستنادترین واژه است که به جغرافیا هویت و کانونی  وحدت‌بخش داده است. همچنین توسعه فضایــی از موضوعاتــی اســت کــه در دهــه اخیر ذهــن جامعه علمی داخــل کشــور را در حوزه ی مطالعات جغرافیایی بسیار به خود مشغول کرده است؛ صاحب‌نظران متعددی در این حوزه  با نگاه توسعه کالبدی، عدالت فضایی و اقتصادی به ایراد نظر پرداخته‌اند به‌طوری‌که پژوهش‌های مختلفی در این زمینه انجام‌یافته است.
هدف پژوهش:  ازاین‌رو مقاله حاضر در نظر دارد تــا بــه واکاوی حوزه نظــری پژوهش‌های انجام شــده در قلمرو توسعه فضایی در مطالعات جغرافیایی در ایران بپردازد.
روش‌شناسی تحقیق: روش پژوهش مقاله پیشرو از نوع ترکیبی و مبتنی بر راهبرد فرا مطالعه اســت. جامعه ی آماری پژوهش را 40 مقاله علمی - پژوهشــی با محوریــت موضوعی توسعه فضایی تشــکیل می‌دهد. به‌منظور گردآوری و تحلیل داده‌ها، از شیوه‌هایی چون مــرور نظام‌مند و کدگــذاری باز استفاده شــده اســت. در این زمینــه، فرم جامعی مخصــوص تلخیص و اســتخراج داده از پژوهش‌های منتخــب تهیــه شــد کــه حــاوی مقوله‌هایی در خصــوص مشــخصات عمومــی و رویکردهای مقاله‌ها بــود.
نتایج:   نتایج پژوهش، بیانگــر نگاه یک  یا دوبعدی به موضوع  توسعه فضایی در مطالعات جغرافیایی در ایران است. پژوهش‌های انجام شده، عبارتی به‌صورت غالب، از توسعه فضایــی را مدنظر گرفته‌اند؛ لــذا در بیشتــر پژوهش‌ها، رویکــردی کالبدی - فضایی و بعضاً  در مطالعات مرتبط  با عدالت فضایی بحــث توسعه فضایی موردتوجــه قرار گرفته و از توجــه بــه سایر ابعاد توسعه فضایی بازمانده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت: 04 مهر 1399
  • تاریخ بازنگری: 26 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 07 دی 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 21 بهمن 1400