مهندسی جغرافیایی سرزمین

مهندسی جغرافیایی سرزمین

تحلیل تطبیقی الگوهای گردشگری در نواحی روستایی و پیامدهای اقتصادی ‌اجتماعی آن(مطالعه موردی: شهرستان ماسال و سیاهکل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، و احد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استاد، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده
مقدمه: امروزه توسعه گردشگری در شکل انبوه و خودجوش با اثرگذاری بر بنیانهای اقتصادی روستایی، اثرات و پیامدهای گوناگونی به دنبال داشته است.
هدف:  هدف از پژوهش حاضر تحلیل تطبیقی الگوهای گردشگری و پیامدهای اقتصادی­ اجتماعی آن بر نواحی روستایی شهرستان ماسال و سیاهکل می باشد.
روش شناسی:  پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت استقرایی-قیاسی است .جامعه آماری پژوهش کلیه دهیاران و کارشناسان روستاهای هدف گردشگری شهرستان ماسال و سیاهکل می‎باشند که برهمین اساس از هر شهرستان 20 روستا که گردشگران در آنجا دارای بیشترین بازدید و اقامت شبانه را داشتند به عنوان نمونه و هدفمند انتخاب شدند. روش گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر به صورت اسنادی و میدانی و ابزار گردآوری اطلاعات نیز علاوه بر مصاحبه و مشاهده استفاده از پرسشنامه می باشد که روایی شاخص ها در آن با نظر کارشناسی اساتید مربوطه تایید شد. همچنین با توجه به اینکه میزان آلفای کرونباخ برای تمامی متغیرهای تحقیق بالاتر از 7/0 و برابر(824/0) به‎دست آمد از این رو پایایی پرسشنامه نیز قابل قبول است. داده­های به‎دست آمده  در محیط نرم­افزاری SPSS  با استفاده­ از روش­های آماری توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده مطالعاتِی پژوهش، شهرستان‎های سیاهکل و ماسال می‎باشد.
یافته­ها و بحث:  یافته‎های بدست آمده از آزمون فریدمن نشان داد که بین متغیرهای پیامدهای اقتصادی – اجتماعی ناشی از الگوهای توسعه گردشگری روستایی شهرستان ماسال و سیاهکل از دیدگاه مدیران و کارشناسان تفاوت معنی­داری وجود دارد.
نتیجه­گیری:  نتایج نشان داد که شکل‌گیری و گسترش گردشگری در نواحی روستایی شهرستان‎های ماسال و سیاهکل و نواحی اطراف آن به صورت خودجوش و بدون برنامه‎ریزی و مدیریت مناسب بوده است و به این علت، با ترکیبی از پیامدهای مطلوب و نامطلوب همراه بوده است که بعضاً موجب برخی دگرگونی‌های فضایی و اجتماعی اقتصادی شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیمی کوهبنه، محمدصادق و ایزد، اسماعیل. (1393). تحلیل پیامدهای توسعه گردشگری بر توسعه مناطق روستایی (مطالعه موردی: دهستان کسلیان استان مازندران) . فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی.  1(1)، 71-83.
بدری، سیدعلی؛ مطیعی لنگرودی، سیدحسن و سلمانی، محمد و علی قلی زاده، ناصر. (1392). اثرات اقتصادی گردشگری بر نواحی روستایی (مطالعه موردی: نواحی روستایی بخش مرکزی نوشهر). دو فصلنامه جغرافیا و توسعه ناحیه ای. 7 (12)، 13-35.
جعفریان، محمدحسن؛ اسکندریان، ایرج و سلیمی سبحان، محمدرضا. (1395). راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT (مورد مطالعه: روستای لاسجرد شهرستان سمنان). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 8 (30)، 160-183.
حاجی نژاد، علی؛ پایدار، ابوذر و باقری، فاطمه و عبدی، ناصر. (1393). تدوین برنامه‌ راهبردی توسعه گردشگری روستایی ایران. فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، 2 (8)، 111-135.
خاتون آبادی، سید احمد و راست قلم، مهدی. (1390). سنجش ارکان چهارگانه گردشگری روستایی با استفاده از تکنیک سوات.
فصلنامه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 25 (3)، 330-338 .
رحیمی، حسین. )1381(. جهانگردی روستایی و قلمرو آن (نوشته ریچارد و جولیا شارپلی). ماهنامه سیاسی-اقتصادی، شماره  186- 185، 226-231.
رضوانی، محمدرضا. )1394(. توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. (چاپ سوم) تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
شفیعی، زهرا و رحمانی، بیژن. )1397.( تحلیل آثار زیست محیطی – اقتصادی و فرهنگی گردشگری روستایی از دیدگاه روستاییان (مطالعه موردی: روستای فش ،شهرستان کنگاور). فصلنامه جغرافیای فضای گردشگری،6 (33)،69 -84.
عبدالمنافی، طاهره و ازکیا، مصطفی. )1390(. عوامل موثر بر صنعت گردشگری در منطقه روستایی کلاردشت. فصلنامه پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی. 4 (1)، 111-97.
عنابستانی، عل اکبر؛ سعیدی، عباس و درویشی، حسن. (1391). بررسی آثار اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی توسعه گردشگری در سکونتگاه های روستایی از دیدگاه گردشگران و روستاییان )مطالعه موردی: دشت ارژن-فارس). فصلنامه علمی تخصصی برنامه ریزی فضایی. 2 (2)،1 -20.
فرجی راد، عبدالرضا و آقاجانی، سمیه. (1391). تحلیلی نو پیرامون گردشگری و جدیدترین طبقه بندی آن. فصلنامه جغرافیایی سرزمین. 6 (23)، 61-72.
کرمی دهکردی، مهدی؛ میرک زاده، علی اصغر و غیاثوند غیاتی، فرشته. (1391). تحلیل عوامل موثر بر توسعه گردشگری روستایی از دیدگاه روستاییان استان چهارمحال و بختیاری. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی. 23 (1)، 99-112.
Campón-Cerro, A., José, M., Hernández, M. & Helena, A., (2016). Sustainable improvement of competitiveness in rural tourism destinations: The quest for tourist loyalty in Spain. Journal of Destination Marketing & Management. Available online 20 May (2016).
Crawley, A., (2013). "Oxford Elementary Learners Dictionary". Oxford University Press.
Fredrik Rye. J., (2011). "Conflicts and contestations. Rural populations’ perspectives on the second homes phenomenon". Journal of Rural Studies. No. 27, pp. 263-274.
Greff, X., (2013). Rural Tourism a Lever for Economic and Social Development. Clevedon, Channel View Publication (2013). p. 23.
Johnston, R.J., (2019). "Dictionary of Human Geography". Second Edition. Oxford: Blackwell.
Kim, MJ-Kyund., (2015). Determinants of Rural Tourism and Modeling Rural Tourism Demand in Korea. Journal of cleaner production. vol. 3, No. 9, Pp. 1-11
Lorio, M. & corsale, A., (2019). Rural tourism and livelihood strategies in romania. Rural Stud.
Rattanasuwongchai, N., (2018). Rural tourism–the impact on rural communities thiland. Foodand fertilizer technology center. Department of career sciences Kasetsart University, No.458, pp.4-16.
 Sharpley, R., (2010). Rural Tourism. An Introduction, I. T. P., London, (2010). Vol 44, September 2020, PP 215-226.
Vepsalainena, M. & Pitkanen, K., (2010). "Second home countryside. Representations of the rural in Finnish popular discourses". Journal of Rural Studies. No. 26, pp. 194–204.

  • تاریخ دریافت 06 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری 07 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 16 اردیبهشت 1400
  • تاریخ انتشار 01 دی 1401