انطباق یابی فضایی محله با ویژگی های اجتماع محلی در مادرشهر تهران (موردمطالعه: محله شمیران نو)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه خوارزمی تهران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران

3 جغرافیای انسانی ، دانشگاه خوارزمی تهران ایران

4 گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

محله به‌عنوان پدیده‌ای «فضامند» هم دارای حدومرز صریح و ضمنی و هم به‌عنوان یک «گروه اجتماعی» دارای همگونی در ویژگی‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنان خود است. برخلاف دوران ماقبل مدرن، با ظهور عصر مدرن واگرایی بین دو مفهوم «محله» و «اجتماع محلی» آغازشده و به‌مرورزمان به‌ویژه در شهرهای بزرگ بیشتر شد. شهرگرایی و سبک زندگی مادرشهری ازجمله عوامل تأثیرگذار بر این جریان بوده است. پژوهش حاضر باهدف شناخت میزان انطباق محله با کیفیت‌های اجتماع محلی در مقیاس مادرشهری انجام‌گرفته است. این پژوهش ضمن تأکید بر جنبه کاربردی بودن آن، با فن پیمایشی و به روش توصیفی – تحلیلی انجام‌گرفته است. شیو‌ه‌ی گردآوری داده‌ها اسنادی- میدانی بوده است. جامعه‌ی آماری ساکنین محله‌ی شمیران نو مادرشهر تهران بوده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده از روش‌های کیفی و کمی، شامل آزمون تی تک نمونه‌ی و رگرسیون چند متغیره بهره گرفته‌شده است. نتیجه‌ی آزمون‌های تجربی نشان داد که میزان انطباق قلمرو فیزیکی محله‌ی شمیران نو با ویژگی‌های اجتماع محلی در حد متوسطی ارزیابی‌شده است. سطح هویت محله‌ای در محله‌ی شمیران نو متوسط و رو به بالا بوده است؛ لیکن این وضعیت، سبب شکل‌گیری و بهبود تعاملات و همبستگی اجتماعی درونی ساکنین محله نشده است. به‌گونه‌ای که سطح همبستگی اجتماعی در میان ساکنین محله پایین‌تر از حد متوسط بوده است. نتایج آزمون رگرسیون چند متغیره نیز نشان داد تمامی اغلب شاخص-های شهرگرایی به‌عنوان متغیر مستقل دارای روابط و تأثیرات منفی بر مؤلفه‌های اجتماع محلی بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات