Geographical Engineering of Territory

Geographical Engineering of Territory

Assessing the satisfaction of female-headed households with residential environments in informal settlements (Case study: Islamabad neighborhood of Zanjan)

Authors
Department of Urban Planning and Regional Development, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
10.22034/jget.2023.154400
Abstract
It is very important to study and evaluate the dimensions of residential satisfaction of heads of households on the scale of informal settlements and also with an emphasis on women heads of households. The main purpose of this descriptive-analytical study is to assess the level of satisfaction of women heads of households with their residential environment in informal settlements of Islamabad Zanjan. To analyze the data, a one-sample questionnaire and one-way t-test, one-way analysis of variance, Scheffe post hoc test, Friedman and Kruskal-Wallis tests were used. Research data were collected using library studies and field research and the sample size was estimated to be 380 based on Cochran's formula. The indicators determined in this research are the "physical" index, "economic" index, "health" index, "social" index, and "welfare" index, respectively. The results of data analysis and questionnaires indicate that for women heads of households in the Islamabad neighborhood of Zanjan, among the studied components, the "social" component is the most important. Also, the components of "physical", "health", "welfare", and finally "economic" are ranked second to fifth. The ranking indicates that the importance of the components of residential satisfaction is not the same for women heads of households in the Islamabad neighborhood of Zanjan. Other research findings show that people with higher university education have more satisfaction with the components of residential satisfaction than people with less education. In general, the satisfaction of female-headed households with their residential environment is lower than the average with a mean number of 2.13.
Keywords
Subjects

احمدی، پروین، چاره‏جو، فرزین، (1400)، «بررسی میزان رضایتمندی ساکنان مسکن مهر از کیفیت سکونتی آن با رویکردی ویژه به شاخص‏های مسکن پایدار»، فصلنامة علمی برنامه‏ریزی فضایی، سال یازدهم، شمارة 1، ص 158.
اسکوئی ‏ارس، علی، حکیمی، هادی، (1400)، «سنجش شاخص‏های سرزندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی (مطالعة موردی: سیلاب قوشخانة تبریز)»، نشریة پژوهش‏های جغرافیای برنامه‏ریزی شهری، سال نهم، شمارة 1، ص 143-163.
الله‏یاری‏ اصلی‏ارده، شمیلا، جعفری مهرآبادی، مریم، شکرگزار، اصغر، (1396)، «سنجش کیفیت محیط اجتماعی و فیزیکی محلات مسکونی با رویکرد رضایتمندی سکونتی (مطالعة موردی: شهر رشت)»، فصلنامة جغرافیا، سال پانزدهم، شمارة 55، ص 155.
الله‏یاری ‏اصلی‏ارده، شمیلا، جعفری مهرآبادی، مریم، شکرگزار، اصغر، (1396)، «سنجش کیفیت محیط سکونتی محلات شهری (مطالعة موردی: محلات خرمشهر و ضیابری شهر رشت»، نشریة پژوهش‏های جغرافیای برنامه‏ریزی شهری، سال پنجم، شمارة 1، ص 108.
جهان‏بین، رضا، بابایی‏اقدم، فریدون، روستایی، شهریور، اصغری‏زمانی، اکبر، (1399)، «تحلیل و سنجش عوامل اقتصادی مؤثر بر توانمندسازی زنان در محلات فرودست شهری (مطالعة موردی: سکونتگاه‏های غیررسمی شهر ایلام)»، نشریة پژوهش‏های جغرافیای انسانی، سال پنجاه‏و‏دوم، شمارة 1، ص 304.
حاجی‏حسینی، مهدی، شهابیان، پویان، (1393)، «بررسی میزان رضایتمندی سکونتی در محلة سهیل تهران»، فصلنامة معماری و شهرسازی آرمانشهر، سال هفتم، شمارة 13، ص 262-261.
حیدری، محمدتقی، حضرتی، مجید، (1399)، «تبیین نقش امنیت اجتماعی در ارتقاء مؤلفه‏های سلامت اجتماعی محلات اسکان غیررسمی»، فصلنامة علمی-پژوهشی مطالعات برنامه‏ریزی سکونتگاه‏های انسانی، سال پانزدهم، شمارة 1، ص 240.
حیدری، محمدتقی، محمدی، شهرام، (1399)، «تحلیل و ارزیابی آسیب‏های اجتماعی در محلات دارای اسکان غیررسمی (مطالعة موردی: محلة اسلام‏آباد-شهر زنجان)»، فصلنامة علمی پژوهش و برنامه‏ریزی شهری، سال یازدهم، شمارة 40، ص60.
حیدری، محمد جواد، لطفی، فاطمه، (1394)، «ساماندهی و توانمندسازی سکونتگاه‏های غیررسمی در شهر زنجان (مطالعة موردی: محلة اسلام‏آباد)»، فصل‏نامة جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری چشم‏انداز زاگرس، سال هفتم، شمارة 26، ص 158.
   خراسانی‏مقدم، صبا، یزدانفر، عباسی، حسینی، باقر، (1394)، «بررسی شاخص‏های کیفیت زندگی مؤثّر بر میزان رضایتمندی ساکنان سکونتگاه‏های غیررسمی (مطالعة ‏‏موردی: محلة‏ فرحزاد تهران-فرحزاد شمالی)»، نشریة پژوهش‏های جغرافیای انسانی، سال چهل‏و‏هفتم، شمارة 1، ص 117-97.
درستکار، احسان، ودایع‏خیری، رقیه، (1398). «سنجش کیفیت زندگی بر مبنای رضایتمندی سکونتی (ممطالة موردی: محلة گلشن تهران )»، فصلنامة علوم و تکنولوژی محیط زیست، سال بیست‏و‏یکم، شمارة 10، ص 246-247.
ریک ون پل، (1390)، «رویکردها و روش‏های سنجش کیفیت محیط مسکونی شهری»، ترجمة دکتر مجتبی رفیعیان و جمشید مولودی، آذرخش، تهران، ص 9.
سالنامة آماری استان زنجان، (1398)، «سازمان مدیریت و برنامه‏ریزی استان زنجان»، معاونت آمار و اطلاعات، سازمان برنامه و بودجة کشور، چاپ اول، ص 141.
ستاروی‏وند، ملیحه، (1399)، «توانمندسازی کارآفرین مبنا در سکونتگاه‏های غیررسمی با تأکید بر زنان سرپرست خانوار (نمونة موردی: شهرک شهید رجایی مشهد»، پایان‏نامة کارشناسی‏ارشد، رشتة برنامه‏ریزی شهری، دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‏المللی امام رضا (ع)، مشهد.
سجادزاده، حسن، ایزدی، محمدسعید، حقی، محمدرضا، (1395)، «راهبردهای ارتقاء کیفیت محیطی سکونتگاه‏های غیررسمی بر مبنای نظرات ساکنین، نمونة مطالعه: محلة حصار در شهر همدان»، فصلنامة محیط‏شناسی، سال چهل‏و‏دوم، شمارة 1، ص 96-81.
شکر‏گذار، اصغر، نعمتی علیکان، حسین، شکاک نالوس، عزیز، عابدینی، غلامرضا، (1397)، «سنجش کیفیت محیط سکونت شهری با رویکرد رضایتمندی مبتنی بر دیدگاه تجربی (نمونة موردی: شهر ارومیه)»، فصلنامة مطالعات محیطی هفت‏ حصار، سال ششم، شمارة 24، ص 97.
سوری، فاطمه، سجادی، ژیلا، فنی، زهره، (1395)، «تحلیلی جغرافیایی بر نقش توانمندسازی زنان در بهسازی سکونتگاه‏های غیررسمی»، نخستین همایش بین‏المللی زنان و زندگی شهری، تهران، ص 2.
سهم‏پور، حسن، معروف‏نژاد، عباس، (1400)، «واکاوی میزان رضایتمندی ساکنان سکونتگاه‏های غیررسمی با استفاده از مدل کداس (نمونة موردی: شهر بندر امام خمینی»، فصلنامة جفرافیا و مطالعات محیطی، سال دهم، شمارة 40، ص 40-21.
شالچی، سمیه، (1395)، «بررسی وضعیت طرد اجتماعی زنان ساکن در سکونتگاه‏های غیررسمی (مطالعة موردی: زنان ساکن در محلة اسلام‏آباد کلانشهر تهران)»، نخستین همایش بین‏المللی زنان و زندگی شهری، تهران، ص 1.
شعبان، مریم، قویدل، نوشین، (1400)، «ارتباط بین سبک زندگی سلامت‏ محور و سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار حاشیه‏نشین شهر کرج»، نشریة دانشگاه علوم پزشکی البرز، سال دهم، شمارة 2، ص 198.
شمس، مجید، پرهیز، فریاد، مهدنژاد، حافظ، قمری، مصطفی، محمدی، کاوه، (1391)، «تحلیل رابطة جرم و تراکم جمعیت در بلوک‏های آماری با استفاده از سامانه‏های اطلاعات جغرافیایی (GIS)؛ مطالعة موردی: منطقة اسکان غیررسمی اسلام‏آباد زنجان)»، مجلة پژوهش و برنامه‏ریزی شهری، سال سوم، شمارة 8، ص 22.
صیامی، قدیر، ستاری‏وند، ملیحه، (1400)، «تحلیل استراتژیک از راهبردهای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در سکونتگاه‏های غیررسمی با تأکید بر کارآفرینی مطالعة موردی: محلات انصار و اروند در شهرک شهید رجایی مشهد»، فصلنامة زن در توسعه و سیاست، سال نوزدهم، شمارة 3، ص 406.
نجفی، سعید، احدنژاد‏ روشتی، محسن، دویران، اسماعیل، (1394)، «ارزیابی کیفیت زندگی در سکونتگاه‏های غیررسمی شهرها مورد‏شناسی: محلة اسلام‏آباد شهر زنجان»، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‏ای، سال پنجم، شمارة 16، ص 81.
نصیری‏هنده‏خاله، امیر، انتخابی، شهرام، حسین‏زاده، پریسا، (1399)، «کیفیت منظر سکونتگاه‏های پیراشهری غیررسمی از دیدگاه ذی‏نفعان مورد: محلة خط چهار حصار کلانشهر کرج»، مجلة توسعة فضاهای پیراشهری، سال دوم، شمارة 2، ص 32-17.
نوری‏ایمانی، الهام، سعیدنیا، احمد، ملک افضلی، علی اصغر، (1398)، «سنجش رضایتمندی کیفیت محیط سکونتی از دیدگاه ساکنین مسکن مهر با تأکید بر بعد کالبدی-بصری (نمونة موردی: شهر اردبیل)»، فصلنامة مطالعات مدیریت شهری، سال یازدهم، شمارة 40، ص 25.
مرکز آمار ایران، (1395)، «سرشماری عمومی نفوس و مسکن».
مؤمنی‏زاده، ندا، (1393)، «تحلیل مقایسه‏ای در خصوص زنان سرپرست خانوار»، مجلة اقتصادی، سال چهاردهم، شمارة 3 و 4، ص 97.
Akinsola, Henry A, Popovich, Judith M, (2002) “The Quality of Life of Families of Fwmale-Headed Households in Botsawana: A Secondary Analysis of Case Studies”, Health Care for Women International, 23:6-7, Pp: 761-772.
Choudhury, I. (2005). “A Conceptual Model of Resident Satisfaction with Reference to Neighborhood Composition”.
Fazli Sabri, Mohamad, Moga Dass, Thinagaran, Burhan, Nik Ahmad Sufian, Abdul Rahim Abdul Wahab, Husniyah, Wijekoon, Rusitha, Simanjuntak, Megawati, (2021). “Determinants of Life Satisfaction among Female-Headed Households in Malaysia”. International Journal of Business and Society, 22(1), Pp: 276-295.
Francescato, G., Weidemann, S., and Anderson, J.R. (1987). “Residential Satisfaction: Its Uses and Limitations in Housing Research, in van Vliet-, W., H. Choldin, W. Michelson, and D. Popenoe (eds.)” Housing and Neighborhoods, Theoretical and Empirical Contributions, New York: Greenwood Press.
Ghosh, S. (2006), “Residential Differentiation, Mobility and Satisfaction”.
Khaef, S & Zebardast, E (2015), “Assessing quality of life dimensions in deteriorated inner areas: a case from Javadieh neighborhood in Tehran metropolis, open access. In: Social indicators research, In Press.
Laux, Sharon C, Cook, Christine C, (1994), “Female-Headed Households in Nonmetropolitan Areas: Housing and Demographic Characteristics”, Journal of Family and Economic, Vol. 15(4), Pp: 301-316.
Mohammadi, (2021), “The relationship between parental stress and quality of life (Case study: female-headed households in Isfahan, Iran)”, Laplage in Review, 7(2), Pp:86-93.
Opoko, Akunnaya P, Oluwatayo, Adedapo A, Ezema, Isidore C, Abigail Opoko, Chidinma, (2016), “Residents’ Perception of Housing Quality in an Informal Settlement”, International Journal of Applied Engineering Volume 11, Number 4, Pp: 2525-2534.
Speare, A., Jr. (1974). “Residential Satisfaction as an Intervening Variable in Residential Mobility”. Demography, 11, Pp: 173-188.
Teck-Hong, T. (2012), “Housing satisfaction in medium-and high-cost housing: The case of Greater Kuala Lumpur, Malaysia”, Habitat International, 36(1): Pp: 108.
Volume 7, Issue 3 - Serial Number 17
Autumn 2023
Pages 689-708

  • Receive Date 05 January 2022
  • Revise Date 11 June 2022
  • Accept Date 03 August 2022
  • Publish Date 22 November 2023