انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Analysis of social and environmental challenges of sustainability of rural tourism businesses in Asara district تحلیل چالش های اجتماعی و زیست محیطی پایداری کسب و کار های گردشگری روستایی بخش آسارا 219765 10.22034/jget.2025.508341.1613 FA نازیلا نبی زاده دانشجوی دکتری 0009-0001-0389-1342 جمشید عینالی گروه جغرافیا- دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه زنجان 0000-0001-8587-8389 مهدی چراغی گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی-دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه زنجان. Journal Article 2025 02 23 The present study is developmental-applied in terms of purpose and is classified as a qualitative research in terms of paradigm<br /><br />The statistical population of this present study includes the owners of tourism businesses in the tourism target villages of Asara district, as well as experts, elites, local officials, and villagers. The sample size was obtained by non-probability snowball sampling with saturation (22 people). The collected data were analyzed through content analysis and classified through coding stages (open, axial, selective).<br /><br />The results of the research show that the most important challenges in the social category include the lack of awareness and education index (lack of awareness of local people about the positive economic effects, lack of awareness of deputies and cultural heritage employees in the field of tourism, lack of training companies), the damage index to the host's clothing (throwing garbage by tourists, breaking fruit trees, and picking fruits by tourists), the challenge of changing the original village culture index (changing the clothing of the village youth and modeling it on tourists), the challenges of cultural incompatibility (negative attitude of some local people towards tourists and the reaction of the host community towards the type of clothing worn by tourists), the challenge of weak individual capabilities (lack of entrepreneurial ideas and lack of interest of residents in creating a tourism business, which is due to the strictness of obtaining permits), and the most important challenges of lack of security (inspection gates and inspection of tourists without permits and lack of risk management). The environmental category includes indicators of lack of infrastructure (one-way and closed roads, lack of parking, opening of freeways, lack of facilities such as gas, electricity, telephone for homes and businesses outside the context), inadequate environmental hygiene (dumping of garbage by tourists, lack of systems for collecting garbage, lack of garbage bins in the village, accumulation of garbage and lack of proper sanitary disposal of it, and the cost of garbage and emptying the septic tank), lack of environmentally responsible behavior (low environmental responsibility of business owners and their low participation in protecting environmental values, and failure to allocate part of their income to programs and measures related to environmental protection. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، توسعه ای-کاربردی و از نظر پارادایم در گروه تحقیقات کیفی قرار می‌گیرد<br /><br />جامعه‌ی آماری این پژوهش حاضر شامل صاحبان کسب و کارهای گردشگری روستا های هدف گردشگری بخش آسارا و همچنین کارشناسان و نخبگان و مسئولین محلی و دهیاران می‌باشد. حجم نمونه به روش نمونه گیری غیر احتمالی گلوله برفی با اشباع نظر (22 نفر) حاصل شد. از طریق تحلیل محتوایی داده‌های جمع آوری شده مورد واکاوی قرار گرفتند و طی مراحل کدگذاری (باز، محوری، انتخابی) طبقه‌بندی گردیدند.<br /><br />نتایج حاصل تحقیق نشان می‌دهد مهم‌ترین چالش ها درمقوله اجتماعی، شامل شاخص عدم آگاهی و آموزش (عدم آگاهی مردم محلی از اثرات مثبت اقتصادی، عدم آگاهی معاونین و کارکنان میراث فرهنگی در حوزه گردشگری عدم وجود شرکت های آموزش دهنده) شاخص آسیب به جامه میزبان (ریختن زباله توسط گردشگران، شکستن درختان میوه و چیدن میوه ها توسط گردشگران) چالش شاخص تغییر فرهنگ اصیل روستا (تغییر پوشش جوانان روستا والگو برداری از گردشگران) چالش های ناهمخوانی فرهنگی (نگرش منفی برخی افراد محلی به گردشگران وواکنش جامعه‌ی میزبان نسبت به نوع پوشش گردشگران) چالش ضعف توانمندی های فردی ( نبود ایده کارآفرینی و عدم علاقه‌مندی اهالی به ایجاد کسب‌وکار گردشگری می باشد که این امر ناشی از سختگیری درگرفتن مجوزاست) از مهم ترین چالش های عدم امنیت (گیت های بازرسی و بازرسی گردشگران بدون مجوز و عدم ساماندهی خطر) اشاره نمود. مقوله زیست محیطی شامل شاخص‌های عدم زیر ساخت ( یک طرفه شدن و بستن شدن جاده، عدم وجود پارکینگ، باز شدن آزادراه، عدم امکاناتی از قبیل گاز برق تلفن برای خانه ها و کسب و کارهای خارج از بافت)، نامناسب بودن بهداشت محیط ( ریختن زباله توسط گردشگران، نبود سیستم هایی برای جمع‌آوری زباله ها، نبود سطل های زباله در روستا، جمع شدن زباله و عدم دفع بهداشتی مناسب آن وهزینه زباله و تخلیه سپتینگ) عدم رفتار مسئولانة زیست محیطی(مسولیت‌پذیری کم زیست محیطی صاحبان کسب و کارها و مشارکت پایین آنان در حفاظت از ارزش های زیست محیطی و اختصاص ندادن بخشی از درآمدهای به برنامه ها و اقدامات مرتبط با حفظ محیط زیست می‌باشد.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 The Effects of Implementing the Guidance Plan on the Quality of Life of Villagers (Case Study: Shirkooh Rural District, Taft County) اثرات اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستاییان (مطالعه موردی دهستان شیرکوه شهرستان تفت) 222976 10.22034/jget.2025.475973.1575 FA محمد سجاد قربانیان اناری زاده دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نصرالله فلاح تبار دانشیار گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، ری، ایران. حسین رضایی استادیار گروه جغرافیا، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 08 31 Today, rural development is synonymous with achieving a better and more desirable quality of life. In this regard, governments are obligated to provide a suitable and dignified living environment for rural residents through rural planning and development. The Village Guidance Plan (or Rural Master Plan) is one of the rural development initiatives that can play a fundamental and infrastructural role in the comprehensive development of rural areas.<br /><br /><br /><br />Using a descriptive-analytical method, this study examines the effects of implementing the Village Guidance Plan on the quality of life of villagers in Shirkooh Rural District, Taft County. The research aims to assess the plan’s impacts on improving villagers' quality of life across various indicators and evaluate public awareness regarding its implementation and effectiveness.<br /><br /><br /><br />The study population consists of villagers and officials in Shirkooh Rural District, Taft County. The sample size was determined using Morgan’s standardized table, and accordingly, 300 individuals were surveyed via questionnaires in selected villages, employing random (quota) sampling.<br /><br /><br /><br />The results indicate that the implementation of the Village Guidance Plan has had positive effects in:<br /><br /><br /><br />Social aspects: Increased community participation and willingness to stay in the village.<br /><br /><br /><br />Economic aspects: Creation of job opportunities and diversification, improved household savings and assets, reduced economic inequalities, and increased rural housing prices.<br /><br /><br /><br />Physical aspects: Enhanced housing quality (construction materials, facilities such as bathrooms and toilets), improved ability to afford housing, better surface water drainage, upgraded road networks, pedestrian pathways, and accessibility.<br /><br /><br /><br />Environmental aspects: Improved village cleanliness, drinking water quality, establishment of wastewater disposal systems, proper waste collection and disposal, avoidance of construction on steep slopes and floodplains, and reduced water resource wastage and pollution.<br /><br /><br /><br />Ultimately, there is a significant correlation between the implementation of the Village Guidance Plan and the improvement in quality of life (environmental, economic, physical, and social indicators) in the central district villages of Taft County. امروزه توسعه روستایی همپای کیفیت بهتر و مطلوب تر زندگی تلقی می‌شود. در این راستا دولتها موظف هستند با انجام برنامه ریزیهای روستایی و توسعه روستاها، فضای زندگی مناسب و شایسته ساکنین روستا را فراهم آورند. طرح هادی روستا از جمله طرح های عمران روستایی است که می‌تواند نقش بنیادی و زیر بنایی در توسعه همه جانبه مناطق روستایی داشته باشد. این مقاله با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی به اثرات اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستاییان دهستان شیرکوه شهرستان تفت پرداخته و هدف آن ارزیابی اثرات اجرای طرح هادی بربهبود کیفیت زندگی روستاییان از نظر شاخص‌های مختلف و ارزیابی میزان آگاهی مردم در اجرای و اثر بخشی آن بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان می‌باشد. جامعه آماری روستاییان و مسئولین دهستان شیرکوه درشهرستان تفت می باشند. حجم نمونه بر اساس جدول استاندارد شده مورگان تهیه گردیده و براین اساس از 300 نفر با استفاده از پرسشنامه در سطح روستاهای مورد مطالعه و به روش نمونه گیری تصادفی(سهمیه ای) ارزیابی بعمل آمد. نتایج نشان میدهد که اجرای طرح هادی تاثیرات مثبتی در بعد اجتماعی بر مشارکت مردم و تمایل به ماندن در روستا، در بعد اقتصادی در ایجاد فرصت هاوتنوع شغلی،سطح پس انداز وداراییهای خانوار، کاهش نابرابریهای اقتصادی و افزایش قیمت مساکن روستایی، در بعد کالبدی ر کیفیت مسکن از نظر مصالح بکار رفته، تجهیزات و امکانات مسکن نظیر حمام و دستشویی ، توانایی تهیه مسکن، جمع آوری و دفع آبهای سطحی، کیفیت شبکه معابر،کیفیت مسیرهای عابر پیاده و سهولت دسترسی به معابر و در بعد محیطی تاثیرات مثبتی در نظافت و پاکیزگی روستا، کیفیت آب آشامیدنی،ایجاد سامانه تخلیه فاضلاب،جمع آوری و دفع زباله، پرهیز ازساخت خانه ها در اراضی شیبدار و در حریم سیلاب ها و رودخانه ها و کاهش اتلاف و آلودگی منابع آب دارد. در نهایت بین اجرای طرح هادی با بهبود کیفیت زندگی (شاخص‌های محیطی، اقتصادی،کالبدی و اجتماعی) روستاهای بخش مرکزی شهرستان تفت رابطه معناداری دارد.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Assessment of the effectiveness of support vector machine for modeling spatial pattern of land use/land cover changes using satellite images(Case study: Cham Gardalan Watershed) ارزیابی کارایی الگوریتم ماشین بردار پشتیبان در پایش تغییرات کاربری اراضی/پوشش گیاهی با استفاده از تصاویر ماهواره ای (مطالعه موردی: حوزه چم گردلان استان ایلام) 225041 10.22034/jget.2025.504456.1609 FA بنیامین عشقی موسسه آموزش عالی لامعی گرگانی 0009-0000-6021-7322 صالح آرخی دانشگاه دولتی گلستان 0000-0003-4882-0385 Journal Article 2025 02 04 ABSTRACT <br /><br />Introduction: Presently, unplanned changes of land use have become a major problem. Most land use changes occur without a clear and logical planning with little attention to their environmental impact. Since those changes in land use take place in large and extensive areas, so, remote sensing technology is a necessary and valuable tool for land use change detection.<br /><br />Objectives: The purpose of this research is to investigate land use changes in the past and evaluate the efficiency of SVM model in modeling land use changes.<br /><br />Methodology: In this study, images of TM (1988), ETM+ (2001) and OLI (2023) were processed using Support Vector Machine (SVM) in Cham Gardalan watershed with 476/751 square Kilometer and occurred changes were investigated in two time periods, from 1988 to 2001 and 2001 to 2007. In order to accuracy assessment of this method, after collecting ground truth data which were carried out through field visiting, Google earth images and aerial photographs, overall accuracy and Kappa Coefficient was used.<br /><br />Geographical Context: The geographical area of this research is the Cham Gardlan watershed of Illam province.<br /><br />Results: According to obtained results, overall accuracy of resulted maps through classification using Support vector machine method for TM, ETM+ and OLI images was 93%, 95% and 94%, respectively, that states high accuracy of this algorithm in classification of satellites images.<br /><br />Conclusion: Based on results, during 1988 to 2001, lake was created due to dam Construction and decreasing rangeland and in second period from 2001 to 2007, change in cultivation method from irrigated cultivation to dry farming and increasing rangeland and forest land was the most obvious change which occurred in this watershed.<br /><br />Conclusion: Based on results, during 1988 to 2001, lake was created due to dam Construction and decreasing rangeland and in second period from 2001 to 2007, change in cultivation method from irrigated cultivation to dry farming and increasing rangeland and forest land was the most obvious change which occurred in this watershed. مقدمه: در حال حاضر، تغییرات بدون برنامه‌ کاربری اراضی، به یک مشکل عمده تبدیل گردیده است. اکثر تغییرات کاربری اراضی، بدون برنامه-ریزی روشن و منطقی با توجه اندک به اثرات زیست‌محیطی آنها صورت می‌گیرد. از آنجا که تغییرات در کاربری ‌اراضی در سطوح وسیع و گسترده صورت می‌گیرد، لذا تکنولوژی سنجش از راه دور یک ابزار ضروری و با ارزش جهت پایش تغییرات می‌باشد. <br /><br />هدف: هدف این پژوهش بررسی تغییرات کاربری در گذشته و ارزیابی کارایی مدل SVMدر مدل‌سازی تغییرات کاربری اراضی می‌باشد.<br /><br />روش‌شناسی: در این مطالعه، تصاویر سنجنده TM سال 1998، سنجنده ETM+ سال 2010 و سنجنده OLI سال 2023 با استفاده از روش ماشین بردار پشتیبان درحوزه چم گردلان ایلام با مساحت 751/476 کیلومتر مربع آنالیز شده و تغییرات رخ داده در این حوزه در دو دوره زمانی، از سال 1998 تا 2010 و 2010 تا 2023 بررسی گردید. جهت ارزیابی دقت این روش پایش تغییر، پس از برداشت واقعیات زمینی که از طریق بازدید میدانی، تصاویر ماهوره‌ای Google Earth و عکس‌های هوایی به دست آمد، از دقت کل و ضریب کاپا استفاده شد.<br /><br />قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی این پژوهش، حوزه چم گردلان استان ایللام می‌باشد.<br /><br />یافته‌ها: بر اساس نتایج به‌دست آمده مشخص گردید که دقت کل نقشه‌های پوشش گیاهی حاصله از طبقه‌بندی داده‌های ماهواره‌ای با استفاده از این روش برای تصاویر TM،ETM+ و OLI به ترتیب برابر با 93، 95 و 94 درصد بوده است که بیانگر دقت بالای این الگوریتم در طبقه‌بندی داده‌های ماهواره‌ای است.<br /><br />نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، مشخص گردید، در طی سال‌های 1998 تا 2010 ایجاد دریاچه به دلیل احداث سد و کاهش سطح اراضی مرتعی و در دوره دوم از سال 2010 تا 2023 تغییر شیوه کشت از آبی به دیم و افزایش سطح اراضی مرتعی و جنگلی از بارزترین تغییرات رخ داده در حوزه چم گردلان بوده است.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Clarifying the status of urban synergistic management in the of Improvement of informal settlements of Kerman city تبیین وضعیت مدیریت هم‌افزای شهری در بهسازی سکونتگاه های غیر رسمی شهر کرمان 225260 10.22034/jget.2025.441496.1541 FA زینت سادات حسینی دانشجوی دکتری دانشگاه ازاد اسلامی واحد لارستان ایران علی وخشوری استادیار دانشگاه ازاد اسلامی واحد لارستان عبدالرسول قنبری استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان Journal Article 2024 03 02 Introduction: The unbridled development of urbanization has disrupted social and environmental balances and consequently the emergence of informal settlements. According to estimates of international organizations active in the field of human settlement, about one billion people of the world now live in slums and urban margins or as informal settlements, and today, after decades of planning and policy efforts, informal settlements are still one of the main concerns of urban management. many of the inefficiencies of urban management, especially in developing countries, are caused by weak institutional-organizational synergy. which leads to the increase of urban challenges and the lack of response of urban management to many issues such as poverty, unemployment, social anomalies, marginalization. In this regard,<br /><br />Objectives: the current research was conducted with the aim of explaining the state of urban synergistic management in revitalizing the marginal areas of Kerman city.<br /><br />Methodology: According to the purpose of the research and the components under study, the type of research is applied and its method is descriptive. The theoretical data were prepared by documentary method and the empirical data were prepared by survey method based on a questionnaire. The city of Kerman has four informal settlement areas, and the statistical population of this study is the population of these areas and the statistical population of these areas is 160 people who were selected to answer the questionnaire questions based on random sampling.<br /><br />Geographical Context The geographical scope of this research is the four informal settlements of Sayad Shirazi, Bani Hashem, Industrial town and Pedar town in Kerman city. <br /><br />Results: The results of the sample T-Tech test showed that the average components of urban synergistic management (institutional building capacity, institutional participation and participation in institutional efforts, capacity and institutional arrangements) are lower than the average and are in an unfavorable condition.<br /><br />Conclusion: Also, the results of the analysis of variance showed that the status of the components of institutional building capacity, institutional participation and participation in institutional efforts are the same in the 4 investigated neighborhoods. However, the condition of the component of capacity and institutional arrangements is not the same in the 4 investigated neighborhoods, and the average capacity and institutional arrangements in Bani Hashem neighborhood is higher than other neighborhoods and has a better situation in this neighborhood. مقدمه: توسعه افسار گسیخته شهرنشینی موجب برهم خوردن تعادل های اجتماعی و محیطی و در نتیجه ظهور سکونتگاه های غیر رسمی شده است. بر اساس برآوردهای سازمان های بین المللی فعال در زمینه اسکان بشر، حدود یک میلیارد نفر از جمعیت جهان اکنون در زاغه ها و حاشیه های شهری یا به صورت اسکان غیررسمی زندگی می کنند و امروزه با گذشت چند دهه تلاش نظام برنامه ریزی و سیاستگذاری، سکونتگاه های غیررسمی همچنان یکی از دغدغه های اصلی مدیریت شهری به شمار می روند بسیاری از ناکارآمدی‌های مدیریت شهری به‌ویـژه درکشورهای درحال‌توسعه، ناشـی از ضعف هم‌افزایی نهادی‌سازمانی است که منجر به فزونی چالش‌های شهری و پاسـخگـو نبـودن مدیریت شهری به مسائل متعددی همچون فقر، بیکاری، ناهنجاری‌های اجتماعی، حاشیه‌نشینی و غیره شـده اسـت. <br /><br />هدف: در این راستا تحقیق حاضر با هدف تبیین وضعیت مدیریت هم‌افزای شهری در بهسازی سکونتگاه های غیر رسمی شهر کرمان انجام شده است. <br /><br />روش‌شناسی: باتوجه‌به هدف تحقیق و مؤلفۀ‌های موردبررسی، نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی آن توصیفی است. داده‌های نظری با روش اسنادی و داده‌های تجربی با روش پیمایشی برپایۀ پرسش‌نامه تهیه شده است. شهر کرمان دارای چهارمنطقه سکونتگاه غیررسمی می باشد که جامعۀ آماری این پژوهش جمعیت این مناطق است که براساس نمونه‌گیری تصادفی160 نفر از آنان برای پاسخگویی به سؤال‌های پرسش‌نامه انتخاب شدند. <br /><br />قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی این پژوهش چهار سکونتگاه غیررسمی صیاد شیرازی، محلۀ بنی‌هاشم، محلۀ شهرک صنعتی و محلۀ شهرک پدر در شهر کرمان است. <br /><br />یافته‌ها: یافته‌های حاصل آزمون تی‌تک نمونه‌ای نشان داد که میانگین مؤلفۀ‌های مدیریت هم‌افزای شهری (ظرفیت نهادسازی، مشارکت نهادی و تشریک‌مساعی نهادی، ظرفیت و ترتیبات نهادی) پایین‌تر از حد متوسط است و وضعیت نامناسبی دارند. <br /><br />نتیجه‌گیری: همچنین نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که وضعیت مؤلفۀ‌های ظرفیت نهادسازی، مشارکت نهادی و تشریک‌مساعی نهادی در چهار محلۀ موردبررسی یکسان است، اما وضعیت مؤلفۀ ظرفیت و ترتیبات نهادی در چهار محله موردبررسی یکسان نیست و میانگین ظرفیت و ترتیبات نهادی در محلۀ بنی‌هاشم بالاتر از سایر محله‌ها می‌باشد و وضعیت بهتری در این محله دارد.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Analysis and identification of effective driving forces in the development of border areas (Case study: Maku County) تحلیل و شناسایی نیروهای پیشران موثر در آمایش مناطق مرزی (مورد مطالعه: شهرستان ماکو) 225262 10.22034/jget.2025.492943.1596 FA سید اسدالله حجازی دانشیار، ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سایه حبیب زاده دانشجو دکتری، برنامه ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 12 08 The concern and research problem of the present study is the lack of recognition and utilization of effective drivers in the border area of Maku County, which has arisen due to a security and one-dimensional view of border areas and has led to poverty, underdevelopment, and regional inequalities. Therefore, the present research has adopted a futures approach with the aim of analyzing the effective drivers on development and their impact on the future of the study area. In this research, the research method is descriptive-analytical and in terms of purpose, it falls into the category of applied research. The theoretical data was collected through document analysis and the empirical data was collected through survey method based on the Delphi method. The research population includes 15 experts in urban and regional planning in the economic, social, security, and developmental fields, who were purposefully selected as a sample, and the obtained information was analyzed using the cross-impact analysis method and the MicMac software. The findings of the research indicate that the economic growth of the lower city, the lack of sustainable income sources, the level of investment and attraction of domestic and foreign capital, urban and rural development projects, the amount of allocated credits to the border area, employment creation by utilizing local opportunities, industrial and production sector growth, social capital status, the excellent geopolitical and geoeconomic position of the region, employing unskilled and non-local individuals in the county's management and administration sector, the level of responsibility and commitment urban managers, the literacy level of the population, unemployment and its changes in the border area, government policies regarding welfare measures, the alignment of proposed programs with people's needs, and drivers with the highest impact on the development of border areas are factors that should be considered in the county's development plans. . دغدغه و مسئله پژوهش حاضر عدم شناخت و بهره گیری از پیشرانهای موثر در پهنه مرزی شهرستان ماکو می باشد که در راستای نگاه امنیتی و تک‌بعدی به مناطق مرزی به وجود آمده است و سبب ایجاد فقر، توسعه‌نیافتگی و نابرابری‌های منطقه‌ای می‌گردد. به همین جهت پژوهش حاضر رویکرد آینده‌پژوهی را باهدف تحلیل پیشران‌های مؤثر بر آمایش و چگونگی تأثیرگذاری آن‌ها بر آینده منطقه مورد مطالعه مورد استفاده قرار داده است. در این پژوهش، روش تحقیق توصیفی تحلیلی و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی می‌باشد. داده‌های نظری با روش اسنادی و داده‌های تجربی با روش پیمایشی بر اساس روش دلفی تهیه شده است. جامعه آماری پژوهش 15 نفر از متخصصان شهری ، روستایی و منطقه‌ای صاحب‌نظر در حوزه برنامه‌ریزی اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و آمایشی به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از روش تحلیل اثرات متقاطع و از نرم‌افزار میک مک استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، رشد اقتصادی پایین‌شهر، نبود منابع درآمدی پایدار شهرستان ماکو، میزان سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی، طرح‌های توسعه شهری و روستایی، میزان اعتبارات اختصاص یافته به منطقه مرزی ، اشتغال‌زایی با بهره‌‌مندی از فرصت های بومی منطقه، رونق بخشی صنعتی و تولیدی، وضعیت سرمایه اجتماعی شهرستان ، موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی منطقه، به‌کارگیری افراد غیرمتخصص و غیربومی در بخش مدیریت و اداره شهرستان، میزان احساس مسئولیت و تعهد مدیران شهری نسبت به توسعه شهرستان، سطح سواد جمعیت، بیکاری و تحولات آن در منطقه مرزی، سیاست دولت درباره اقدامات رفاهی درمناطق مرزی، میزان همخوانی برنامه‌های پیشنهادی با نیازهای مردم، پیشران‌های دارای بالاترین میزان تأثیرگذاری در توسعه مناطق مرزی هستند که باید در برنامه‌های توسعه شهرستان مورد توجه قرار گیرند.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Identifying the drivers influencing the realization of a creative city with a future studies and scenario-based approach (Case study: Tabriz metropolis) شناسایی پیشران‌های اثرگذار بر تحقق شهر خلاق با رویکرد آینده‌پژوهی و سناریومحوری (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز) 225740 10.22034/jget.2025.487349.1590 FA نساء هدایتی‌نژاد سرخاب دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران ولی‌زاده رضا استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران حسن احمدزاده دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 2024 11 06 Introduction: Creative cities are cities that are able to provide new solutions to their everyday problems.<br /><br />Purpose of the research: Considering the numerous issues and problems of today's cities and the necessity of creativity-oriented urban planning in the heart of these cities, the present study was written with the aim of identifying the drivers affecting the realization of a creative city in Tabriz metropolis with a future studies and scenario-oriented approach.<br /><br />Methodology: The research method in this study is mixed (quantitative-qualitative) with an applied purpose and an analytical-exploratory nature, which in order to analyze the information, were used the technique of cross-effects analysis in MICMAC software and interaction effects analysis in Scenario Wizard software. Also, the information in this study was collected using the Delphi method of experts (15 elites and an urban manager). <br /><br />Geographical area of research: Tabriz, the capital of East Azarbaijan Province, is one of the largest cities in Iran. It is the largest city in the northwest region of the country and is known as the administrative, communication, commercial, political, industrial, and cultural hub of the region.<br /><br />Result and Discussion: The research findings show that the greatest impact in the realization system of the Creative City of Tabriz is related to the drivers of identifying influential individuals, establishing interaction with elites, the role of facilitating organizations, strengthening and nurturing creativity, fundamental innovations, and financial incentives. The greatest impact is also related to the drivers of identifying influential individuals, social capacity building, realizing civil society, psychological factors, strengthening and nurturing creativity, and attitudinal, behavioral, and environmental dimensions.<br /><br />Conclusion: The results show that there are 5 scenarios with very high scores and a higher probability of occurrence in line with the realization of the Creative City of Tabriz. In the first scenario, all situations are favorable, and in the second scenario, all possible situations are neutral with an emphasis on the continuation of the current trend. The fourth scenario is an intermediate state, and the fifth scenario emphasizes the worsening of the situation. مقدمه: شهرهای خلاق شهرهایی هستند که قادرند برای مشکلات روزمره‌ی خود راه‌حل‌های جدیدی ارائه کنند.<br /><br />هدف پژوهش: با توجه به مسائل و مشکلات متعدد شهرهای امروزی و ضرورت برنامه‌ریزی شهری خلاقیت‌محور در بطن این شهرها، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌های اثرگذار بر تحقق شهر خلاق در کلان‌شهر تبریز با رویکرد آینده‌پژوهی و سناریومحوری نگارش شده است.<br /><br />روش شناسی: روش تحقیق در پژوهش حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تکنیک تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار MICMAC و تحلیل اثرات متقابل در نرم‌افزار Scenario Wizard استفاده شده است. همچنین اطلاعات تحقیق حاضر با بهره‌گیری از روش دلفی خبرگان (15 نفر نخبه و مدیر شهری) گردآوری گردیده است.<br /><br />قلمرو جغرافیایی پژوهش: تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقه‌ی شمال غرب کشور بوده و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی و فرهنگی این منطقه شناخته می‌شود.<br /><br />نتایج و بحث: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین اثرگذاری در سیستم تحقق شهر خلاق تبریز مربوط به پیشران‌های شناسایی افراد مؤثر، برقراری تعامل با نخبگان، نقش سازمان‌های تسهیل‌گر، تقویت و پرورش خلاقیت، نوآوری‌های اساسی و مشوق‌های مالی می‌باشد. بیشترین اثرپذیری نیز مربوط به پیشران‌های شناسایی افراد مؤثر، ظرفیت‌سازی اجتماعی، تحقق جامعه‌ی مدنی، عوامل روحی-روانی، تقویت و پرورش خلاقیت و ابعاد نگرشی، رفتاری و محیطی می‌باشد.<br /><br />نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد 5 سناریو با امتیاز بسیار بالا و احتمال وقوع بیشتر در راستای تحقق شهر خلاق تبریز وجود دارد. در سناریوی اول تمام وضعیت‏ها مطلوب و در سناریوی دوم همه‌ی وضعیت‏های احتمالی خنثی با تأکید بر ادامه‌ی روند موجود است. سناریوی چهارم حالت بینابینی و سناریوی پنجم نیز بر وخیم شدن اوضاع تأکید دارد.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Smart Governance Based on Citizens' Use of Geoportal Facilities in Municipalities حکمرانی هوشمند مبتنی بر بهره‌مندی شهروندان از امکانات ژئوپورتال در شهرداری ها 226221 10.22034/jget.2025.448588.1550 FA میثم ارگانی دانشگاه تهران-دانشکده جغرافیا-گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی فاطمه سادات حسینی گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی - دانشکده جغرافیا - دانشگاه تهران - تهران - ایران Journal Article 2024 03 14 Introduction: Smart governance was proposed when governments sought new ways to govern, and the growth of science and technology created a need for governments to utilize new technologies to rebuild the communication structure between the government and the people. Governments gradually became more efficient with the help of portals. However, nowadays, because the location is one of the key elements in providing better services to people, geoportals have been welcomed more than before. Many centers and organizations use geoportals to provide services. Including municipalities, many of which have services with a specific location.<br /><br />Objectives: To investigate the extent to which municipalities use geoportal facilities to provide services to people in the direction of smart governance.<br /><br />Methodology: In the first step, to consider the indicators and components, different articles were reviewed, and a general review was also done on the portals of different cities in a random manner. Then, taking into account the general facilities of these portals, the municipal portals of the centers of 31 provinces were examined, and the indicators and components were determined.<br /><br />Geographical Context: The geographical territory is all the centers of the provinces of the country.<br /><br />Result: The findings revealed that 30 out of 31 provinces had active portals. The location-based application is also seen in 77% of the portals. 19% of the portals also benefited from the possibility of accessing the location data infrastructure. Also, 54% of the offline map portals and 83% of the portals also had maps. The last index examined was the provision of city services, where 70% of the portals gave this opportunity to citizens.<br /><br />Conclusion: In general, it can be said that the municipalities of the centers of the country's provinces are in a good and evolving state in terms of benefiting from the facilities of geoportals compared to each other, but compared to global examples, there is still much room for improvement. In general, the emergence of geoportals is a positive development in urban management, moving in the direction of smart governance. As they progress and provide more and better facilities, we can expect to witness better and smarter governance, as well as improved and more mutual communication between people. Moreover, we will be the municipalities. مقدمه: حکمرانی هوشمند زمانی مطرح شد که دولت‌ها به دنبال روش‌های نوین برای حکمرانی بودند و رشد علم و تکنولوژی این نیاز را برای دولت‌ها به وجود آورد که با استفاده از فناوری‌های نو، ساختار ارتباطی بین دولت و مردم را بازسازی نمایند. دولت‌ها به تدریج با کمک گرفتن از پورتال‌ها به نحو کارآمدتری با مردم در ارتباط شدند. اما امروزه با توجه به این که مکان، یکی از المان‌های مهم در ارائه خدمات بهتر به مردم می‌باشد، ژئوپورتال‌ها بیش از پیش مورد استقبال قرار گرفته‌اند. سازمان‌های زیادی از جمله شهرداری های از ژئوپورتال‌ها برای ارائه خدمات استفاده می‌کنند. <br /><br />هدف پژوهش: بررسی این مسأله که شهرداری‌ها تا چه اندازه از امکانات ژئوپورتال برای خدمات‌رسانی به مردم در جهت حکمرانی هوشمند، استفاده می‌کنند.<br /><br />روش شناسی: در گام اول برای در نظر گرفتن شاخص‌ها و مؤلفه‌ها، مقالات متفاوت مرور شد و یک مرور کلی نیز بر روی پورتال‌های شهر‌های مختلف به صورت تصادفی صورت گرفت. سپس با در نظر گرفتن امکانات کلی این پورتال‌ها به بررسی پورتال شهرداری مراکز استان‌های ۳۱‌گانه پرداخته و شاخص‌ها و مؤلفه‌ها تعیین شد.<br /><br />قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی تمامی مراکز استان‌های کشور است.<br /><br />نتایج و بحث: یافته‌ها نشان داد که از میان ۳۱ استان ۳۰ استان دارای پورتال فعال بودند. اپلیکیشن مکان محور نیز در ۷۷ درصد از پورتال‌ها دیده شد. ۱۹درصد پورتال‌ها از امکان دسترسی به زیرساخت داده‌های مکانی نیز بهره‌مند بودند. همچنین ۵۴ درصد از پورتال‌های نقشه آفلاین و ۸۳ درصد پورتال‌ها نیز از نقشه برخوردار بودند. و آخرین شاخص مورد بررسی، ارائه خدمات شهری مکان محور بود که ۷۰درصد پورتال‌ها این امکان را در اختیار شهروندان قرارداده بودند.<br /><br />نتیجه‌گیری: به طور کلی می‌توان گفت که شهرداری‌های مراکز استان‌های کشور از نظر بهره‌مندی از امکانات ژئوپورتال‌ها در مقایسه با یکدیگر در وضعیت روبه تکاملی قرار گرفته‌اند ولی در مقایسه با نمونه‌های جهانی، هنوز جای پیشرفت بسیاری دارند. درکل ظهور ژئوپورتال‌ها اتفاق مثبتی در مدیریت شهری و حرکت در راستای حکمرانی هوشمند است و با پیشرفت آن‌ها و افزایش امکانات و ارائه خدمات بیش‌تر و بهتر به مردم در آینده شاهد حکمرانی بهتر و هوشمند‌تر و ارتباط بهتر و متقابل مردم و شهرداری‌ها خواهیم بود.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Evaluation of spatial density of construction violations using geographic information system (GIS) in Qom metropolis ارزیابی تراکم فضایی تخلفات ساختمانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در کلانشهر قم 226783 10.22034/jget.2025.513259.1617 FA احمد پور احمد استاد گروه جغرافیای انسانی دانشگاه تهران،تهران،ایران. 0000-0003-0224-5995 سید عباس رجایی دانشیارگروه جغرافیای انسانی دانشگاه تهران،تهران،ایران. 0000-0002-6113-2811 سید محمود حاجی میر رحیمی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری،دانشگاه تهران،تهران،ایران 0009-0005-9374-7131 Journal Article 2025 03 19 ABSTRACT <br /><br />Introduction: <br /><br />Any structure or construction operation that is carried out without receiving a written permit from the municipality or in violation of it is considered a construction violation. The increase in the number of buildings constructed outside the order or in violation of urban development regulations in the Qom Municipality has led to the management of urban construction being formed in a way that is contrary to the rules and far from construction standards, which has negative social, economic, and environmental effects.<br /><br />Objectives: <br /><br />Awareness and information about which urban areas have the highest and lowest incidence of construction violations is a topic addressed in this research.<br /><br />Methodology:<br /><br />The research method is descriptive and the data of this research related to the construction violations that occurred during the last four years (2019-2022) that were referred to the Article 100 Commission were examined. And the use of Arc GIS software as an analytical research tool provided the necessary background for examining the research objectives. The kernel density analysis technique was used.<br /><br />Geographical Context: <br /><br />The geographical scope of this study is the eight districts of Qom Municipality, which are considered as the legal and service areas of the city and are considered the center of Qom province in terms of national divisions. Qom city, with an area of about 226 square kilometers and a population of over one million and three hundred thousand people, is considered one of the important metropolises of Iran.<br /><br />Results: <br /><br />The findings of the study indicate that the four most frequent construction violations in the city of Qom are: 1- trespassing on the street, 2- unauthorized division of the area, 3- unauthorized use, and 4- parking deduction. The violation code of trespassing on the street is scattered throughout the city, and unauthorized division of the area was observed more in areas two and six, and unauthorized use is more common in urban centers such as areas seven and four, and the violation code of parking deduction is observed two, three, five, six, and seven.<br /><br />Conclusion: <br /><br />The use of the Geographic Information System (GIS) is an efficient tool in investigating construction violations. Through it, it is possible to identify the spatial concentration of construction violations at the metropolitan level and to formulate the most effective strategies and policies to deal with them.<br /><br />Keywords: <br /><br />Construction violations, Geographic Information System (GIS), Qom city مقدمه: <br /><br />هر سازه یا عملیات ساختمانی که بدون دریافت اجازه‌نامه کتبی از شهرداری یا مغایر با آن صورت پذیرد، به‌عنوان تخلف ساختمانی شناخته می‌شود.افزایش میزان ساختمان‌های احداث‌شده به‌صورت خارج از دستور یا مغایر با ضوابط شهرسازی در شهرداری قم سبب شده تا مدیریت برساخت‌وسازهای شهری به‌صورت خلاف قائدِ و به‌دوراز استانداردهای ساخت‌وساز شکل بگیرد که این مسئله دارای آثار منفی اجتماعی،اقتصادی و زیست‌محیطی است.<br /><br />هدف: <br /><br />آگاهی و اطلاع از اینکه کدام‌یک از نواحی شهری دارای بیشترین و کمترین رخداد تخلف ساختمانی است موضوعی است که در این پژوهش به آن پرداخته‌شده است.<br /><br />روش‌شناسی: <br /><br />روش تحقیق از نوع توصیفی است و داده‌های این پژوهش مربوط به تخلف ساختمانی رخ‌داده طی چهار سال اخیر(1401-1398) که به کمیسیون ماده 100 ارجاع شده ست موردبررسی قرارگرفته است. و استفاده از نرم‌افزار Arc GIS به‌عنوان ابزار تحلیلی پژوهش زمینه لازم برای بررسی اهداف پژوهش را فراهم نمود.تکنیک تحلیل تراکم کرنل،استفاده‌شده است.<br /><br />قلمرو جغرافیایی:<br /><br />محدوده جغرافیایی این پژوهش مناطق هشتگانه شهرداری قم است که به‌عنوان محدوده قانونی و خدماتی شهر محسوب می‌شود و ازلحاظ تقسیمات کشوری مرکز استان قم محسوب می‌شود. . شهر قم با مساحتی در حدود ۲۲۶ کیلومترمربع و جمعیتی بالغ‌بر یک‌میلیون و سیصد هزار نفر یکی از کلان‌شهرهای مهم ایران محسوب می‌شود.<br /><br />یافته‌ها: <br /><br />یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده آن است که چهار تخلف ساختمانی پرتکرار شهر قم 1-تجاوز به شارع،2-تقسیم غیرمجاز عرصه،3-مازاد تراکم،4-کسر پارکینگ است که کد تخلفی تجاوز به شارع در مناطق شهر به‌طور پراکنده است و تقسیم غیرمجاز عرصه در منطقه دو و شش بیشتر مشاهده شد و مازاد تراکم بیشتر در مراکز شهری مثل مناطق هفت و چهار است و کد تخلفی کسر پارکینگ دو،سه،پنج،شش،هفت، مشاهده می‌شود.<br /><br />نتیجه‌گیری: <br /><br />استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS به‌عنوان ابزاری کارآمد در بررسی تخلف ساختمانی است.که به‌واسطه آن می‌توان در سطح کلان‌شهر محل تراکم فضایی تخلفات ساختمانی را شناسایی نموده و مؤثرترین راهبردها و سیاست‌های مواجهه با آن را تنظیم نمود.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Assessment of the spatial distribution of urban services in the areas of Region 6 of Tehran based on spatial justice." ارزیابی توزیع فضایی خدمات شهری در نواحی منطقه 6 تهران برمبنای عدالت فضایی 226932 10.22034/jget.2025.510679.1615 FA صادق الهیاری استادیار گروه جغرافیا دانشگاه پیام نور 0000-0003-1010-0526 حامین احمدی استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0004-4169-7294 اصغر عبدلی فارغ التحصیل مقطع دکتری رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه لرستان،خرم آباد،ایران Journal Article 2025 03 05 Introduction: The metropolis of Tehran is facing numerous issues and challenges regarding the number, type, and distribution of services in urban areas and neighborhoods. This uneven and unequal distribution of services has led to significant challenges for urban management in planning for the daily affairs of citizens, sustainable urban development, as well as increased dissatisfaction, anxiety, and costs for the people.<br /><br />Objective: This research aims to analyze the distribution of services in the neighborhoods of District 6 of Tehran. By comparing the distribution of services among the areas within this urban district, it seeks to answer the important question of whether urban services and facilities are distributed fairly in District 6 of Tehran.<br /><br />Methodology: To achieve the research objectives, seven socio-economic, cultural-educational, physical-land use, urban facilities and equipment, accessibility, Primary data were gathered through documentary and environmental indicators were used. The research method is descriptive-analytical. Primary data were gathered through documentary methods (library research), and statistical data were collected from the Tehran Municipality. The TOPSIS model and software like SPSS and Excel were utilized for data analysis.<br /><br />Geographical Scope of the Study: The area studied in this research consists of the neighborhoods of District 6 of Tehran.<br /><br />Findings and Discussion: The analysis of of the examined indicators reveals inequality and differences in several indicators among various neighborhoods of District 6 of Tehran. The greatest inequalities are observed in the cultural-educational indicator, while the least inequality is found in environmental indicators.<br /><br />Conclusion: The results of the research indicate that the evaluation of indicators among different neighborhoods generally shows that Zone 1 of District 6 has the most urban facilities and services, whereas Zone 4 has the least access to such resources and amenities. This highlights the lack of spatial justice in the distribution of facilities and services in this urban district. مقدمه :کلانشهرتهران با مسائل و مشکلات عدیده ای از نظر تعداد، نوع و چگونگی توزیع خدمات در مناطق و نواحی شهری مواجه بوده و این توزیع ناموزون و نابرابر خدمات باعث چالشهای بسیار زیادی برای مدیریت شهری در امر برنامه ریزی برای امور روز مره مردم و توسعه پایدار شهری و همچنین ناراحتی و نگرانی و هزینه بیشتر برای مردم شده است. <br /><br />هدف: این مقاله بنا دارد تا به نحوه توزیع خدمات در نواحی منطقه6 شهری تهران پرداخته و ضمن مقایسه نحوه توزیع خدمات بین نواحی این منطقه شهری، به این سوال مهم پاسخ دهد که آیا خدمات و امکانات شهری در نواحی منطقه 6 شهری تهران عادلانه توزیع شده و مردم به راحتی به این امکانات دسترسی دارند یا خیر و اینکه با تقویت یا ایجاد کدام امکانات شهری مشکل این نواحی حل می شود.<br /><br />روش شناسی: برای دستیابی به اهداف تحقیق از 7 شاخص اجتماعی-اقتصادی، فرهنگی-آموزشی، کالبدی-کاربری اراضی، تأسیسات و تجهیزات شهری، دسترسی و زیست محیطی استفاده شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی می باشد. اطلاعات اولیه از طریق روش اسنادی(جستجوی کتابخانه ای) و داده های آماری از طریق شهرداری شهر تهران گردآوری شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل تاپسیس و نرم افزار spss و Exel استفاده شده است. <br /><br />قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده مورد مطالعه در این تحقیق نواحی منطقه 6 شهری تهران می باشد.<br /><br />یافته ها و بحث: تجزیه و تحلیل شاخص های مورد بررسی، نشانگر نابرابری و تفاوت در برخی از شاخص ها دربین نواحی مختلف منطقه 6 تهران حکایت دارد. بیشترین این نابرابری ها در شاخص فرهنگی–آموزشی و کمترین نابرابری در شاخص های زیست محیطی می باشد<br /><br />نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان داد که دربین نواحی مختلف، ارزیابی شاخص ها به صورت کلی بیانگر این نکته است که ناحیه 1 شهری منطقه 6 بیشترین امکانات و خدمات شهری را دارا بوده و ناحیه 4 کم ترین سطح برخورداری از این منابع و امکانات واین امر مبین عدم توزیع عدالت فضایی در توزیع امکانات و خدمات در این منطقه شهری است.

انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 2 2026 08 23 Developing and Evaluating a Model of Regeneration the Worn-Out Urban Textures by method Grounded Theory and Structural Equation (Case Study: City of Saqqez) تدوین و ارزیابی الگوی بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری با بهر‌ه‌گیری از تلفیق روش گراندد تئوری و معادلات ساختاری (مطالعه موردی: شهر سقز) 226934 10.22034/jget.2025.514622.1619 FA محمد رسولی استادیار دانشگاه فرهنگیان تهران، دانشگاه شهید چمران جواد جهانگیر زاده استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه شراره سعید پور دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز Journal Article 2025 03 31 ABSTRACT <br /><br />Introduction. Worn-out urban textures are known as the vulnerable textures in facing the risks that worn-out urban textures are less developed compared to other urban textures and urban regeneration is one of the effective measures in reducing the vulnerability of worn-out textures in facing the risks.<br /><br /><br /><br />Objectives: The aim of this research is developing and evaluating a model of regeneration the worn-Out textures in the city of Saqqez.<br /><br /><br /><br />Methodology: The main model in the research was hybrid in terms of method and mixed, the nature of the research was exploratory and in terms of data type, it was qualitative-quantitative. For this purpose, the present study used the qualitative grounded theory method to identify and extract codes and categorize groups and then structural equation was used to evaluate the developed model.<br /><br /><br /><br />Geographical Context: The geographical context of this research is the city of Saqqez the second largest city in Kurdistan Province which is located in 180 kilometers from the provincial center and on the Sanandaj-Bukan and Baneh three-way. The city of Saqqez is geographically located at 33 degrees and 44 minutes to 35 degrees and 34 minutes north latitude and 45 degrees and 34 minutes to 47 degrees and 16 minutes east longitude.<br /><br /><br /><br />Results: The research findings showed that 308 open codes were identified, and after removing duplicate codes and classifying them, 116 conceptual codes, 24 axial codes, and 7 selected codes were obtained. The selected codes were then classified into 6 indicators (causal, axial, interventional, contextual, strategic, and consequence). Finally, the evaluation of the developed model has shown an ideal level so that the evaluation value has been at the desired level and more than 0/74 percent related to the coefficient of determination R2 for the dependent variables and the prediction evaluation (‌Q2) has also been more than 0/52 percent and the overall evaluation value of the model GOF has also confirmed the level of the model relationship with a value of 0/75.<br /><br /><br /><br />Conclusion: In the developed model, attention is first paid to spatial justice and considering the self-sufficiency of the regions that achieving spatial justice and self-sufficiency requires attention and consideration of a foresight approach by urban managers and planners which requires identifying the factors affecting the future of worn-out textures and preparing for possible future problems and issues. بافت‌های فرسوده شهری به‌عنوان بافت‌های آسیب‌پذیر در مقابله با مخاطرات شناخته‌شده‌اند که در مقایسه با دیگر پهنه‌های شهری از توسعه کمتری بهره برده‌اند و یکی از اقداماتی که می‌تواند در کاهش آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده در مقابل مخاطرات مؤثر باشد، بازآفرینی شهرها است. <br /><br />هدف: هدف این پژوهش تدوین و ارزیابی الگوی بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهر سقز است. <br /><br />روش شناسی: الگوی حاکم بر پژوهش، از نظر روش ترکیبی و به صورت آمیخته بوده، ماهیت تحقیق به صورت اکتشافی و به لحاظ نوع داده، کیفی- کمی بوده است. بدین منظور، در تحقیق حاضر برای شناسایی و استخراج کدها و استنتاج گروه‌ها از روش کیفی گراندد تئوری استفاده شد و سپس از مدل‌سازی معادلات ساختاری برای ارزیابی الگوی تدوین‌شده استفاده گردید.<br /><br />قلمرو جغرافیایی: قلمرو این پژوهش، شهر سقز دومین شهر بزرگ استان کردستان در فاصله 180 کیلومتری از مرکز استان و بر سر سه‌راهی سنندج- بوکان و بانه واقع‌شده است.این شهر به لحاظ موقعیت جغرافیایی در 33درجه و 44 دقیقه تا 35 درجه و 34 دقیقۀ عرض شمالی و 45 درجه و 34 دقیقه تا 47 درجه و 16 دقیقۀ طول شرقی واقع‌شده است.<br /><br />یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داده است که 308 کد باز شناسایی و بعد از حذف کدهای تکراری و طبقه‌بندی آن‌ها 116 کد مفهومی، 24 کد محوری و 7 کد انتخابی حاصل‌شده‌اند و سپس کدهای انتخابی در 6 بعد ( علی، محوری، مداخله‌گر، زمینه‌ای، راهبردی، پیامد) طبقه‌بندی شدند که درنهایت ارزیابی الگوی تدوین‌شده نشان‌دهندۀ سطح ایدئال بوده است به‌طوری‌که مقدار برازش مربوط به ضریب تعیین R2 برای متغیرهای وابسته در سطح مطلوب و بیش از 74/0 درصد بوده‌اند و برازش پیش‌بینی(‌Q2) نیز بیش از 52/0 درصد بوده است و مقدار برازش کلی GOF مدل نیز با مقدار 75/0 تائید کننده سطح رابطه مدل بوده است<br /><br />نتیجه‌گیری: در الگوی تدوین‌شده در مرتبه اول بر عدالت فضایی و در نظر گرفتن خودکفایی مناطق توجه شده است که تحقق این امر خود نیازمند توجه و در نظر گرفتن رویکرد آینده‌نگاری توسط مدیران و برنامه‌ریزان شهری می‌باشد که خود مستلزم شناسایی عوامل مؤثر در آینده بافت-های فرسوده و آمادگی لازم در جهت رویارویی با مسائل و مشکلات احتمالی پیشرو می‌باشد.