انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 10 1 2026 05 22 Locating the construction areas of solar thermal power plants (case study: Malayer Township) مکان‌یابی پهنه‌های احداث نیروگاه‌های حرارتی خورشیدی (مطالعه موردی: شهرستان ملایر) 216211 10.22034/jget.2025.499862.1605 FA حسن احمدزاده دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. مصطفی هدایتی کتولی کارشناسی ارشد سیستم اطلاعات جغرافیایی، واحد ممقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران Journal Article 2025 01 14 Introduction: Air and environmental pollution is a problem which has become one of the world's concerns in nowadays era, and one of the most important causes is the lack of attention to the trend of fossil fuel consumption and the environmental consequences caused by it. In this regard, considering that relying on huge oil and natural gas resources is a strategic mistake, now more than ever, attention is being paid to renewable and clean energies such as solar energy. For this purpose, the first step to obtaining solar energy is to locate suitable areas for the construction of solar power plants.<br /><br />Purpose of the research: The aim of this study is to select the optimal areas for constructing solar power plants in Malayer County.<br /><br />Methodology: The research method in the current study is quantitative, with the nature of spatial analysis; in order to analyze information, the Boolean logic model and fuzzy hierarchical analysis method (FAHP) were used.<br /><br />Geographical area of research: The study area in this research is Malayer County in Hamadan Province.<br /><br />Result and Discussion: The research findings show that in Melayer Township, the most desirable areas, with 27.17%, have been identified with the gamma operator of 0.3 and the least desirable areas with the fuzzy algebraic operator of 9.74%. Also, the optimal areas for the construction of solar power plants have been calculated as 18.19, 22.54, 23.17, and 23.17 percent, respectively, based on the methods of fuzzy sharing, fuzzy community, fuzzy algebraic sum, and 0.9 gamma operator.<br /><br />Conclusion: The results show that there are suitable areas in Malayer Township for the construction of a solar thermal power plant, and a part of the province's electricity needs can be met by identifying a suitable location for construction. These locations are mostly located in the northern part of the Jokar district. The central and Saman districts also have a relatively favorable situation for the construction of a solar power plant. مقدمه: آلودگی هوا و محیط‌زیست معضلی است که در عصر حاضر به یکی از دغدغه‌های جهانی تبدیل شده و یکی از مهمترین علل آن، عدم توجه به روند مصرف سوخت‌های فسیلی و بی‌توجهی به پیامدهای محیط‌زیستی ناشی از آن می‌باشد. در این راستا، اتکاء به منابع عظیم نفت و گاز طبیعی یک خطای راهبردی است؛ لذا اکنون بیش از هر زمان دیگر توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک مانند انرژی خورشیدی احساس می‌شود. بدین منظور، مرحله‌ی اول برای دست‌یابی به انرژی خورشیدی، مکان‌یابی پهنه‌های مطلوب برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی است.<br /><br />هدف: هدف از پژوهش حاضر مکان‌یابی پهنه‌های مطلوب برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی در شهرستان ملایر است.<br /><br />روش‌شناسی: روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر کمی با ماهیت تحلیل فضایی است که به‌منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل منطق بولین و روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP) استفاده شده است. <br /><br />قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهرستان ملایر واقع در استان همدان می‌باشد. <br /><br />یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین پهنه‌های مطلوب با 17/27 درصد با عملگر گاما 3/0 و کمترین پهنه‌های مطلوب با عملگر جبری فازی 74/9 درصد مشخص شده است. همچنین پهنه‌های مطلوب برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی بر اساس روش‌های اشتراک فازی، اجتماع فازی، جمع جبری فازی و عملگر گامای 9/0 به ترتیب 19/18، 54/22، 17/23 و 17/23 درصد محاسبه شده است.<br /><br />نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد در شهرستان ملایر مناطق مناسبی برای احداث نیروگاه خورشیدی حرارتی وجود دارد و می‌توان بخشی از نیاز برق استان را با شناسایی مکان مناسب جهت احداث تأمین نمود. این مکان‌ها بیشتر در قسمت شمالی و بخش جوکار قرار دارند. همچنین بخش‌های مرکزی و سامن نیز از وضعیت نسبتاً مطلوبی برای احداث نیروگاه خورشیدی برخوردارند.