انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 9 3 2025 11 22 تحلیل جریانات فضایی شهرستان زنجان با استفاده از پیشران های مدل پورتر 69 90 205361 10.22034/jget.2024.466683.1567 FA کلثوم یارمحمدی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. علی پناهی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران رسول صمدزاده دانشیار گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. Journal Article 2024 07 07 <strong><span lang="FA">مقدمه: </span></strong><span lang="FA">طی چند دهه گذشته شاهد تغییراتی در روابط شهری و روستایی بوده­ایم به گونه ای که این روابط از حالت مکان محوری به شبکه­ای تبدیل شده که ناشی از انواع جریان­های فضایی از جمله جریان افراد، کالا و خدمات و سرمایه بوده است. این جریان­ها موجب شکل­گیری پیوندهای میان شهر و روستا شده و یک شبکه جریانی را بین نقاط و گره­ها به وجود آورده است.</span><br><strong><span lang="FA">هدف</span></strong><strong><span lang="FA">: </span></strong><span lang="FA">تحقیق حاضر با توجه به ماهیت مسئله و موضوع مورد بررسی از نوع توصیفی </span><span lang="FA">ـ</span><span lang="FA"> تحلیلی می­باشد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل نقش جریان­های فضایی شهرستان زنجان با توجه به پیشران­های تشخیص داده شده با روش پورتر می­باشد.</span><br><strong><span lang="FA">روش‌شناسی:</span></strong><span lang="FA"> برای محاسبه روابط جریان­ها از نرم­افزار </span><span dir="LTR">NodX</span> <span lang="FA">و برای تحلیل و ترسیم نقشه از نرم­افزار </span><span dir="LTR">GIS</span> <span lang="FA">استفاده گردیده است. </span><br><strong><span lang="AR-SA">قلمرو جغرافیایی </span></strong><strong><span lang="FA">پژوهش</span></strong><strong><span lang="AR-SA">: </span></strong><span lang="AR-SA">قلمرو پژوهش حاضر شهرستان زنجان می­باشد.</span><br><strong><span lang="FA">یافته ­ها و بحث:</span></strong><span lang="FA"> یافته­ها نشان می­دهد که با توجه به روش پورتر محصولات زراعی و باغی و دامی شهرستان زنجان جز محصولات و پتانسیل­های مهم شهرستان زنجان می­باشد که بیشترین جریان­های درون و برون شهرستانی را در سطح شهرستان به وجود آورده است.</span><br><strong><span lang="FA"> نتیجه‌گیری:</span></strong> <span lang="FA">نتیجه به دست آمده از پژوهش نشان می­دهد که شهرستان زنجان از جمله شهرستان­هایی است که روابط و پیوندهای بین شهری و روستایی آن در گذر جریان­های مختلف شگل گرفته منجر به ایجاد شبکه روابط بین شهری و روستایی به صورت قطبی به سمت شهر زنحان شده است و دلیل آن دارا بودن امکانات و خدمات شهر زنجان می­باشد که بیشتر جریان­ها را به سمت خود جذب کرده و یک حالت قطبی به وجود آورده است.</span> https://www.jget.ir/article_205361_506393eaccacd6f6a5e1265d9629f6e7.pdf