انجمن جغرافیایی ایران مهندسی جغرافیایی سرزمین 2538-1490 8 1 2024 05 21 Explain the main factors of tourism development in Zanjan province تبیین عوامل اصلی توسعه گردشگری استان زنجان 123 138 170656 10.22034/jget.2023.335760.1413 FA محمد تقی حیدری دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. جواد جهانگیرزاده استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. محمد رسولی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. تمین الله بالیده دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2022 04 05 Introduction: In the last century, tourism and related matters have expanded And it has become a basic need and development planning from a secondary and leisure activity, Therefore, the effort of countries and regions to take the most benefit from it has created the field of competition.<br /><br />Objectives: The present research has tried While examining the primary factors affecting the tourism development of Zanjan province, it should also examine the importance and performance of key factors.<br /><br />Methodology: The current type of research was applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of data collection And the collection of information has been done in two forms - library and field. In this research, 92 tourism indicators have been designed in the form of three factors (economic, social-cultural, physical-spatial). and analyzed in the MICMAC environment according to experts' opinions to finally extract the most key factors And then analyze the importance-performance of key factors using the IAP model.<br /><br />Result and Discussion: Research findings have shown that the distribution pattern of tourism development indicators in Zanjan province has not followed the sustainable trend And the importance-functional difference of key factors has been high.<br /><br />Conclusion: The research results have shown that in order to realize a sustainable model of tourism in Zanjan province, the following should be prioritized; Paying attention to the educated tourism sector and using them in the tourism process, paying attention to the wants and needs of tourists and trying to fulfill their needs. <strong>مقدمه:</strong>  در سده گذشته گردشگری و امور مربوط به آن گستردگی خاصی یافته و از حالت فعالیتی فرعی و فراغتی به شکل نیاز اساسی و برنامه­ریزی­های توسعه درآمده است و به یکی از بخش­های بزرگ و پردرآمد اقتصاد جهان تبدیل شده است تا جایی که امروزه فعالیت­های گردشگری بخش چهارم فعالیت­های انسان پس از کشاورزی، صنعت و خدمات محسوب می­شود، .براین اساس تلاش کشورها و مناطق برای تصاحب بیشترین منفعت حاصل از آن، زمینه رقابت را ایجاد کرده است.<br /><strong>هدف</strong>: تحقیق حاضر سعی داشته است ضمن بررسی عوامل اولیه اثرگذار بر توسعه گردشگری استان زنجان، اهمیت و عملکرد عوامل کلیدی را نیز بررسی کند.<br /><strong>روش­شناسی</strong>: نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر گرد­آوری داده توصیفی-تحلیلی بوده است و جمع‌آوری اطلاعات به دو صورت اسنادی- کتابخانه­ای و میدانی صورت گرفته است. در این تحقیق­92 شاخص گردشگری در قالب سه عامل (اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-فضایی) طراحی شده و در محیط­MICMAC   با توجه به نظرات کارشناسان تحلیل‌شده‌اند تا درنهایت کلیدی­تری عوامل استخراج گردند و سپس به تحلیل اهمیت- عملکرد عوامل کلیدی با استفاده از مدل IAP پرداخته شود.<br /><strong>قلمرو جغرافیایی پژوهش:</strong>  قلمرو جغرافیایی‌ استان زنجان می‌باشد‌.<br /><strong>یافته­ ها و بحث</strong>:  یافته ­های تحقیق نشان داده است که الگوی توزیع شاخص ­های توسعه گردشگری در استان زنجان از روند پایداری پیروی نکرده است به طوری که الگوی توزیع شاخص­ها به صورت قطری از جنوب غرب به طرف شمال شرق دیاگرام کشیده شده و بیشترین تمرکز شاخص ­ها در ناحیه دوم متوجه شاخص­های دو وجهی بوده است، همچنین یافته­ های مدل IPA نمودار تفاضل زیاد بین عوامل دارای اهمیت از اقدامات صورت گرفته توسط نهاد­های زیر ربط بوده است.<br /><strong>نتیجه ­گیری:</strong> نتایج تحقیق نشان داده است که برای تحقق الگوی پایدار گردشگری در استان زنجان بایستی موارد زیر را در اولویت قرار داد؛  توجه و اهتمام به قشر تحصیل­کرده گردشگری و به کارگیری آنها در فرایند گردشگری، توجه به خواست و نیاز گردشگر و تلاش در برآورده­ سازی نیاز آنها. https://www.jget.ir/article_170656_4e066870594a46eec9cd199af9d838e3.pdf